T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ADANA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/506 Esas
KARAR NO: 2021/771
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - T.C.Kimlik No:...
...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: .... LTD. ŞTİ. -
...
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 25/06/2018
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILMA TARİHİ: ...
Mahkememizde görülmekte olan çek istirdadı davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... ile ticari münasebetleri sebebiyle Hamiline düzenlenen bulundukları 4 adet çekin ... teslim alındığını, bu alınan çeklerin kaybolması sebebiyle Adana 1. tic 2017-... E. Dava açtıklarını, bu dava görülür iken çekleri elinde bulunduran davalı şirket yetkilisinin mahkemeye beyanda bulunduğu bu sebeple mahkemenin kendilerine tebligatla beraber iki haftalık kesin süre verdiğini, çeklerin kendilerince ciro veya teslim edilmeden davalının çekleri ele geçirdiğini, bu nedenle ayrıntı bilgisi verilen dört adet çekin davalıdan iadesi için işbu davayı açtıklarını beyan etmişlerdir.
CEVAP :Davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmemiştir.
YARGILAMA USULÜ :
Öncelikle 15.03.2018 tarihinde 7101 sayılı yasa gereği yazılı yargılama usulüne göre başlatılan dava 22/07/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 58 inci maddesi sonrası 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında "Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır" şeklinde değiştirilmesi sebebiyle, mahkememizde açılan 40.000,00 TL'lik dava için basit yargılama usulü uygulanmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki ihtilafın; davaya konu dört adet çekin haksız olarak davalının elinde bulunduğu iddiasıyla açılan çek istirdadı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz, dava açılışından sonra tensip kararı ile birlikte, gerekli gördüğü bilgi ve evrakları dosya arasına celp edilmesi için ilgili mercilere müzekkereler yazmış, dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğe çıkarılarak, her iki taraf içinde yargılama usul ve esaslarına dair gerekli ihtaratlar yapılmıştır.
Mahkememizce dava konusu çeklerin ibraz belgeleri, taraflara ait belgeler celbedilmiştir.
Davacı ve davalı tarafa HMK 222 gereği ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla 12.09.2019 tarihli celsede gerekli ihtarat yapılmıştır. Davacı vekili işbu celseden 19.10.2021 tarihli celseye kadar ticari defterlerin bulunduğunu iddia ettiği birçok yer bildirmiş; ticari defterler iddia edilen hiçbir yerde bulunamamıştır. Davalı vekili ise hiçbir bildirimde bulunmamıştır. Bu itibarla taraflar ticari defterlerini mahkemeye ibraz etmediği gibi bulunduğu yeri de mahkemeye bildirmediği anlaşılmıştır.
Mevcut belgelere göre davaya konu çeklerin faturalanıldırılıp faturalandırılmadığı, faturaya konu edilmişse faturanın tarafların ticari defterlerine kayıtlı olup olmadığının tespiti, tarafların ticari defterlerinde ödeme kaydının olup olmadığının var ise dayanak belgenin ibrazı açısından mevcut belgelere göre bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılmıştır.
Bilirkişi ... 17.05.2021 tarihli raporunda özetle; davacı ile davalı arasında mevcut belgelere göre ticari ilişkinin bulunmadığını, yapılan yerinde incelemede şirket yetkilisinin ticari defterlerin Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğunu beyan ettiğini, her iki tarafça ticari defterler sunulmadığından defterler hakkında değerlendirme yapılamadığını rapor etmiştir. Hazırlanan rapor taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili ticari defterlerin Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... E. Sayılı dosyasında olduğu için incelenemediğini beyan etmiş; ilgili mahkemeye müzekkere yazılarak ticari defterlerin temini istenilmiş; mahkeme yazı cevabında defterlerin bünyelerinde bulunmadığını mahkemelerince dahi ticari defterler hakkında yerinde inceleme yetkisi verildiğini bildirmişlerdir.
Davacı vekili HMK 222 gereği ticari defterleri mahkemeye sunmaması, bulunduğu yeri mahkemeye bildirmemesi sebebiyle itirazlarının reddine karar verilmiştir.
TTK'nun 792. maddesinde;" Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde hüküm bulunmakta olup; çek iade davasında ispat yükü, TMK'nun 6. Maddesi gereğince davacı da olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının, çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır. Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; dava konusu çeklerin davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR :
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 683,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 623,80 TL'nin karar kesinleşmesi ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır