T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"TÜRK MİLLETİ ADINA"
T.C.
ADANA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/30 Esas
KARAR NO: 2022/314
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: O
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI: ... - ... -
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 13/01/2020
KARAR TARİHİ: 05/04/2022
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH:
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin Adana'da kurulu bir mühendislik firması olduğunu, dava dışı keşideci tacirlere su pompaları vs. sattığını, alacağına karşılık ekte görüntüleri olan çekleri aldığını, ana tedarikçisi ...Pompa şirketine gönderilmek için arkalarına ciro yaparak Aras Kargoya teslim ettiğini, çeklerin İstanbul'da kargo şirketi elemanının ağır kusuru ile aracın kilitlenmemesi neticesi ile 65 parça evrakla beraber çalındığını, çekleri çalan hırsızların İstanbul'da bazı faktoring firmalarına çekleri kırdırmaya kalktığını ancak bu hususta keşideciler bilgilendirildiğinden durumun faktoring firmalarına bildirildiğini, daha sonra çeklerin haksız bir biçimde kullanılmaması ve tahsil edilmemesi ve neticeten iptali için 26.09.2018 tarihinde 1. Adana Ticaret Mahkemesine 2018/... esas sayılı dosyası ile başvurulduğunu, 09.10.2018 tarihinde çek üzerine ödeme yasağı konulduğunu, çek görüntüleri, kargo fişi, kamera görüntülerinin Adana 1. Ticaret Mahkemesinin ilgili dosyasının içinde mevcut olduğunu, çalıntı çeke sahte ciro yaparak arada olan ve olması gereken ...cirosu olmadan kullanan kişi yada kişilerin sahte bir zincir oluşturduğunu ve çekin davalı tarafından önce yazdırılmaya çalışılmış sonra da tedbire rağmen ve kambiyo vasfı olmadığı halde Mersin 8 İcra Müd. 2019/... esas sayılı dosyası ile keşideci ve müvekkil ve 3.bir kişi aleyhine kambiyo takibi yapıldığını, ... Mersin Şubesi 17.270 TL bedelli ... / ...adi ortaklığı keşideli olan Mersin 8 İcra Md. 2019/... esas sayılı dosyası ile takibe konulup alacaklısı ... tarafından icradan tahsil edilmiş olup dosyanın infazen kapatıldığını, çek iptal davası açılmasına rağmen keşideci tarafından borcun davacıya ödendiğini, bu takip ile ilgili olarak Mersin 5 İcra Mah 2019/ esas sayılı dosyası ile takibin durdurulması ve iptalinin dava edildiğini, yine imzası sahte olarak kullanılan bir cirantanın da Mersin 5 İcra Hukuk Mah ... ile benzer bir dava ikame ettiğini, davada çek aslının kriminal incelemeye tabi tutultuğunu ve tahrifat yapıldığı, sahte ciro zinciri kurarak tahsile verildiğinin anlaşıldığını, çek keşidecilerinin dava yoluna gitmediklerinden icra dosyasına çek bedeli ve ferileri yatırarak borçtan kurtulduklarını, onlar borçtan kurtulurken çekin gerçek alacaklısı müvekkili şirket yerine sahte ciro zinciri ile elinde tutan davalının iş bu bedeli kabzettiğini, çalıntı çekin kullanılması ve sahtecilik nedeni ile C. Savcılığına şikayetçi olunduğunu, ( 2019/ soruşturma no.) Mersin 8. İcra dairesinin 2019/... sayılı icra dosyası ile ... Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından 22.548,37 TL yatırıldığını, konu çek arkasında müvekkil tarafından yazılan “...AŞ. emrine ödeyiniz” yazısının karalandığını, kriminal bir inceleme gerekmeden yazının varlığı ve karalandığının sabit olduğunu, keşideci olan Şirketleri adi ortaklığı tarafından Mersin 8. İcra Müd. 2019/... dosyasına yatırılan çek/bedelinden artan kısım olarak 5.278,01 TL yatırıldığını, böylelikle çek bedeli olan 17.270,36 TL ve artan kısım olarak 5.278,01 TL yatırıldığını, çek keşidecisinin fazladan yatırdığı ödeme miktarını müvekkiline fatura ettiğini, dava değeri olan 22.548,46 TL'nin müvekkilinden çıktığını, ciro edenin imzasının gerçek olmadığını ve ciro zincirinin kopuk olduğunu, bu nedenle yapılan ödemenin hukuka aykırı, davalının müvekkile ait çek bedelini kabzının haksız olduğunu, İcra dosyasına ödenen 22.548,46 TL'nin ödeme gününden başlayan ticari reeskont faizi ile beraber davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmış, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, çek bedelinin istirdatı talebine ilişkin olup, 22.548,46 TL alacağın ödeme gününden başlayan ticari reeskont faizi ile beraber davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesi talep edilmiştir.
Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş, davacı ...Tes. Sis. Mak. Müh. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından hasımsız olarak açılan çek iptali davası olduğu, yapılan yargılama neticesinde açılan davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup hükmün 25/02/2019 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Mersin 8.İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınarak yapılan incelemesinde; davalı ... tarafından, davacı ...Tes. Sis. Mak. Müh. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti ile dava dışı ...Turizm Tic. Ve San. Ltd. Şti, ...Plastik İth. İhr. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti, aleyhine 10/01/2019 tarihli, 17.270,00 TL asıl alacak, 101,49 TL işlemiş faiz, 1.727,00 TL tazminat, 51,81 TL komisyon olmak üzere toplam 19.150,30 TL'lik kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 30/12/2018 günlü 1081733 seri no'lu 17.270,00 TL'lik çek olduğu, dosya borcunun tamamının ... ve...Ortaklığı adına dosyaya yatırılmış olduğu, dosyanın infazen işlemden kaldırılmış olduğu anlaşılmıştır.
Mersin 5.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2019/... Karar sayılı dosyası incelendiğinde; davacısının ...Tes. Sis. Mak. Müh. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti, davalısının ... olup, davanın takibin iptali davası olduğu, mahkemece alınan bilirkişi raporunda ilk cironun tam ciro olduğu ve "...Pompa A.Ş. Emrine ödeyiniz" ibaresinin çıplak gözle okunamayacak derecede karalanması suretiyle tahrif edilerek cironun beyaz ciro gibi tedavül ettiği, bu surette ikinci ciro ...Pompa A.Ş. olmadığından ciro silsilesinde kopukluk meydana gelmekle son hamilin yetkili hamil olmadığı değerlendirilerek yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne, Mersin 8.İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra takibinin iptaline karar verilmiş olup, hükmün 14/01/2020 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen mali müşavir bilirkişisi 18/03/2021 tarihli raporunda; davacı ile davalı arasında ticari bir ilişkinin olmadığını, davacı ...Tic.Ltd.Şti. 1 adet çeki 17.270,36 TL tutarında çek dava dışı ... ve...Yat. Ort. Tic. Ort. aldığı görüldüğünü, bu çekin 17.270,00 TL ana para olarak ve 5.278,37 TL işlemiş faiz ve masraflar için toplam 22.548,37 TL Mersin 8/2019/... Esas sayılı dosyaya dava dışı ... ve...Yatırım Ort. tarafından ödeme yaptığını, davacı ...Tesisat Tic.Ltd.Şti'nin 22.548.37 TL İstirdat talebinin yerinde olduğunu belirtmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 190/1 maddesinde "kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" şeklinde ispat yüküne ilişkin düzenleme mevcut olup, TMK'nun 6.maddesinde de; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkında dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür" düzenlemesi mevcuttur.
TTK'nun 792. maddesinde ise; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde hüküm bulunmaktadır.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 2019/ Esas, 2021/ Karar sayılı ilamında, "6102 sayılı TTK'nun 792. maddesince açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nun 6. maddesi gereğince davacı da olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir... Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir." şeklinde karar vermiş olduğu görülmektedir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/1327 Esas, 2017/2198 Karar sayılı ilamında; "Dava, çek istirdatı istemine ilişkin olup, iş bu davada ispat yükü üzerinde olan davacı, öncelikle dava konusu çeki yedinde iken elinde olmayan sebeplerle yitirdiğini ve sonra 6762 sayılı TTK/704 md. gereğince davalıların çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunu ispatlamak zorundadır." şeklinde hüküm kurulmuş olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamından, davacı firma tarafından dava konusu olan çekin ana tedarikçi olduğu belirtilen dava dışı ...Pompa şirketine gönderilmek için arkasına ciro yapılarak kargoya teslim edildiği, çekin dava dışı şirkete ulaşmadan davalı yanın eline geçmiş olduğu, bir ciro zinciri oluşturularak çek nedeniyle kambiyo takibi yapıldığı, 17.270,00 TL bedelli çekin dava dışı adi ortaklığı tarafından takip alacaklısı ... adına icradan tahsil edilerek dosyanın infazen kapatıldığı, bu takip ile ilgili olarak Mersin 5. İcra hukuk Mahkemesinin 2019/ esas sayılı dosyası ile takibin durdurulması ve iptalinin dava edildiği, dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Merkez Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliği'nin 09/05/2019 tarihli sayılı uzmanlık raporunda inceleme konusu çekin arka yüzünün birinci satırında bulunan karalanmış alanda yapılan incelemede, "..söz konusu alanın alt kısmında, farklı cins mavi renkli mürekkepli kalem ile yazılmış "...Pompa A.Ş. Emrine Ödeyiniz" ibareli el yazılarının olduğunun tespit edildiği" belirtilmiş, buna göre tahrifat yapılarak çekin sahte ciro zinciri kurularak tahsile verildiği anlaşılmış, dosyada yapılan incelemede Kriminal bir inceleme gerekmeden yazının varlığı ve karalandığının sabit olduğu görülmekle davalının çek iktisabında ağır kusurlu kabul edilmesi gerektiği ve davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılmış, çek bedeli olan 17.270,36 TL ile keşideci tarafından yapılan ödemeye istinaden davacıya fatura edilen 5.278,01 TL olmak üzere toplam 22.548,37 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile beraber davalıdan tahsiline ve davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Açılan davanın KABULÜ İle;
22.548,37 TL'nin dava tarihi olan 13/01/2020 'den itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.540,27 TL karar harcının, peşin alınan 385,08 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.155,19 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi kapsamında Adana Arabuluculuk Bürosu tarafından düzenlenen arabulucu ücret kararı uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin karar kesinleştiğinde davalıdan alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
4-Davacı kendini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 385,08 TL peşin harcın tamamının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 500,00 TL bilirkişi ücreti, 186,... TL davetiye gideri ve 18,00 TL müzekkere gideri olmak üzere toplam 704,... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine adesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi.05/04/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Not: 5070 sayılı yasa hükümleri uyarınca e-imza ile imzalanmıştır.