T.C. ADANA BAM 16. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/757
KARAR NO: 2025/943
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/09/2022
NUMARASI: ... ...
DAVACI: ... -...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 1 -...
DAVALI: 2 -...
...
DAVALI: 3 -... -...
...
DAVALI: 4 -... -...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Tespit
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/07/2025
Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, 2022591 Karar ve 09/09/2022 tarihli kararına karşı Davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairemizce dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalılardan ... hakkında Mersin 8.Aile Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat ile nafaka talepli boşanma davası açtığını, aynı zamanda Mersin 7.Aile Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında katılma alacağı davası ve Mersin 4.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası ile nafakaya dayalı icra takibi başlattığını, davalı ...'ın müvekkili ve diğer alacaklıların müstakbel alacaklarından kaçırma amacıyla önceki adı ... Otel olan daha sonra ... isimli oteldeki hissesinin tamamının muvazaalı şekilde diğer davalı ... ... adına devrettiğini, eşinden mal kaçırmak amacıyla hissenin yarısını devredip diğer yarısını kullanmaya devam ettiğini, yapılan muvazaalı işlem nedeniyle davalı ... ... Tur Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine tek başına sahip gözüksede otelin sahibinin hiç değişmediğini sadece %50 hissenin borçlardan kaçmak amacıyla devredildiğini, ... Otele ve bağlı bulunduğu şirket olan ... Tur Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hisselerinin devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını, otel ve şirket devri işlemlerinin muvazaa sebebiyle iptaline ve otelin yarı hissesinin sahibinin davalılardan ...'ye dolayısıyla sahibi olduğu ... Otomotiv Petrol Nakliyat İnşaat Tekstil Sanayi Ve Limited Ticaret Şirketi üzerine tescili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNCE YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE;
" davacının muvazaa iddiasıyla davalılar arasında yapılan şirket hisse devrine yönelik tasarrufun iptali isteğinde bulunduğu görülmekle taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözüm yeri 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olup dava, ticaret mahkemesinin görev kapsamı dışında kalmaktadır. Hal böyle olunca 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın USULDEN REDDİNE, İş bu davaya bakmakla görevli olan mahkemenin aynı yargı çevresinde bulunan MERSİN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE," dair hüküm kurulmuştur.
Kararı Davalı ... vekili istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı tarafın söz konusu iddialarının bir ticari iş niteliğinde olduğu, dolayısı ile söz konusu iddiaların incelenmesi görevi Ticaret mahkemelerinde olduğu, Müvekkil ve diğer davalılar arasında gerçekleşen iş ve işlemlerin tamamen gerçek olup davacının idiaları ile bir ilgisi bulunmadığı, davacının tüm iddialarının tamamen çıkarıma dayalı iddialar olduğu, bu nedenle; Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Görülmekte olan dava; TBK'nın 19.maddesi kapsamında muvazaa hukuksal nedenine dayalı iptal istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davaya bakma hususunda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle, dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili istinafa taşımıştır.
Dava; TBK'nın 19.madde hükmü kapsamında muvazaa hukuksal nedenine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK’nın 2/1.maddesine göre malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yine aynı maddenin 2.fıkrasına göre HMK’da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.
Muvazaaya dayanan davalar ile İİK'nın 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davaları için gerek HMK, gerek TBK, gerekse İİK'da görevli mahkemeye ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmediğinden genel hükümlere göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekecektir.
Bu hususta Yargıtay HGK'nın 10.02.2016 gün, 2014/17-2389 Esas ve 2016/129 Karar sayılı kararında "...tasarrufun iptali davasında ya da somut olayda olduğu gibi TBK’nın 19. maddesi gereğince ve İİK’nın kıyasen uygulanması istemli olarak açılan davalarda alacaklı ile borçlu taraflar arasındaki ticari nitelikteki alım satım ya da banka alacağını oluşturan ticari ya da genel kredi sözleşmeleri görevin belirlenmesinde dikkate alınamayacaktır. Ne tasarrufun iptali davası, ne de TBK.m. 19 gereğince İİK’nın 283. maddesinin kıyasen uygulanması istemli muvazaa davası TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğine haiz olduğundan 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında kalmaktadır." şeklinde karar verilerek görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirlenmiştir.
Yine emsal nitelikte ki Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/04/2018 tarih, 2016/8983 E. ve 2018/3951 K. sayılı kararında da " ...Dava, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Tasarrufun iptali, davaları mutlak ticari dava niteliğinde olmayıp şahsi nitelikte ve borçlunun tasarruflarına yönelik bulunduğundan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevine girmektedir." şeklinde karar verilmiştir.
Hal böyle olunca da ilk derece mahkemesince, davanın TTK'nın 4.maddesi kapsamında nispi yada mutlak ticari dava olmadığı, bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmayacağı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca, esastan REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcının, peşin yatırılan 80,70 TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 534,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 10/07/2025
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...