T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
T.C.
ADANA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2021/5
KARAR NO: 2022/322
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - TC ...
2- ... - TC ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 05/01/2021
KARAR TARİHİ: 06/04/2022
KARAR YAZIM
TARİHİ:
I- DAVA
1.1 Davacılar vekili 05.01.2021 tarihli dilekçe ile davalı aleyhine menfi tespit davası açmıştır. Dilekçeye göre; Adana 6. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile davacı tarafından davalılar aleyhine kambiyo takibi başlatılmıştır. Takip aşağıda belirtilen bonoya dayanmaktadır.
Arsa malikleri ... ve... ile yüklenici ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. arasında Adana 15. Noterliğinde 06.11.2015 tarih ... yevmiye sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiştir. İnşaat sözleşmeye uygun bir şekilde tamamlanıp teslim edilmiştir. Ancak henüz iskan alınmamış olduğundan ...’in isteği ile sözleşmenin teminatı olarak takip dayanağı bono düzenlenmiştir. Bononun tanziminden kısa bir süre sonra iskan da alınmış olmakla birlikte taraflar arasındaki küçük anlaşmazlıklar yüzünden bono davacılara iade edilmemiştir. Teminat olarak boş bir şekilde düzenlenen bono gerçeğe aykırı olarak doldurulmuştur.
Takip konusu bono muvazaalı olarak davacılara zarar verme kastı ile ciro edilmiştir. Bonoyu ciro yoluyla devir alan davalı ... Demir arsa maliki ...’in kardeşi...’in bacanağıdır. Senedi devralan ... kötü niyetlidir. Teminat senedi olduğunu bilmesine rağmen kötü niyetli olarak icra takibi başlatmıştır.
Teminat bonosunun ciro edilemeyeceği, ancak alacağın temliki yoluyla devredilebileceği ve teminat bonosuna dayalı kambiyo takibi yapılamayacağı ileri sürülerek davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve %30 tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.
Düzenleyen
Tanzim Tarihi
Ödeme Tarihi
Meblağ
...
...
...
11.04.2019
11.10.2019
500.000 TL
1.2 Davacı tarafın 02.07.2021 ve 14.07.2021 tarihli istemi üzerine mahkememizin 26.07.2021 tarihli ara kararı ile icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesi ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmuştur.
II- SAVUNMA
Davalı vekili 20.01.2021 tarihli cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davalı bonoyu lehtardan ciro yoluyla devralmış iyi niyetli hamil konumundadır. Bonoda bedelin nakden alındığı kaydı vardır. Bonoda neyin teminatı olduğuna dair bir ibare yoktur. Davalı, kat karşılığı inşaat ve taşınmaz satış vaadi sözleşmesindeki arsa maliklerinin akrabasıdır. Sözleşmede inşaatın 06.11.2017 tarihinde eksiksiz bir şekilde iskanı alınmış olarak teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Edimin ifa edilmemesi durumunda geciken her ay için kira bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır. Yüklenicinin arsa sahiplerine isabet eden 27 adet 1+1 ve 10,66 adet 3+1 dairenin sadece 1 yıllık kira bedeli yaklaşık 300.000 TL’dir. Bunun dışında yapılan inşaatta eksikler ve ayıplı imalat (istinat duvarı, giriş ve yan duvarların granit/mermer yapılmaması, sensörlü lambalar, su/ısı yalıtımı, bahçe duvar üstü çit, çocuk oyun parkı, kalorifer petekleri ve kalorimetre, diafon sistemi) söz konusudur. Davalının iyi niyetli olmadığı kabul edilse dahi senedin bedelsiz kalıp kalmadığı konusunda yüklenicinin edimleri yönünden yargılama yapılması gerektiği belirtilerek davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.
III- DELİLLER
1.1 Adana 6. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının incelenmesinden; alacaklı ... tarafından borçlular ..., ... ve... aleyhine 10.12.2020 tarihinde kambiyo takibinde bulunduğu görülmüştür. Takip; ... tarafından... emrine düzenlenen ...’ın aval verdiği 11.04.2019 tanzim, 11.10.2019 ödeme tarihli 500.000 TL tutarlı bonoya dayanmaktadır. Senette bedelin nakden ahz olunduğu kaydı bulunmaktadır. İcra dosyasındaki fotokopide senedin ön yüzünde teminat kaydı bulunmamaktadır.
1.2 Mahkememizin 26.07.2021 tarihli ara kararı ile icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesi ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmuştur. Davacı taraf 09.08.2021 tarihinde %15 teminatı yatırarak kararın uygulanmasını talep etmiş ve karar icra dosyasında tatbik edilmiştir.
2.1 Adana 15. Noterliğinde düzenlenen 06.11.2015 tarih ... sayılı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin fotokopisi sunulmuştur. Sözleşmede ... ve ... arsa maliki, ... İnş. Eml. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yüklenici olarak yer almıştır. Sözleşmenin konusu arsa maliklerine ait Adana Sofulu Mahallesi sayılı taşınmazın mülkiyetinin yüklenici tarafından yapılacak inşaat karşılığında satışı taahhüdü oluşturmaktadır. Sözleşmenin 5. Maddesinde arsa maliklerine verilecek bağımsız bölümler belirlenmiştir. Yüklenicinin sözleşmenin imzalanmasından itibaren 3 ay içerisinde ruhsat alarak inşaata başlaması ve 21 ay (toplam 24 ay) sonra inşaatı tamamlayarak 06.11.2017 tarihinde teslim etmesi gerekmektedir. Bu tarihte teslimatın yapılmaması durumunda geciken her ay için günün rayiç bedeli üzerinden arsa maliklerine kira ödeyecektir.
2.2 Arsa malikleri ... ve ... ile yüklenici ... İnş. Eml. Tic. Ve San. Ltd. Şti. arasında düzenlenen tarihsiz Ek Protokol ile proje değişikliği nedeniyle arsa maliklerine verilecek bağımsız bölümler yeniden belirlenmiştir.
2.3 Belediyesinden Adana Sarıçam Mahallesi parsel sayılı taşınmaza ilişkin onaylı inşaat projesi ve yapı kullanma iznine ilişkin belgeler getirtilmiştir.
3. Mahkememizce taşınmaz mahallinde 12.07.2021 tarihinde keşif yapılmıştır. Keşfe katılan davacı ...; 3+1 dairelerin peteklerini, kalorimetrelerini ve daire giriş kısmındaki sensörlü lambaları takmadığını beyan etmiştir. Fen memuru, inşaat mühendisi, mimar ve hukukçudan oluşan bilirkişi kurulu tarafından 07.10.2021 tarihli ana rapor ile 27.02.2022 tarihli ek rapor düzenlenmiştir. Raporlarda şu tespitlere yer verilmişti.
3.1 06.11.2015 tarih ... sayılı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinde; inşaat süresi ve dairelerin teslim tarihi (ortak yerler ile arsa sahiplerine verilecek daireler dahil binanın iskan raporu alınmış şekilde) 06.11.2017 olarak belirlenmiştir. Bu tarihte teslimatın yapılmaması durumunda yüklenici, rayiç bedel üzerinden kira ödeyecektir. Sözleşmedeki ‘anahtar teslimi’ ifadesi; inşaatın plan, proje, ruhsat ve teknik şartnamedeki bütün hususlara eksiksiz uyularak inşa edilmesini, tüm tesisatın her türlü testleri yapılarak olumlu sonuç alınmasını, yapı kullanma izni alınmasını ve tapuda kat mülkiyeti tesis edilmesini ifade eder.
Sarıçam Belediyesi kayıtlarına ve dosyadaki yazılara göre;
A blok için 18.01.2016 tarihinde; 14 katlı IV. Sınıf A Grubu 13 adet 1+0 (38 m2) ve 52 adet 1+1 (39 m2) bağımsız bölüm için yapı inşaat ruhsatı verilmiştir. A bloka yapı kullanma izni 03.02.2020 tarihinde alınmıştır.
B blok için 18.01.2016 tarihinde; 14 katlı IV. Sınıf A Grubu 26 adet 3+1 (101 m2) bağımsız bölüm için yapı inşaat ruhsatı verilmiştir. B bloka yapı kullanma izni 03.02.2020 tarihinde alınmıştır.
Yerinde yapılan inceleme ve Teknik Şartnamenin 5. maddesine göre dairelerin kalorifer petekleri ve kalorimetreleri takılmamıştır. Bu eksikliğin giderilmesi için 122.590,00 TL harcama yapılması gerekmektedir.
Teknik Şartnamenin 12. Maddesinde belirtilen sensörlü lambalar takılmamıştır. Bu eksikliğin giderilmesi için 26.117,00 TL harcama yapılması gerekmektedir.
Sözleşmenin 13. Maddesinde belirtilen diafon sistemi yapılmamıştır. Bu eksikliğin giderilmesi için 18.655,00 TL harcama yapılması gerekmektedir.
Sözleşmenin 25. Maddesindeki apartman girişleri granit veya mermer yapılmamıştır. Bu eksikliğin giderilmesi için 9.752,00 TL + 2.017,00 TL harcama yapılması gerekmektedir.
Sözleşmenin 30. Maddesindeki çocuk oyun parkı yapılmamıştır. Bu eksikliğin giderilmesi için 12.980,00 TL + 1.500,00 TL harcama yapılması gerekmektedir.
Sözleşmenin 30. Maddesindeki peyzaj, kilit parke taş ve istinat duvarı için 4.800 TL + 4.700 TL + 80.000 TL harcama yapılması gerekmektedir.
3.2 Eksik/ayıplı iş bedeli toplam 283.531,00 TL’dir.
Proje değişikliği sebebiyle ek protokolle belirlenen arsa maliklerine verilecek bağımsız bölümlerin payına isabet eden kira tazminatı (sözleşmede bağımsız bölümlerin teslim tarihi 06.11.2017 olmakla birlikte proje değişikliği dikkate alınarak 23.06.2016 mimari tadilat proje tarihine 21 ay eklenerek 15.03.2018 revize teslim tarihinden 03.02.2020 yapı kullanma izni tarihine kadarki 690 günlük sürenin) toplam 640.978,00 TL olduğu belirtilmiştir.
IV- GEREKÇE
1. 6102 sayılı TTK 687. maddesi (Bu madde TTK 778 yollamasıyla bonolar hakkında da uygulanmaktadır) şu şekildedir:
Madde 687- (1) Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.
(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır.
2. Teminat bonosuna dayalı kambiyo takibi yapılamayacağına ilişkin şikâyetin icra mahkemesine yapılması gerekmektedir. Menfi tespit davasında takip hukukuna ilişkin bu şikâyetin dinlenme imkânı bulunmamaktadır.
3.1 Teminat Bonosu
Borçlar Kanunu’nun 133/2 maddesi uyarınca mevcut bir borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması yenileme (tecdit) sonucunu doğurmaz. Kambiyo senedi imzalanmakla temel borç ilişkisinden soyut ve bağımsız bir kambiyo taahhüdü doğar. Böylece, temel borç ilişkisinden doğan talep hakkı ortadan kalkmamakta, bu hakkın yanı sıra onunla yarışan bir kambiyo talep hakkı ortaya çıkmaktadır. Bunun sonucu, kambiyo senedinin “ifa yerine” değil, “ifa uğruna” verilmiş olduğudur. Her kambiyo taahhüdü, mevcut bir temel borç ilişkisinden doğan alacağın “ifasını teminen” “ifası uğrunda” düzenlenir. Bu durumda, teknik anlamda bir teminat senedinin varlığından söz edilemez. Teminat senedi verilmesi durumunda ya temel ilişkide bir alacağın doğup doğmadığı kesin değildir ya da senedi düzenleyen kişinin borcu, paradan başka bir edimdir. Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi, bir “teminat bonosu”ndan söz edilebilmesi için, ya bonoyu düzenleyen kişinin temel ilişkiden kaynaklanan ediminin (cezai şart öngörülen durumlar dışında) doğrudan doğruya belirli bir para borcunun ödenmesi olmaması yani paradan başka bir edim olması, ya da alacaklının uğrayacağı muhtemel zararları güvenceye bağlamak amacı ile bonoyu vermiş olması gerekir.
Bononun teminat amacıyla düzenlenmesi onu geçersiz/bedelsiz hale getirmez bu, hamile yöneltilebilecek defileri etkileyecek bir husustur. Senet lehtarın elindeyse borçlu, teminatı talep etme şartlarının oluşmadığını (riskin gerçekleşmediğini) ya da alacaklının senedin teminatını oluşturduğu borç miktarını aşan bir talepte bulunduğunu defi olarak öne sürebilir (temel ilişkiye dayalı bedelsizlik defi). Senet ciro edilmişse bir ayırım yapmak gerekir. Hamil, senedin teminat senedi olduğunu biliyor ve borçlunun zararına hareket ediyorsa temel ilişkiye bedelsizlik defi hamile karşı da öne sürülebilir. Senedin teminat senedi olduğu açıkça anlaşılamıyor ya da hamilin durumu bilerek borçlu zararına hareket ettiği ispat edilemiyorsa bu defilerin hamile karşı öne sürülmesi mümkün değildir.
3.2 Somut olayda takip konusu bononun Adana 15. Noterliğinde düzenlenen 06.11.2015 tarih ... yevmiye sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin borcunun teminatı olarak düzenlendiği ileri sürülmüştür.
İcra dosyasındaki takip dayanağı senet fotokopisinde; senet metninde veya senedin ön/arka yüzünde teminata ilişkin bir ibare bulunmamaktadır.
Davacı tarafça sunulan 11.04.2019 tarihli ‘Ekdeki Senede İlişkin Sözleşme’ başlıklı belgede “…inşaat sözleşmesi ve eklerindeki tüm sorumluluklar dahil olmak üzere iskan ile ilgili tüm masraflara ilişkin ekdeki boş senet alınmıştır… inşaat eksiksiz bitirilip iskan alındığında senet müteahhide iade edilecektir…” ibaresi yer almaktadır. Belgede ... ve... vekili olduğu belirtilen İsmet Uygungelen ismi altında imza bulunmaktadır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde davacı tarafın sunduğu 11.04.2019 tarihli belgeye itiraz edilmemiş, yüklenicinin 06.11.2015 tarihli inşaat sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediği savunulmuştur. Dilekçeye göre; yüklenicinin 06.11.2017 tarihinde teslim borcunu ifa etmemesi (geç teslim) nedeniyle sadece 1 yıllık dönem için yaklaşık 300.000 TL kira tazminatı borcu bulunmaktadır. Bunun dışında 50 metre uzunluğundaki istinat duvarının yapılmadığı, bahçede 50 m2 alana parke taşı döşenmediği, Sözleşmenin 12-25-29 maddelerindeki bazı edimlerin yerine getirilmediği, site bahçesine giriş kapısı, çevre duvar üstü çitlerin ve çocuk parkının yapılmadığı, 3+1 dairelerde kalorifer petekleri ve kalorimetre yapılmadığı savunulmuştur. Yüklenicinin inşaat sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının senet bedelinin üstünde olduğu belirtilmiştir.
Davalı tarafın teminat senedi iddiasını örtülü olarak kabul etmesi dikkate alınarak senedin bedelsizliğine yönelik menfi tespit iddiası 06.11.2015 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin borçları kapsamında değerlendirilmiştir.
3.3 06.11.2015 tarih ... yevmiye sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesi bir karma sözleşmedir. Sözleşmede yüklenicin borcu TBK 470 vd. maddelerindeki eser sözleşmesi hükümlerine, arsa maliklerinin borcu taşınmaz satış vaadi hükümlerine tabidir. Sözleşme ile belirlenen kira tazminatı ifaya eklenen bir cezai şart niteliğindedir (TBK m 179/2). Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir. TBK 477 maddesi uyarınca eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici (gizli ayıp hariç) her türlü sorumluluktan kurtulur. Sözleşmeye konu inşaata yapı kullanma izni 03.02.2020 tarihinde alındığından bu tarihe kadar yüklenicinin sözleşmeden doğan borçlarını ifa süreci tamamlanmamıştır. Yüklenicinin yaptığı işe ilişkin sözleşmenin tarafları arasında bir ibra/işin kabulüne ilişkin belge düzenlenmemiş aksine arsa malikleri tarafından 11.04.2019 tarihli belge ile teminat senedi alınarak işlerin eksiksiz ve ayıpsız teslim ve yüklenicinin sözleşmedeki sorumluluklarının devam ettiği belirtilmiştir. Arsa maliklerinin senedi ciro etmiş olması eserin ayıp ve eksikleri ile kabul etmediklerini ve cezai şarttan vazgeçmediklerini göstermektedir.
Mahkememizce yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda 06.11.2015 tarih ... yevmiye sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre eksik/ayıplı işlerin bedeli toplam 283.531,00 TL’dir.
Sözleşmede açık bir şekilde dairelerin teslim tarihi (yapı kullanma izni alınmış şekilde) 06.11.2017 olarak belirlenmiştir. Her ne kadar bilirkişi kurulu proje değişikliği nedeniyle bu sürenin 23.06.2016 mimari tadilat proje tarihine 21 ay eklenerek 15.03.2018 revize edilmesi gerektiği yönünde görüş belirtmiş olmakla birlikte ek protokolde teslim süresinin uzatıldığına dair bir hüküm bulunmaması ve asıl sözleşmede, sözleşmenin imzasından sonra 3 ay içerisinde ruhsat alma yükümlüğünün yüklenicide olması dikkate alınarak bu görüşe iştirak edilmemiştir. Bilirkişi kurulunun 15.03.2018 tarihini esas alarak hesapladığı kira tazminatı (640.978,00 TL) teminat bonosundaki meblağdan fazla olduğundan bu konuda ek rapor alınmasına gerekli görülmemiştir.
Davacılar vekili 01.11.2021 tarihli rapora itiraz dilekçesinde arsa maliklerinin kendilerine isabet eden bağımsız bölümlerden; 6 adet 1+1 daireyi 2017 yılında, 4 adet 1+1 daireyi 2018 yılının Nisan ayına kadar, geriye kalan daireleri de iskan ruhsatı alınmadan sattıklarını bu nedenle kira tazminatı ve eksik/ayıplı iş bedeli isteyemeyeceklerini savunmuştur. Arsa maliklerinin kendilerine düşen daireleri yüklenicinin borcu sona ermeden üçüncü kişilere satması yüklenicinin arsa maliklerine olan borçlarını sona erdirecek bir neden değildir. Bu nedenle bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir.
Sonuç itibariyle kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca arsa maliklerinin yükleniciden talep edebileceği kira tazminatı ve eksik/ayıplı iş bedeli senetteki meblağın üzerinde olduğundan temel ilişkiye dayalı bedelsizlik iddiası ispatlanmamıştır. Bu nedenlerle davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davacı tarafın istemi üzerine ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesine girecek paranın ödenmesi durdurulduğundan İİK 72/4 maddesi uyarınca tazminata hükmedilmiştir.
V- KANUNYOLLARI
6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 8.000,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır.
İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir.
H Ü K Ü M
1-Davanın reddine. İİK72/4. Maddesi uyarınca 117.639,72 TL tazminatın davacılardan alınarak davalıya verilmesine.
2-Alınması gereken 80,70 TL red harcından, 10.104,26 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.023,56 TL harcın hüküm kesinleştiğinde istem halinde davacıya iadesine,
3-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 46.459,93 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...