T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1276 - 2025/1398
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1276
KARAR NO : 2025/1398
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/04/2023
NUMARASI: 2021/1084 Esas 2023/253 Karar
DAVACI: ... -
VEKİLİ: Av.
DAVALI: ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 22/10/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/04/2023 tarih ve 2021/1084 Esas - 2023/253 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle: Davalı alacaklının ....İcra Müdürlüğü 2019 / 9516 Esas sayılı icra dosyasında müvekkili aleyhine 266.372,62 TL miktarlı icra takibi başlattığını, takibin konusu olarak ... nolu sözleşme hesabına ait kaçak bedeli" olarak belirtildiğini ödeme emri gönderildiğini, müvekkilinin şahıs şirketi olup cezaların kesildiği tarihte soğuk hava deposu işletmesi ile ilgilendiğini, müvekkilinin söz konusu ödeme emrinin gönderildiği tarihte ...'ta bulunmamasına rağmen 04/09/2019 tarihinde tebligat yapıldığını, müvekkilinin de ...'ta olmadığı için takibe itiraz edemediğini ve takibin kesinleştiğini, takip dosyası incelendiğinde görüleceği üzere takibin dayanağı evraklar icra dosyasına sunulmadığını ve alacak kısmında 206.898,05 TL asıl alacak gösterildiğini, ancak bu alacağın dayanağını oluşturan evrakların ne olduğu veya hangi tutanaktan ne kadar ceza kesildiğinin belirtilmediğini ve 59.474,57 TL takip öncesi faiz işletildiğini, bu işletilen faizinde başlangıç tarihi belirtilmediğini ve hangi tutanağa, hangi tarihten itibaren faiz işletildiğinin belli olmadığını, ayrıca tutanakların ödeme için müvekkiline gönderildiğine dair dosyada herhangi bir evrakta bulunmadığını alacaklı görünen kurum kendi elemanları ile kendi tuttuğu tutanaklara faiz işleterek takip açtığını, açılan bu takipteki tutanakları ve faiz alacağını kabul etmediklerini, takibin dayanaksız olarak açıldığını, müvekkilinin alacaklı görünen kuruma borcu bulunmadığını, ayrıca işletilen faiz miktarının da çok yüksek bir miktar olup bu faiz alacağının da dayanağının bulunmadığını, müvekkile bildirilmeyen tutanaklardan dolayı faiz alacağı talebinde bulunulamayacağını, ayrıca kabul etmemekle birlikte faiz istenilse dahi ancak takip sonrası hesaplanacak tutara yasal faiz işletilmesi gerektiğini belirterek teminatsız olarak takibin durdurulmasını veya teminat karşılığında icra dosyasının durdurulmasına karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle ; davacı şirketin soğuk hava deposu olarak kullandığı işletmede kaçak elektrik tüketimi yaptığının sabit olduğunu, davacı tarafın bu hususta itirazda bulunmadığını, dava konusu elektrik tesisat numarasının ... olduğu, borcundan dolayı müvekkil şirket personelleri tarafından 25.09.2017 tarihinde tesisatın elektriğinin kesilerek mühürlendiği, elektrik kesme işleminden sonra müvekkil şirket tarafından ilerleyen tarihlerde yapılan kontrollerde davacının sürekli olarak mührü kırmak suretiyle kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, bu sebeple davalı adına, 19.10.2017 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 20.03.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 10.04.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 13.06.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 09.07.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 07.08.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 06.09.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 08.10.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı, 30.10.2018 tarih ve ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanaklarının tanzim edildiğini, kaçak tahakkuklarının yönetmelik maddelerine uygun olarak hesaplandığını, davacı tarafın her ne kadar dava dilekçesinde takip öncesi faizin yüksek olduğunu belirtse de bu itirazlarının yasal dayanağının bulunmadığını, davacı tarafın elektrik aboneliğini ettiği tarihte imzalanan abonelik sözleşmesinde ticarethane grubu aboneler için gecikme zammının aylık 962,5 olduğunun belirtildiğini, bu nedenle davacı tarafın faiz oranına itiraz edemeyeceğini, takip dayanağı olan kaçak elektrik tespit tutanaklarının icra dosyası içerisinde olup davacı tarafa ödeme emri ile birlikte tebliğ edildiğini belirterek davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece".... Yapılan incelemede alacaklı ... tarafından ... icra müdürlüğünün 2019/9516 E sayılı dosyası ile davalı aleyhine kaçak elektrik kullanımından kaynaklı alacağın tahsili istemi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, takipte 206.898,05 TL asıl alacak 50.402,18 TL işlemiş faiz ve 9072,39 TL KDV olmak üzere toplam 266.372,62 TL alacak talep edildiği, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde itiraz edilmemesi nedeni ile takibin kesinleştiği, akabinde eldeki davanın açıldığı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait ... tesisat numaralı "... mah. ... sk. N:264/A Depo ... " adresindeki elektrik aboneliğine dair davalı şirket tarafından 8 adet kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlediği, her defasında davalı tarafından kesilen elektriğin yükümlülükler yerine getirilmeden davacı tarafından açılmak sureti ile elektrik enerjisi tüketildiği, bu şekilde yapılan kullanımın yasa ve yönetmelik hükümlerine göre kaçak elektrik tüketimi olarak değerlendirilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun bu hususu doğruladığı, davalı şirket tarafından kaçak elektrik kullanımı nedeni ile tahakkuk ettirilen asıl alacağın 206.898,19 TL olduğu ve takipte talep edilen asıl alacağın yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun şekilde hesaplandığı, ancak bilirkişi raporuna göre davalı şirketin takipte talep edebileceği işlemiş faizi KDV dahil 40.628,17 TL olduğu, bu hali ile takipte fazladan 18.846,40 TL alacak talep edildiği, davacının davasında iş bu işlemiş faiz yönünden kısmen haklı olduğu anlaşılmakla işlemiş faize ilişkin talebin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
1-Davacı-borçlunun .... İcra Müdürlüğünün 2019/9516 Esas sayılı icra dosyasında işlemiş faiz alacağına ilişkin 18.846,40-TL faizden dolayı DAVALI-ALACAKLIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,...." karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Raporda tutulan tutanakların hesaplamasının doğru olarak yapıldığını, lakin gecikme faiz hesaplamasının hatalı olduğunu, yapılan hesaplamadaki rakamlar hatalı olup, gerçeği yansıtmadığını, ayrıca tutakların bir çoğu incelendiğinde müvekkilinin imzasının bulunmadığını, tutulan tutanaklar usul ve yasaya aykırı olarak tutulduğunu, raporda belirtildiği gibi talep edilebilecek faiz ticari faiz olmasına rağmen (ki bundan dolayı takipte talep edilen faiz ile raporda belirtilen faiz farklı çıkmıştır) takip sonrası işletilmesi gereken faiz belirtilmediğini, takip sonrası işleyecek faize ilişkin olarak hesaplama da yapması gerektiğini, hükme esas teşkil eden rapor; sayın bilirkişilerce eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucunda hazırlandığını, mahkemec dosyanın bilirkişi tevdii ile yeniden rapor düzenlenmesi talep ettiklerini, ancak bir gerekçe gösterilmeksizin itirazları reddedilerek karar verildiğini beyanla eksik inceleme ile usul ve yasalara aykırı verilen ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Mahkeme kararının hatalı olduğunu, mahkemece dosyaya aldırılan bilirkişi raporunda bilirkişinin atıfta bulunduğu Yargıtay kararında, elektrik idaresinin elektriği kesmesi gereken sürede kesmediğinden bahisle elektrik idaresine de kusur izafında bulunarak faiz hesaplamasında gecikilen süre için gecikme zammı değil yasal/ticari faiz alınması gerektiği ifade edildiğini, dava konusu uyuşmazlıkta ise müvekkil kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek dava konusu tesisatın elektriğini kesmiş fakat bu elektrik davacı tarafından sürekli olarak tekrar tekrar açıldığını, müvekkili şirkete kusur izaf edilerek faturaların ödenmediği dönemler için gecikme zammı yerine ticari/yasal faiz hesaplaması yapılması mümkün olmadığını, dava kaçak elektrik kullanımından ve bunun bedelinin tebligata rağmen ödenmemesinden kaynaklanan bir dava olduğunu, yasa ve yönetmelik maddeleri gözönüne alındığında sayın bilirkişinin görüş ve tespitlerini dayanak alan mahkeme kararının hatalı olduğunu, gecikme cezası, ister abone tarafından tüketilen enerji olsun, ister kaçak olarak tüketilen enerji olsun tüketilen enerjinin hesaplanan ve fatura edilen bedelinin tebligata rağmen zamanında elektrik idaresine ödenmemesinden kaynaklanan yönetmeliğin 57/2. maddesi ile 3065 sayılı Yasa'nın 24/c maddesine dayanan özel düzenle olduğunu, özel düzenleme olan hallerde genel hükümlere göre karar verilemeyeceğini, kaçak olarak tüketilen enerji bedelinin geç ödenmesinden kaynaklanan “gecikme zammı ve bunun KDV'si” tüketilen enerji bedelinin hesaplanma şekli ile ilgili olmayıp, tamamen ister kaçak, ister abone olarak kullanılsın ve nasıl hesaplanırsa hesaplansın fatura edilen elektrik bedelinin tebligata rağmen son ödeme gününde ödenmemesinden kaynaklanan ve özel yasa ve yönetmelik maddelerine dayanan elektrik idaresinin bir alacağı olduğunu beyanla eksik inceleme ile usul ve yasalara aykırı verilen ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kaçak elektrik kullanımından kaynaklı borca istinaden başlatılan takibe konu borçtan borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, iddia / savunma, dosya kapsamında yer alan belge ve deliller ışığında 15.03.2023 tarihli bilirkişi raporu alınmış, söz konusu rapor hükme esas alınarak,"davanın kısmen kabulüne, davacı- borçlunun .... İcra Müdürlüğünün 2019/9516 Esas sayılı icra dosyasında işlemiş faiz alacağına ilişkin 18.846,40-TL faizden dolayı davalı- alacaklıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir. Karar, davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Dava konusu borcun dayanağını oluşturan 20/03/2018 tarihli ve 10/04/2018 tarihli tutanaklar yönünden yürürlükte bulunan 08/05/2014 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;
Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi
MADDE 26 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin;
a) Kullanım yerine ilişkin olarak; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da yapı bina giriş noktasından sayaca kadar olan tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında; yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
(2) Yapılan kontrollerde, kaçak elektrik enerjisi tüketildiğine dair bir şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde bu Bölüm uyarınca belirlenen yöntemler çerçevesinde kaçak tespit süreci başlatılır.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. Kaçak işleminin başlatılması için bu sürecin sonunda kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti gereklidir.
(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektrik enerjisini keserek sayacı mühürler ve Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.
Kaçak elektrik enerjisi kullanımı tespit süreci
MADDE 27 – (1) 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan hususlar göz önünde bulundurularak; kullanım yerinde yapılan kontrollerde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından;
a) Dağıtım sistemine veya ölçü sistemine ya da tesisata tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle yapılan müdahalelerin tespiti veya 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi hallerinde,
b) Elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek tüketilmesi halinde,
c) Sayaçların tüketimleri doğru kaydetmediği şüphesi bulunması durumunda sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile incelemeye alınır. Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-2’de yer alan sayaç sökme takma tutanağı düzenlenir. İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin labaratuvar raporu ile tespiti halinde, EK-1’de yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
(2) Tutanaklarda yer alan bilgilerin eksiksiz ve okunaklı olarak doldurulması esastır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 28 – (1) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için,
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 (üç) kW, diğerlerinde 5 (beş) kW’ın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer abone gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’ın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3) Mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplanır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalamada esas alınacak süre;
MADDE 29 – (1) Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır.
a) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde,
1) Kullanım yerine ilişkin olarak; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde, kullanım süresi esas alınır. Ancak bu süre 180 günü geçemez.
2) (1) numaralı alt bentte belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak (1) numaralı alt bent çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
3) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
c) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(2) Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat kabul edilir.
b) Tarımsal sulama abonelerinde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat olarak kabul edilir.
c) Sanayi abone grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat kabul edilir.
ç) Diğer abonelerde; 8 saat kabul edilir.
d) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri % 20 oranında artırılarak uygulanır.
(3) İkinci fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin ikinci fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisinin faturalandırılması ;
MADDE 30 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı fonsuz tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin abone grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı tarife üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller ile abone/okuma/fatura başına uygulanan bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketicinin, 29 uncu madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu abone grubuna kaçak elektrik enerjisi kullandığı dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen fonsuz tarifenin 1,5 (bir buçuk) katı ile çarpılarak, kaçak enerji bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Yapılan kaçak tüketim hesabı ve kaçak tüketime ek olarak yapılan hesaplamalar dönemi içinde kalan, varsa daha önce yapılmış tüketim miktarları tenzil edilir.
(4) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi kullandığının tespiti durumunda, kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen fonsuz tarifenin 2 (iki) katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(5) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi kullanımlarındaki hesaplamalar, ticarethane abone grubuna uygulanan fonsuz tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Dosyaya sunulan 15/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda 20/03/2018 tarihli ve 10/04/2018 tarihli tutanaklar yönünden 08/05/2014 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" hükümleri dikkate alınarak hesaplama yapılmıştır.
Dava konusu borcun diğer dayanağını oluşturan 13.06.2018, 09.07.2018, 07.08.2018, 06.09.2018, 08.10.2018 ve 30.10.2018 tarihli tutanakların düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde;
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre
MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Dosyaya sunulan 15/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda, 13.06.2018, 09.07.2018, 07.08.2018, 06.09.2018, 08.10.2018 ve 30.10.2018 tarihli tutanaklar yönünden 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" hükümleri dikkate alınarak hesaplama yapılmıştır.
Somut olayda, davalı şirket tarafından, 20/03/2018,10/04/2018,13.06.2018, 09.07.2018, 07.08.2018, 06.09.2018, 08.10.2018 ve 30.10.2018 tarihli kaçak elektrik tutanaklarına istinaden .... İcra Müdürlüğünün 2019/9516 E sayılı takip dosyasıyla ilamsız icra takibine başlandığı, davacı tarafça takibe konu borçtan borçlu olunmadığının tespiti istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmış olup, her ne kadar mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece verilen karar hatalıdır.
Şöyle ki, dosya kapsamı incelendiğinde davacının dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında; yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açması suretiyle kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda kaçak tüketim tutanaklarının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun rapor hazırlandığı, ancak yapılan faiz hesabında " son ödeme tarihinden sonra ilk hafta için Amme Alacakları oranına göre daha sonrası için ticari yasal faiz" şeklinde hatalı hesaplama yapıldığı görülmüştür. Hal böyle olunca, taraflar arasında abonelik sözleşmesi bulunduğu dikkate alınarak, söz konusu sözleşme dosya içeriğine kazandırılıp, kök raporu sunan bilirkişiden ek rapor alınarak abonelik sözleşmesinde açık hüküm bulunması halinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammı, bulunmaması halinde ticari faiz hesaplanıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf itirazlarının ayrı ayrı kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Sonuç itibariyle; tarafların istinaf itirazlarının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 maddeleri gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a-6 maddesi gereğince ayrı ayrı KABULÜ İLE, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/04/2023 tarih ve 2021/1084 Esas - 2023/253 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Yukarıda belirtilen sebeplerle eksiklikler tamamlanarak davanın yeniden görülüp karar verilmesi için dosyanın yerel Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3--Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,
4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,
5-Davacı ve davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına,
6-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-HMK'nın 359/4. maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
8-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince, varsa, istinaf eden tarafça yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre İİK'nın 36/5.fıkrası gereğince yatıran/ sunan tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-g maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/10/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır