T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
T.C.
ADANA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2018/266
KARAR NO: 2022/258
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 30/03/2018
KARAR TARİHİ: 16/03/2022
KARAR YAZIM
TARİHİ: ...
I- DAVA
1. Davacı vekili 30.03.2018 tarihli dilekçe ile davalı aleyhine menfi tespit davası açmıştır. Dilekçeye göre; davalı ... tarafından davacı aleyhine Adana 4. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde bulunulmuştur. Takip, bonoya dayanmaktadır. Bonodaki imzanın davacıya ait olmadığı düşünülmektedir. Bunun dışında davacı 80 yaşındadır ve yaşı itibariyle kandırılmış olma ihtimali de bulunmaktadır. Şöyle ki müteveffa oğlu ...’ün mezar tadilatı nedeniyle hileli olarak takip konusu bono davacıya imzalatılmış olabilir. Senette lehtar olarak yer alan ... davacının kız kardeşinin oğlu olup 2017 yılı Kasım ayında kanser nedeniyle vefat etmiştir. Lehtar ...’in herhangi bir malvarlığı bulunmamaktadır. 2016 yılında davacıdan borç para isteyen bir kişinin davacıya 2017 yılında bu kadar yüksek miktarlı borç verme ihtimali bulunmamaktadır. Bu nedenle bonodaki ... cirosunun da sahte olma ihtimali bulunmaktadır. Bononun tanzim tarihinde davacının banka hesabında yüksek miktarda nakdi (1,5 milyon TL civarında) bulunduğundan borç alma ihtiyacı yoktur. Davalının kötü niyetli olduğu ileri sürülerek davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve %20 tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.
2. Davacı vekili 22.03.2019 tarihli dilekçe ile bonodaki davacı adına atılmış imzanın sahte olduğunu belirterek davanın sahtelik iddiasına dayalı olduğunu beyan etmiştir.
II- SAVUNMA
1. Davalı ... vekili 11.04.2018 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; bono lehtarı ... davalıya olan borcu nedeniyle takip konusu bonoyu ciro ederek davalıya vermiştir. Davacı ile ... arasındaki defilerin davalıya ileri sürülmesi mümkün değildir. Bonodaki imzanın davacıya ait olup olmadığını davalının bilmesi mümkün değildir. Davacının yaşı, nerede yaşadığı vb. şeyleri davalının bilme imkanı yoktur. Davalının bonoyu ciro yoluyla devreden ...’e karşı takipte bulunma zorunluğu yoktur. Davanın haksız olduğu belirtilerek davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.
2. Davalı vekili sözlü yargılama duruşmasında bonodaki imzanın davacıya ait olmadığının ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, müvekkilinin ispat yükümlüğünün bulunmadığını beyan etmiştir.
III- DELİLLER
1. Adana 4. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyasının incelenmesinden; ...’in 09.03.2018 tarihinde ... aleyhine 3.300.000,00 TL alacağın tahsili istemiyle kambiyo takibinde bulunulduğu görülmüştür. Takip aşağıda gösterilen kambiyo senedine (bono) dayanmaktadır.
Düzenleyen
Lehtar
Ciranta
Tanzim Tarihi
Ödeme Tarihi
Tutar
...
...
...
19.06.2017
02.01.2018
700.000 Euro
2. Adana 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/...-2019/... sayılı kararının incelenmesinden ... tarafından ...’e karşı “Usulsüz tebligat şikayeti ve imzaya itiraz’ isteminde bulunduğu görülmüştür. Mahkeme 14.03.2019 tarihli kararla; Adana 4. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyasında borçluya ödeme emrinin tebliğ tarihinin 28.03.2018 olarak düzeltilmesine ve borçlunun imzaya itirazının kabulü ile takibin borçlu yönünden durdurulmasına karar vermiştir. Karar Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 13.01.2021 tarih 2020/...-2021/... sayılı onama kararı ile kesinleşmiştir.
3. Mahkememizce davacının mukayese imzaları toplanmıştır. 29.12.2021 tarihli ara karar ile davalı ...’e imza incelemesi için delil gider avansını yatırmak üzere sonuçları ihtar edilerek 2 haftalık kesin süre verilmesine karşılık davalı taraf delil avansını yatırmadığından bilirkişi incelemesi yaptırılamamıştır.
IV- GEREKÇE
1. Lehtar ... mirasçılarına karşı açılan dava tefrik edilerek mahkememizin 2022/... Esasına kaydedilmiştir.
2. 6100 sayılı HMK 190 ve 6102 sayılı TTK 677. maddesi şu şekildedir:
Madde 190- (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.
Madde 677- (1) Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.
Dava, takip konusu bonodaki imzanın davacıya ait olmadığı (sahtelik) iddiasıyla açılmıştır. İmzanın borçluya ait olmadığı yönündeki defi herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir defidir (TTK m 677). Takip ve davaya konu olan bonodaki imzanın davacıya ait olduğunu ispat külfeti bonoya dayanarak alacak iddiasında bulunan davalı tarafa (alacaklı) düşmektedir (HMK m 190/1). Mahkememizin 29.12.2021 tarihli ara karar ile davalı ...’e imza incelemesi için delil gider avansını yatırmak üzere sonuçları ihtar edilerek 2 haftalık kesin süre verilmesine karşılık davalı taraf delil avansını yatırmadığından bilirkişi incelemesi yaptırılamamıştır. Sonuç itibariyle davalı alacaklı taraf bonodaki imzanın davacı ...’ün eli ürünü olduğunu ispatlayamamıştır. Bu nedenlerle davanın kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
3. Davalı Banka, bonoda ciranta konumundadır. Bunun doğal sonucu olarak bonodaki davacı adına atılan imzanın ona ait olmadığının kötü niyet tazminatı açısından ayrıca ispatlanması gerekmektedir. Davacı tarafça davalı ...’in bonoyu iktisap ederken kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından %20 tazminat istemi yerinde görülmemiştir.
V- KANUN YOLLARI
6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 8.000,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut davada mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır.
İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir.
H Ü K Ü M
1- Davanın kabulü ile, Adana 4. İcra Müdürlüğü’nün 2018/... sayılı takip dosyası ve takip dayanağı 19/06/2017 düzenleme, 02/01/2018 ödeme tarihli ... tarafından ... emrine düzenlenen 700.000 Euro bedelli bono nedeniyle davacının davalı ...’e borçlu olmadığının tespitine. Davacı tarafın %20 tazminat isteminin davalının bonoyu ciro yoluyla iktisap etmiş olması dikkate alınarak kötü niyetli ispatlanmadığından reddine.
2- Alınması gereken 235.049,24 TL ilam harcından, 56.355,75 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 178.693,49 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 123.034,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 56.355,75 TL peşin harcı olmak üzere toplam 56.391,65 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından harcaması yapılan 26 tebligat gideri 338,50 TL, 9 müzekkere gideri 60,40 TL, 0,60 TL kep ücreti, ve bilirkişi ücreti 100,00 TL olmak üzere toplam 499,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
_______________________
1Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 13.03.2017 tarih 2016/... Esas 2017/... Karar sayılı kararı “Dava bonodaki imza inkarı nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Kambiyo senedindeki imzanın keşideciye ait olduğu yönündeki ispat yükü lehtar konumunda olan davalıya aittir.”
6- HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...