T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2227 - 2024/410
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2227
KARAR NO : 2024/410
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/08/2024
NUMARASI: ... Değişik İş
DAVACI: ...-
VEKİLİ: Av.
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kaçak Elektrik Kullanımından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 28/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 28/11/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden verilen 21/08/2024 tarihli kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVACI VEKİLİNİN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... DEĞİŞİK İŞ SAYILI DOSYASINA SUNMUŞ OLDUĞU DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;
Davacı şirketin taahhütlü olarak iş teslimi yaptığını, davacı şirketin elektriğinin kesildiğini ve faaliyetinin durduğunu, bunun üzerine davalı şirketin tek elektrik tedarikçisi olması nedeni ile bir an önce elektriği açtırmak amacıyla davalı şirket ile taksitlendirme yapılarak kısmi ödemede bulunulduğunu, sonrasında da söz konusu faturaya ilişkin dava ikame edileceğinden ve elektriğin faturanın son ödeme tarihinden hemen sonra kesilme ihtimali bulunduğundan elektriğin kesilmesinin tedbiren önlenmesi ve yine icra takibinin durdurulmasına yönelik olarak tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 21/08/2024 TARİHLİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece ... Değişik iş sayılı dosya üzerinden "....davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle aboneliğe ait elektriğin kesilmesinin tedbiren durdurulmasına, (ihtiyati tedbir kararının yalnızca dava konusu edilen bedele ilişkin olduğu bunun dışındaki fatura bedellerinin ödenmemesi halinde ilgili kurumun elektriği kesme hakkının baki olduğunun davacı ve davalı tarafça göz ardı edilmemesine) ve dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle dava konusu tahakkuk konusu 5.842.992,17 TL tutarındaki alacağa ilişkin olarak yapılacak icra takibinin durdurulmasına dair tedbir kararı verildiği, her ne kadar iki ayrı ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve iki ayrı teminat yatırılması gerekli ise de davacı tarafça sadece elektriğin kesilmesinin tedbiren durdurulmasına....." şeklinde karar verilmiştir.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ:
Mahkemece davacı lehine verilmiş olan ihtiyati tedbir kararına ilişkin olarak öncelikle tarafları dinlenmeksizin ve hukuki dinlenme hakkı ihlal edilmek suretiyle verildiğinden itiraz ettiklerini, kanuni şartların oluşmadığını, tedbir talep eden tarafından yaklaşık ispat şartı sağlanmadığından her iki tedbir isteminin kabul edilmesi yönündeki arar kararın hukuka aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili şirketçe davacının faaliyetini sürdürdüğü iş yerinde yapılan denetimde ... numaralı tesisatta müvekkil şirket personelleri tarafından yapılan denetimde laboratuvar sonucuna istinaden kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edildiğini, ... seri nolu ... marka sayacın laboratuvar sonucuna istinaden tutanak tutulduğunu, günlük kullanım süresinin 24 saat olarak tespit edilerek 30/07/2024 tarihli ... seri numaralı kaçak tespit tutanağı düzenlendiğini, kaçak elektrik tüketiminden kaynaklı olarak 5.842.992,17 TL tutarlı kaçak tahakkuk detayı ile ... nolu fatura düzenlendiğini, davacı tarafın laboratuvar sonucuna istinaden kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirdiği yönetmeliğin m.42-1-c maddesi gereğince tespit edildiğinden bu durumun kaçak elektrik kullanım olarak kabul edildiğini, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında talepte bulunan tarafından kaçak tespit tutanağına konu tesisatta elektriğin kesilmesinin önlenmesi ile davaya konu fatura bedelinin icra takibine konu edilmemesi yönündeki tedbir istemine ilişkin ayrı ayrı teminat yatırılması gerektiği yönünde karar kurulmuş ise de yalnızca tek bir teminat yatırılarak 02/09/2024 tarihli ... numaralı ... Bankasından alınan kesin teminat mektubu sunulduğunu, tedbire ilişkin değişik iş dosyasında ara karar kurulmasının akabinde müvekkili şirkete yazılan 03/09/2024 tarihli müzekkere ile enerji arzının sağlanması yönündeki tedbir kararının ifası istenilmişse de tedbir isteminde bulunan tarafından dosyaya ibraz edilen teminat mektubunun icra takibi yapılmasının durdurulması veya elektriğin kesilmesinin önlenmesi isteminden hangisine ilişkin olduğunun belirtilmediğini, bu sebeple değişik iş dosyasına beyan dilekçesi sunularak teminatın hangi tedbir istemine yönelik olduğuna ilişkin davacıya beyanda bulunmak üzere süre verilmesi talebinin kabul edildiğini, davacı tarafından yatırılan teminatın elektriğin kesilmesinin önlenmesine ilişkin olduğu yönünde beyanda bulunulduğunu, davacı tarafından icra takibinin durdurulması amacıyla teminat yatırılmadığını, davacının icra takibinin teminatsız olarak durdurulması talebinin reddine karar vermesi yerinde ise de ... D.iş sayılı dosyada %15 oranında teminat ile icra takibinin durdurulması yönünde ara kararın devamına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yasa hükmü gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında teminat yatırıldığı takdirde dahi takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği açık olup davacının icra takibinin durdurulması yönündeki talebinin yerinde olmadığını, davacının fiili kullanımında bulunan işletmede kaçak elektrik tüketmiş olduğunun tespiti üzerine düzenlenen kaçak tüketim tespit tutanağından kaynaklanan 5.842.992,17 TL borcun tahsili amacıyla davacı aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile 19/09/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığını, esasa ilişkin davanın ise 27/09/2024 tarihinde ikame edildiğini, esasa ilişkin davanın icra takibinden daha sonraki bir tarihte açıldığını, İİK m.72/3 hükmü uyarınca takibin durdurulması yönünde karar verilemeyeceğini ancak alacağın %15 ' i oranında yatırılacak teminat mukabilinde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilebileceğini, uygulama ve doktrinde de alacağın %115'i oranında teminat yatırıldığı takdirde icra takibinin duracağı yönündeki kanaat gereğince alacağın %15'i oranında teminat ile takibin duracağı yönündeki yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, tutanağa konu adreste kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği sabit olup bu halde müvekkil şirketin zarara uğratıldığının açık olduğunu, her iki tedbirin kaldırılmasını aksi kanaat hasıl olursa elektriğin kesilmesinin önlenmesi yönünden alacağın %20-25 'i oranında teminat ile tedbirin devamına karar verilmesini talep ettiklerini, tedbirin ne kadar süre için verildiği konusunda hiçbir ara karar kurulmadığını, öncelikle elektriğin kesilmemesi yönündeki tedbir isteminin koşulları oluşmaması sebebiyle tedbir isteminin kabulü yönündeki ara kararın hukuka aykırılık teşkil ettiğini belirtmekle birlikte tedbir kararı verilecekse dahi bunun ancak kaçak tahakkuk bedeli üzerinden hükmedilecek teminat mukabilinde verilebileceğini, müvekkili kurumun uğramış olduğu zararın fatura ile açıkça tespit edilebilir nitelikte olmasına rağmen %15 teminat oranı ile tedbire karar verilmesi hukuk ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmadığını, yine ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında tedbir talebinde bulunan lehine " alacağın %15 'i oranında teminat yatırılması mukabilinde icra takibinin yapılmasının durdurulmasına" yönündeki tedbirin kaldırılmasına aksi kanaat hasıl olması halinde alacağın %115' i oranında yatırılacak teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF DİLEKÇESİNE CEVAP VEREN DAVACI VEKİLİ DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş Sayılı dosyanın 18/10/2024 tarihinde ihtiyati tedbire ilişkin murafaa duruşması görülmüş olup bu duruşmada "mahkememizin ... E sayılı dosyası ile dava açıldığı anlaşılmakla tedbire itirazın Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında değerlendirilmesine" kararı verildiğini, davalının istinaf başvurularının hukuki dayanaktan yoksun olup istinaf dilekçesindeki iddiaların da doğru olmadığını, davalı kurum personelinin 30/07/2024 tarihinde müvekkiline ait işletmeye gelerek müvekkilinin elektrik aboneliği olduğu ve borcu olmadığı halde elektriğini kestiğini, müvekkilinin temerrüde düşürülmediği gibi herhangi bir tahakkuk veya fatura dahi bulunmadığını, o an kurum görevlileri tarafından verilen evrakta sayacın laboratuvar sonucuna istinaden kesme işlemi yapıldığının belirtildiğini, müvekkilinin kesme işlemi yapıldığı tarihe kadar ne laboratuvar raporundan ne de herhangi bir borç bildiriminden haberi dahi bulunmadığını, ... seri No'lu ... marka sayacın laboratuvar sonucuna istinaden tutanak tutulduğunun belirtildiğini, halbuki müvekkilinin iş yerine ait sayacın ... marka ... numaralı sayaç olduğunu, buna rağmen bir bildirim yapılmadan doğrudan elektriğin kesildiğini, müvekkilinin mevcut elektrik sayacında herhangi bir problem olmadığını, bozuk olan ve laboratuvar sonucu kesildiği iddia edilen sayacın 26/03/2024 tarihinde yine davalı kurum tarafından söküldüğünü, hali hazırda herhangi bir usulsüz kullanım olmadığı gibi kuruma herhangi bir borcun da olmadığını, müvekkili şirketin ihracata yönelik üretim yaptığını, işletmenin elektrik olmaması halinde kapanacağını, elektriğin kesik kalması halinde makine ve teçhizatların çalışmayacağını ve sanayi faaliyetinin duracağını, ihtiyati tedbirin şartlarından olan telafisi mümkün olmayan zararların doğacağını, müvekkilinin elektriğinin kesilmesinin tedbiren önlenmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş dosyası ile ihtiyaten elektriğinin kesilmesinin tedbiren önlenmesine yönelik tedbir kararı verildiğini, davalının göreceği herhangi bir zarar olmadığını, davalının tedbir kararına itirazlarının reddi gerektiğini belirterek davalının tedbire ilişkin haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanım bedeli borcundan dolayı borçlu olunmadığının tespiti, elektrik enerjisinin verilmesi ile icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir istemlerine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek tedbir istemine yönelik yapılmıştır.
Davacı ...'ın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden ... Edaş tarafından hakkında tahakkuk ettirilen 30.07.2024 tarihli ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı nedeni ile aboneliğe ait elektriğin kesilmesinin durdurulması ve yine aynı tutanaktan kaynaklanan alacak nedeni ile yapılacak icra takibinin durdurulması isteminde bulunduğu, mahkemece yapılan inceleme neticesinde 21/08/2024 tarihinde "davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle aboneliğe ait elektriğin kesilmesinin tedbiren durdurulmasına, (ihtiyati tedbir kararının yalnızca dava konusu edilen bedele ilişkin olduğu bunun dışındaki fatura bedellerinin ödenmemesi halinde ilgili kurumun elektriği kesme hakkının baki olduğunun davacı ve davalı tarafça göz ardı edilmemesine) ve dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle dava konusu tahakkuk konusu 5.842.992,17 TL tutarındaki alacağa ilişkin olarak yapılacak icra takibinin durdurulmasına" karar verildiği, davacının .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden 30.07.2024 tarihli ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı nedeni ile davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti ile taksitlendirme nedeni ile yapılan 716.842.992,17 TL'nin iadesi isteminde bulunduğu, ayrıca verilen tedbir kararının teminatsız olarak verilmesini istediği, mahkemece bu talebin 30/09/2024 tarihli ara karar ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu kez davalı vekilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden teminat ile vermiş olduğu elektriğin kesilmesinin ve icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararına 09/10/2024 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiği, mahkemece ihtiyati tedbir kararına itirazın murafaalı olarak incelenmesine karar verilerek murafaa duruşma tarihinin 22/11/2024 olarak belirlendiği, itirazın değerlendirilmesine yönelik duruşma yapılmadan dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın "İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz" başlıklı maddesine göre:
(1)Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz.
(2)İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/42 md.) Esas hakkında dava açıldıktan sonra, itiraz hakkında, bu davaya bakan mahkemece karar verilir.
(3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler.
(4)İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.
(5)İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz.
Açıklandığı üzere, ihtiyati tedbir talebinin kabulü halinde HMK'nun 394. maddesi uyarınca karşı taraf dinlenilmeden verilen ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz yoluna başvurulması gerekmektedir. İtiraz, ihtiyati tedbire karar veren yerel mahkemece incelenir. Eldeki davada davalı şirket vekili tarafından elektrik enerjisinin kesilmesinin ve icra takibinin durdurulmasına yönelik verilen tedbir kararına itiraz edilmiş olmakla; HMK’nın 341/1. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının kabulü halinde itiraz üzerine duruşmalı değerlendirme ile verilecek kararlara karşı istinaf yolu açık olduğundan mahkemece HMK'nın 394. maddesi gereğince tarafların duruşmaya davet edilmesi, gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak itiraz sebepleri konusunda gerekçeli bir karar verilmesi, itiraz üzerine verilecek bu kararın taraflara tebliğ edilmesi, istinaf başvurusu olması halinde ondan sonra dosyanın istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmesi gerekmektedir.
Somut olayda yukarıda açıklanan yolun izlenmediği ve istinaf başvurusuna konu edilen ve Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi istenilen karar niteliği itibariyle istinaf yoluna başvurulabilecek kararlardan olmadığından HMK'nın 341/1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE,
2-İstinaf incelemesi yapılmadığından, davalı tarafça yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya İADESİNE,
3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,
4-İstinaf yargılamasında duruşma yapılmadığından taraf vekilleri yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-HMK 359. maddesinin 4.fıkrası gereği kararın tebliği işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 28/11/2024
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır