T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/477 Esas - 2022/243
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ADANA
ASLİYE TİCARET 2. MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/477 Esas
KARAR NO: 2022/243
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ... ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVALI : ... ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10.08.2020
KARAR TARİHİ: 02.03.2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirkete ... numaralı Makine Kırılma Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan .... Ltd. Şti'ye ait soğutma sistemleri 15.06.2019 tarihinde elektrik dalgalanmaları sonucu zarar gördüğünü ve arızalandığını, müvekkili şirketin sigortalısına meydana gelen hasar sonucu ödeme yapıldığını, ... A.Ş'nin enerji sağladığı şebeke hattında yaşanan voltaj düzensizliği nedeniyle meydana geldiğini, yapılan araştırmalar neticesinde gerilim düzeyindeki kısa süreli düşüşler, fazın ters gelmesi, elektrik dalgalanmalarının ciddi arızalara neden olduğunu, davalılara karşı Adana 13. İcra Müdürlüğüne ait 2019/... esas sayılı dosyası ile ödenen tazminatın rücuen tahsili için takibe geçildiğini belirterek Adana 13. İcra Müdürlüğüne ait 2019/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, haksız ve dayanaksız davanın reddini, davacının başlatmış olduğu Adana 13. İcra Müdürlüğüne ait 2019/... esas sayılı ilamsız takibinin iptali, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı tarafından dava dışı şirket ile aralarındaki makine kırılma sigorta poliçesinden kaynaklı rucüen tazmin talepli başlatılan takibe itiraz nedeniyle itirazın iptali talebine ilişkindir.
Adana İcra 13. Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyası, hasar dosyası, ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından gönderilen müzekkere cevabı mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Adana İcra 13. Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyası mahkemiz dosyası arasına alındığı, dosyanın incelenmesinde; alacaklının ... A.Ş olduğu ve borçlunun ... Anonim Şirketi olduğu, takibin toplam 34.418,93-TL üzerinden başlatıldığı görülmüştür.
Talimat ile alınan 18.06.2021 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; ... ili sınırları içerisinde 2 adet ... AVM bulunmaktadır. Birincisi ... ili ... ilçesi sınırları içerisindedir. İkincisi ise ... ili ... ilçesi sınırları içerisindedir. Dava dosyası incelendiğinde; Davalı “... A.Ş. arıza kayıtlarını incelerken hatalı bir şekilde hasarın meydana geldiği ... ... AVM yerine, .../... ... AVM için arıza kaydı incelediği görülmüştür. Diğer taraftan ... Limited Şirketi'ne ait (... ... AVM)'de kullanılmakta olan 7 adet trafonun tamamı ... A.Ş.'ye ait şebekenin Orta Gerilim (OG)'den yani 34.5000 Volt seviyesinden elektrik aldığı görülmüştür. Temin edilen elektrik, mülkiyeti ... AVM'ye ait 7 adet trafo tarafından 34.500 Volt seviyesinden ihtiyaçlarına uygun olan 380 Volt seviyesine düşürmek maksadı ile kullanılmaktadır. Ancak mevcut 7 adet trafodan sadece 2 tanesi ile AVM'nin çatısında bulunan 8 adet klimanın enerji ihtiyacını karşılamak amacı ile kullanılmaktadır. Klimaları besleyen trafonun bir tanesinden “1-2-3-4” numaralı diğerinden ise “5-6-7-8” numaralı klimaların beslendiği tespit edilmiştir. Geri kalan 5 adet trafo ise AVM'nin başka ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Daha önce anlık olarak meydana gelen hasarın yapılan keşifte kesin olarak tespitinin mümkün olmamasının yanı sıra hasarın oluş sebebi aşağıdaki şekilde yorumlanmıştır. 24.07.2019 Tarihinde saat:12:00'da 1-6-7 numaralı klimaların “... Ünitesinde seviye sensörlerinin aynı anda hasarlanması iki ayrı trafoya bağlı klima gurubunda (bir trafodan Klima No: 1-2-3-4'ün, başka bir trafodan ise Klima No: 5-6-7-8'in enerji aldığı yukarıda tespit edilmişti) aynı anda anormal bir durumun meydana geldiği anlamına gelmektedir. Klimalar ortam sıcaklıklarının ölçülmesi ile ihtiyaç oldukça kademeli bir şekilde devreye girmektedir. Dolayısı ile olası bir enerji dalgalanması esnasında sadece devrede olan klimalara ait sensörlerde bir hasar meydana gelmiş olabilir ve diğer klimalarda da hasar oluşmama sebebi bu durumdan kaynaklanmış olabilir. Trafolar primerden gelen enerji seviyesini akım veya gerilim seviyesini dönüştürerek sekondere aktaran devre elemanları oldukları için, primerde meydana gelen (yani ... AŞ”'ye ait şebeke tarafında oluşan) gerilim yükselmesini doğrudan sekondere yani klimaların olduğu tarafa iletmiş olduğu açıktır. Bu yüzden; hasarın oluştuğu anda iki farklı trafodan beslenen üç adet klimaya ait sensörün hasarlanmasının davalı tarafça temini yapılan enerjinin dalgalanmasından kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca hasarlanan sensörler enerji dalgalanması oluştuğunda klimalarda çok daha büyük hasarların meydana gelmesini de önlemiş ve hasarın sadece sensör hasarı ile sınırlı kalmasını sağlamıştır. Hasarlanan “...” için bilirkişi heyetimizce yapılan fiyat araştırmasında ise yurt dışı fiyatının 1.837 USD ile 1.915 USD arasında olduğu görülmüştür. Yurt dışından sensörlerin temini, nakliyesi ve montajının yapılarak klimaların devreye alınması göz önünde bulundurulduğunda hasarın giderilmesi fiyat seviyesi (2.100 USD x 3 Adet - 6.300 USD -35.595) makul göründüğü yönünde rapor sunulmuştur.
Mahkememizce alınan 17.12.2021 tarihli bilirkişi heyet kök raporunda; ... A.Ş (...), ... Bölgesi'nde yer alan iller kapsamındaki elektrik dağıtım şebekesi inşa, bakım ve işletme faaliyetlerini sürdüren bir şirkettir. Adana, Osmaniye, Gaziantep, Mersin, Kilis ve Hatay illerini kapsayan ... Bölgesi'ndeki 8,3 milyon kişinin, elektrik dağıtımına işimini sağlamaktadır. Dolayısıyla dava konusu hasarın meydana geldiği riziko adresindeki elektrik dağıtımının davalının sorumluluğunda olduğu tespit edilmiştir. Elektrik iç Tesisat yönetmeliği” ve “Elektrik Kuvvetli Akım tesisleri Yönetmeliği” doğrultusunda hazırlanan ve tesis edilen davacının sigortalısına ait özel trafo ve elektrik tesisatının gerek kabul, gerekse abonelik esnasında, davalı ... tarafından kontrol edilerek enerjilendirildiği dikkate alındığında, elektrik trafolarının ve tesisatının yönetmeliklere uygun olarak tesis edilmiş olduğu kanaatine varılmıştır.
Servis ve eksper raporları ve AVM de yerinde tespit yapan bilirkişi heyet raporu da dikkate alınarak; 2 ayrı özel trafodan beslenen 3 adet klimanın sensörlerin de meydana gelen arızanın; aynı anda meydana gelmiş olması ve aynı anda 2 adet trafonun da arızalanmasının büyük bir tesadüf olacağı göz önüne alındığında, tespit edilen arızanın AVM nin özel trafolarındaki bir arızadan kaynaklı olmadığı, bu trafolara enerji temin eden, ... şebekesindeki voltaj dalgalanmalarından kaynaklandığı kanaatine varılmıştır.
Hasarlı parçaların değişim ve onarım bedellerinin de teknik servis raporlarında belirtilen piyasa rayiçlerine uygun olduğu dikkate alınarak; davalı ... A.Ş.'nin elektrik tedarikin de şebeke geriliminin kaliteli, kesintisiz ve sürekli bir şekilde temin edilmesi ile ilgili teknik kalite (dağıtım sisteminin kullanıcıların elektrik enerjisi talebini; gerilimin frekansı, genliği, dalga şekli ve üç faz simetrisi açısından kabul edilebilir değişim sınırları içerisinde kesintisiz ve kaliteli bir şekilde karşılayabilme kapasitesi) standartlarını sağlayamadığı kanaatine varılarak, meydana gelen 24.07.2019 tarihli hasar için, 21.10.2019 tarihinde ödenilen 5.185,16 Euro karşılığı 33.349,91-TL hasar tazminatından sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılarak, davalının sigortasına ödemiş bulunduğu ve olayın akabinde düzenlenen ekspertiz raporuna göre de makul olarak kabul edilebilir şekilde tespit olunan toplam 5.185,16 Euro tutarı, rücu hakkının bulunduğu, dolayısıyla davacının sigortalısına ödediği maddi hasar bedelinden davalının ödeme tarihlerinden itibaren faizi ile birlikte sorumlu tutulabileceği kanaatine varıldığını, yukarıda arz edilen yönetmeliğin 26.maddesine göre; davacının sigortalısının meydana gelen zararın tazmini için, yasal 10 günlük süre içerisinde davalı şirkete başvuruda bulunmadığı, ... beyanlarında arz edildiğinden, bu hususta ki takdirde mahkemede olduğu yönünde rapor sunulmuştur.
Mahkememizce alınan 02.02.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; davalının itiraz ve beyanları incelendiğinde, 2 ayrı özel trafodan beslenen 3 adet ... grubuna ait seviye sensörlerin de meydana gelen arıza ile ilgili “Elektrik kesintisinde öncelikli olarak kısa devre var ise kısa devrenin büyüklüğüne göre koruma elemanları devreye girmektedir. ... üniteleri ve üzerindeki sensörler alçak gerilim ekipmanları olduğundan ve öncesinde koruma şalteri, mekanik pano, dağıtım kat panosu, bina ana dağıtım panosu vb. korumaların olması gerekmektedir.” şeklinde beyanı ile ilgili olarak; tarafımızca yapılan değerlendirmede, oluşan arızanın kısa devre neticesinde değil, voltaj dalgalanması neticesinde oluştuğu kanaati belirtilmiştir. Davalının belirtmiş olduğu üzere ... üniteleri ve üzerindeki sensörler alçak gerilim ekipmanlarıdır. Uygulamada AG tesisatta trafo ve sonrasındaki şebeke elemanlarında (kablo, pano, tüketici noktası vb.) kısa devre meydana gelebilmektedir. Bu sebeple de bu tür AG ekipmanları ve donanım elemanları öncelikle ve özellikle AG tesisatta oluşabilecek kısa devrelere karşı koruma elemanları ile birlikte tesis edilirler. Bununla birlikte voltaj dalgalanması OG şebekesi kaynaklı ve anlık olarak oluşmakta, bu sebeple de son noktadaki elektrikli tüketiciler çalışmak üzere tasarlandıkları ve yönetmelikçe de belirlenen gerilim değerlerinin üzerinde bir gerilime maruz kalarak hasarlanabilmektedirler. 24.07.2019 tarihli hasar sonrasında ... ... adlı AVM de inceleme yapılmak suretiyle tanzim edilen 17.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda; 7 adet AVM ye ait özel trafonun bulunduğu, arızalanan 1 nolu klima ile 6 ve 7 nolu klimaların farklı trafolardan enerji aldıkları tespit edilmiştir. Aynı raporda belirtildiği üzere AVM çatısında bulunan ... üniteleri iç ortamın ihtiyacına göre koordineli ve kademeli bir şekilde çalışmaktadırlar. Dolayısıyla 8 adet klima ünitesinden 3 adedinin hasarlanmış olması o an itibarıyla üç ünitenin devrede olduğunun da bir göstergesi olmaktadır. Dava konusu somut örnekte iki farklı trafodan beslenen soğutma ünitesi bulunmaktadır. Bilirkişi kök raporumuzda da belirtildiği üzere, aynı anda farklı trafodan enerji alan farklı klima ünitelerinin aynı anda oluşan kısa devre neticesinde hasarlanabilmelerinin çok büyük bir tesadüf olacağı, bununla birlikte voltaj dalgalanması neticesinde, yukarıda da belirtildiği üzere, sensörlerin çalışmak üzere tasarlandıklarından daha yüksek bir gerilime maruz kalmalarının ise mümkün teknik olarak da mümkün olması, tüm yapılan tespit ve açıklamalara ek olarak, olayın oluş şekli, yetkili servis tarafından yapılan tespit, önceki sunulan bilirkişi raporunda yapılan tespitler ile belirtilen kanaat ve ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi kök raporumuzda belirtilen 2 ayrı özel trafodan beslenen 3 adet klimanın sensörlerin de meydana gelen arızanın; aynı anda meydana gelmiş olması ve aynı anda 2 adet trafonun da arızalanmasının büyük bir tesadüf olacağı göz önüne alındığında, tespit edilen arızanın AVM nin özel trafolarındaki bir arızadan kaynaklı olmadığı, bu trafolara enerji temin eden, ... şebekesindeki voltaj dalgalanmalarından kaynaklandığı yönündeki belirtilen kanaatimizde bir değişiklik olmadığı yönünde rapor sunulmuştur.
İtirazın iptali davası; takip talebine itiraz edilen alacaklı tarafından itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde borçluya karşı açtığı bir eda davasıdır. Ancak normal bir eda-alacak davasından farklı olarak icra takibi içerisinde açılır ve takip hukukuna özgü bir takım sonuçlar doğurur. İİK 67 maddesi uyarınca, takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, ret veya hükmolunan meblağın %20'den aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı ile dava dışı sigortalı ... ... Ltd. Şti arasında makine kırılması sigortası poliçesi düzenlendiği, poliçenin 25.08.2018/2019 dönemini kapsadığı, riziko adresinin ... AVM - ... ... adresi olarak belirlendiği, 24.07.2019 tarihinde sigortalı iş yerinde york marka 1-6 ve 7 nolu ... ünitesinde seviye sensörlerinin hasarlandığı, sigorta eksperi tarafından yapılan tespitte ... ünitesine ait sensörlerin aynı anda hasar görmesinin şehir şebeke elektrik hattındaki yüksek gerilim/voltaj düzensizliği nedeniyle meydana geldiği kanaatinin belirtildiği ve sigortalı şirkete yapılan 33.349,91-TL'lik ödeme nedeniyle rücu için icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itirazı nedeniyle süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı, mahkememizce talimat yazılarak rizikonun meydana geldiği yerde keşif yapıldığı, keşif sonrasında sunulan bilirkişi heyet raporunda rizikonun ... AVM - ... ... adresinde meydana geldiği, alış veriş merkezinin orta gerilimden elektrik aldığı, 7 adet trafonun 34.500 Volt seviyesinden ihtiyacına uygun olarak 380 Volt seviyesine düşürdüğü, alış veriş merkezinde bulunan 7 adet trafodan sadece 2 tanesinin çatıda bulunan 8 adet klimanın enerji ihtiyacını karşılamak için kullanıldığı, klimaları besleyen trafolardan birisinin 1-2-3-4 diğerinin ise 5-6-7-8 numaralı klimaları beslediği, geri kalan 5 adet trafonun klima dışındaki diğer ihtiyaçları karşılamak için kullanıldığı, meydana gelen hasarın kesin olmamakla birlikte 24.07.2019 tarihinde 1-6-7 numaralı klimaların ''... ünitesinde'' seviye sensörlerinin aynı anda hasarlanması 2 ayrı trafoya bağlı klima grubunda aynı anda anormal bir durumun meydana geldiğinin anlaşıldığı, zira 1 trafodan 1-2-3-4'ün diğer trafodan ise 5-6-7-8 nolu klimaların enerji aldığı, farklı trafodan enerji alan klima ünitelerindeki sensörlerin arızalanmasının; klimaların ortam sıcaklıklarının ihtiyacına göre kademeli devreye girdiği, enerji dalgalanması sırasında devrede olan klimaların hasar görmüş olabileceği, devrede olmayanların bu durumdan etkilenmediği, trafoların primerden gelen enerji seviyesini veya gerilimini dönüştürerek sekonder'e aktaran devre elemanları olduğu, primerde meydana gelen (... A.Ş'ye ait şebeke) gerilim yükselmesini doğrudan sekonder'e yani klimaların olduğu tarafa iletmiş olduğu, bu yüzden hasarın oluştuğu, diğer bir ifadeyle hasarın davalı tarafça temin edilen enerjinin dalgalanmasından kaynaklandığının davacı sigorta şirketi tarafından yurtdışından temin edilen sensör ile nakliye ve montaj işlemleri için yapılan ödemenin makul olduğunun belirtildiği, mahkememizce rapora itirazlar nedeniyle alınan başka bir bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu raporda elektrik dağıtımı ve perakende satışına ilişkin hizmet kalitesi yönetmeliğinin 21.maddesinde teknik kalitenin, elektrik kullanıcılarının enerji talebinin gerilimin frekansı, genliği, dalga şekli ve 3 faz simetrisi açısından kabul edilebilir değişim sınırları içerisinde kesintisiz ve kaliteli bir şekilde karşılayabilme kapasitesini ifade ettiği, aynı yönetmeliğin 4. maddesinde dağıtım şirketinin kullanıcılara sunduğu hizmetin kalitesinden ve görevli tedarik şirketinin perakende satış faaliyetine ilişkin ticari kaliteden sorumlu olacağının belirtildiği, rizikonun meydana geldiği ... ilindeki elektrik dağıtım işinin davalı tarafından sağlandığı, 2 ayrı özel trafodan beslenen 3 adet klimanın sensörlerinde meydana gelen arızanın şebeke voltaj dalgalanmalarından kaynaklı olduğu kanaati bildirildiği, hasarlı parçalarının değişim ve onarım bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, her ne kadar davalı şirket tarafından özel trafo bulunması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiş ise de arızalı sensörlerin iki ayrı özel trafodan beslendiği, iki ayrı trafodan beslenen sensörlerin aynı anda arıza yapmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı ancak primerden sekonder'e gelen elektriğin elektrik dağıtımı ve perakende satışına ilişkin hizmet kalitesi yönetmeliğinde belirtilen teknik kalitenin davalı dağıtım şirketinin sorumluluğunda olduğu, teknik kaliteyi sağlamayan elektrik dağıtımı nedeniyle arızanın meydana geldiği, arıza meydana gelen sensörlerin iki ayrı trafodan beslendiği ve 3 adet klimada aynı anda arıza meydana geldiği hususları da dikkate alındığında meydana gelen riziko ve hasarın elektrik dalgalanmasından kaynaklandığının kabulü gerektiği, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı iş yerinde meydana gelen hasar için yaptığı ödemenin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, her ne kadar davacı vekili tarafından asıl alacak üzerinden dava değeri gösterilmiş ise de talep kısmında itirazın tamamen iptali istenildiğinden asıl alacak üzerinden davanın kısmen kabulü gerekmiş, meydana gelen hasarın davalıdan kaynaklı olup olmadığı ve alacağın miktarı yargılamayı gerektirdiğinden davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin ise reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
2-Adana İcra 13. Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takibe yapılan itirazın iptali ile 33.349,91-TL asıl alacak üzerinden, takipten sonra işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına,
2-Davacı vekilinin icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 2.278,13-TL den peşin alınan 397,45-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.880,68-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-AAÜT gereğince hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-AAÜT gereğince hesaplanan 1.069,02-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Davacının yapmış olduğu 7.611,05-TL yargılama giderinden kabul ve red oranları göz önünde bulundurularak 7.374,65-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan 397,45-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Ara buluculuk Bürosu tarafından T.C. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenmesine karar verilen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 6183 sayılı kanuna göre 1.279,00-TL'sinin davalıdan, geri kalan 41,00-TL'sinin ise davacıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,
9-Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe veya zabıt katibine yapılacak beyanla Adana İstinaf Mahkemesi’nin ilgili dairesine gönderilmek üzere Mahkememize yapılacak olan istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 02.03.2022
Katip ...
e- imzalıdır
Hakim ...
e- imzalıdır