T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/812
KARAR NO : 2025/152
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/10/2022
NUMARASI: ... Esas ... Karar
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 30/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 30/01/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/10/2022 tarih, ... Esas - ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle: Davalı şirketin 06/04/2015 tarihinde faturasına itiraz ederek sayaç ve endeks kontrolünün yapılmasını istediğini, 08/04/2015 tarihide yapılan incelemede ... nolu sayacın sağlam ve kullanıma uygun olduğu raporunun verildiğini, ancak geçmiş dönem borçlarının ödenmemesi nedeni ile söz konusu sayacın takılmadığını, 25/08/2015 tarihinde yapılan kontrolde düz borundan şebeke suyu kullanımı yapıldığının tespit edilerek davalı şirket adına ... numaralı kaçak tutanağının tanzim edildiğini, 16/04/2016 tarihinde de yapılan kontrolde sayacın borcudan dolayı sökülmüş olduğu ve davalının düz borudan su kullanımı yaptığının tespit edilerek ... nolu kaçak tutanağının tanzim edildiğini, borcun ödenmemesi nedeni ile .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalı tarafça borcun zamanaşımına uğradığı, kaçak tutanaklarının usulsüz düzenlendiği ve şirket yetkilisinin imzasının bulunmadığı, takip konusu belgenin usulsüz tebliğ edildiği, borcun kesin ve likid olmadığı, kullanılan suyun artezyen olduğu, gecikme zammı istenmesinin hukuka aykırı olduğu, faiz ve gecikme zammının hangi tarihler arasında işlendiğinin açıklanmadığı, takip konusu borçta hesaplama hatası bulunduğu, alacağın kanunu ve yönetmeliklere aykırı, fahiş olarak hesaplandığı ayrıca aynı nedenle iki kere kaçak tutanağı düzenlenmesine ve ayrı borç çıkartılmasının usule aykırı olduğu gerekçeleri ile takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, takip konusu alacağın zamanaşımına uğramadığını, tutanakların usulüne uygun olarak tanzim edildiğini, her iki tutanağın altında da kurum görevlisinin imzasının bulunduğunu, tutanak düzenlendiği anda şirkette bulunan ve yetkili olduğunu beyan eden kişilerin de tutanaklar altında imzasının bulunduğunu, ... Genel Müdürlüğü'nün tarifeler Yönetmeliğinin 33/3 bendi gereğince şirket yetkilisinin imzasının alınmasının yasal bir zorunluluk olmadığını, takip konusu belgelerin şirkette görevli olduğunu söyleyen görevli personele bırakıldığını, ... ve ... nolu kaçak tutanaklarına ilişkin tahakkuk işlemi gerçekleştirildikten sonra tahakkuk özeti ile kaçak tutanaklarını içerir ihbarnamenin iadeli taahhütlü olarak davalı şirkete gönderildiğini, takip konusu borcun likid ve kesin olduğunu, kullanılan suyun şebeke suyu olduğunun tahlil hapı ile yapılan kontrol sonucu tespit edildiğini, gecikme zammının Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca uygulandığını, hangi tarihler arasında hangi miktarda faiz işletildiğinin davalıya tebliğ edilen ödeme emirinin 2. sayfasında belirtildiğini, kaçak su kallanımı eyleminin farklı zamanlarda ısrarla işlenmeye devam edilmesi sonucunda aynı nedenlerle birden fazla kez tutanak tutulmasının mümkün olduğunu, bu konu ile ilgili ... C.Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, alacağın kanun ve yönetmeliklere uygun olarak hesaplandığını, hesaplamalarda hata bulunmadığını belirtilerek, davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; İcra takip dosyasına vekil vasıtası ile itiraz edildiğini, dava dilekçesinin asile tebliğ edilmesi nedeni ile davanın görevsiz mahkemede açıldığını, usulsüz tebliğ edildiğini, dosyanın Tüketici Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, takip konusunun haksız fiilden kaynaklandığını, öğrenme tarihinden itibaren bir yıllık süreye tabi olduğunu, davacının 15/08/2015 tarihinde öğrenmiş olması nedeni ile takip ve davanın zamanaşımına uğradığını, takip konusu tutanaklarda müvekkili şirket yetkilisinin imzasının bulunmadığını ve yönetmeliklere uygun olarak düzenlenmediğini, sayacın davacı tarafından kontrol edilmek için söküldüğünü ve daha sonra hiç takılmadığını, yeni sayacın müvekkilinin borcundan dolayı sökülmediğini, sayacın borç nedeni ile tekrar takılmadığının ve su kesme ihbarnamesinin müvekkiline tebliğ edilmediğini, ilgili yönetmeliğe göre borç nedeni ile sayacın sökülmesinin zorunlu olmadığını, müvekkilinin borçlarını ödemeyecek birisi olmadığını, borçlarını ödemede sorun yaşamayan müvekkili açısından su kesintisinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin sayacın bozuk olması veya başka bir arızasının olması düşüncesinde olduğunu, eski endekslere göre aşırı derece bir fark oluştuğunu, harici yapılan araştırmada borudan toprak altına su sızması olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin plastik üzerine kurulu bir işleri olduğunu, faaliyetinde su kullanımının söz konusu olmadığını, suyun sadece mutfak ve lavaboda kullanıldığını, müvekkilinin aboneliğinin artezyen aboneliği olduğunu, kaçak tutanakları tutulduğunda artezyen suyu kullanıldığını, tahakkuka esas alınan dönemin yönetmeliğe, hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın kaçak tahakkuk hesaplaması esnasında müvekkili aleyhine olan hükümleri nazara aldığını, lehe olan hükümleri uygulamadığını, alacağın kesin ve likid olmaması nedeni ile davacı tarafça talep edilen tazminatın hukuka aykırı olduğunu, şayet kaçak durum var ise davacı tarafça ilk tutanakla tespit edilen bu kaçak duruma son verilmesi gerektiğini ancak bu duruma son verilmeyerek daha sonraları tekrar gelip aynı duruma tekrar kaçak tutanağı tutmasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu savunarak davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece".... Tüm dosya kapsamı, bilirkişiler ..., ... ve ...'nun 21/02/2022 tarihli raporu ile taraf delilleri birlikte değerlendirildiğinde, dosyamız davalısının, işyerinde bulunan sayacının fazla tüketim yaptığı şikayetiyle sayacın kontrolü için davacıya başvurduğu, davacı şirket tarafından incelenmek üzere sökülen sayacın götürülmesi sonrasında kontrol sayacı takılmadığı ve sayacın sökülmesinden sonra ölçüsüz olarak düz bağlantı yapılmak suretiyle su kullanıldığı, davacının sayacın söküldüğü esnada yerine yeni bir sayaç takmayarak düz bağlantının yapılması işleminde kusurunun olduğu, bilirkişiler ..., ... ve ...'nun raporundaki gerekçelerin bu sebeple yerinde olduğu, davacının 43.622,26 TL usulsüz kullanımdan kaynaklı borcunun oluştuğu, taraflar arasındaki abone sözleşmesinde gecikme halinde 6183 Sayılı Kanundaki gecikme zammının uygulanacağına dair özel bir düzenleme olmadığından, dava usulsüz kullanıma dayandığından ve davalı da tacir sıfatını taşıdığından, alacağa bilirkişi raporunda hesaplamada dikkate alınan tarihler göz önüne alınarak avans faizi hesaplanması gerektiği ve bu hesaba göre davalının 3.799,53 TL işlemiş faiz borcunun olduğu kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabul kısmen reddine, 43.622,26 TL asıl alacak ve 3.799,53 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 47.421,79 TL alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsili hakkında yapılan takibe davalının itirazının iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip konusu alacak usulsüz kullanımdan kaynaklanıp, bilirkişi raporu ile hesaplandığından likit nitelik taşımadığından davacının tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Bilirkişiler ..., ... ve ...'nun raporundaki değerlendirmeler esas itibariyle dosya kapsamına uygun olmakla birlikte yerleşmiş Yargıtay kararları dikkate alındığında, 6183 Sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammı uygulanabilmesi için abone sözleşmesinde bu hususta özel bir düzenleme olması gerektiği, kaldı ki davanın usulsüz kullanımdan kaynaklandığı anlaşılmakla bilirkişi raporunun gecikme zammı hesap tablosundaki tarihler üzerinden alacağa mahkememizce resen avans faizi hesabı yapılmış ve davalının 3.799,53 TL avans faizi ödemekle yükümlü olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
*43.622,26 TL asıl alacak ve 3.799,53 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 47.421,79 TL alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsili hakkında yapılan takibe davalının itirazının iptaline, takibin devamına,
*Fazlaya ilişkin istemin reddine,
*Takip konusu alacak usulsüz kullanımdan kaynaklanıp, bilirkişi raporu ile hesaplandığından likit nitelik taşımadığından davacının tazminat isteminin reddine, ...." karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Her ne kadar istinafa konu yerel mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda ve karar içeriğinde; incelenmek üzere sökülen sayacın götürülmesi sonrasında kontrol sayacının takılmadığını, sayacın sökülmesinden sonra ölçümsüz olarak düz bağlantı yapılmak suretiyle su kullanımı yapıldığını, ... Genel Müdürlüğünün sayacın söküldüğü esnada sökülen sayaç yerine yeni bir sayaç takmayarak davalının düz bağlantı yapması işleminde kusurunun bulunduğu belirtilmiş ise de davalının ölçümsüz olarak su kullanma eylemindeki kendi kusurunun ve hukuka aykırı eyleminin sonuçlarının müvekkili idareye yüklenmesinin mümkün olmadığını, zararın artmasına sanki kendi müterafik kusuru ile yol açmışçasına idareye kusur izafe edilmesi ve bunun sonucuna katlanması gerektiğine ilişkin gerekçenin hukuka aykırı olduğunu, kaçak su kullanımı yaptığı ve dolayısıyla kusurlu davrandığı konusunda şüphe bulunmayan davalının eylemi karşısında tarafımızca talep edilen gecikme zammına da hükmedilmesi gerekmekteyken buna ilişkin talebinin reddedilmesi hukuka aykırı olduğunu, istinafa konu kararda, gecikme zammı uygulanabilmesi için abone sözleşmesinde bu hususta özel bir düzenleme olması gerektiği belirtilerek re'sen avans faizi hesabı yapıldığını, verilen karar bu yönüyle de hatalı olduğunu, gecikme zammının Sayıştay’ın görüşü alınarak, usulüne uygun olarak düzenlenen ve yayımlanarak yürürlüğe giren Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca alınmakta olduğundan iddia edildiği gibi usulsüz olarak alınmadığını beyanla usul ve yasalara aykırı verilen ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Mahkemece esas alınan raporda ve gerekçeli karar da Tarifeler Yönetmeliğinin 22(1) maddesinde özetle abone tarafından su sayacının fazla tüketim yaptığı iddiası ile sayaç sökülür ve yerine yenisi takılır denildiği ve bu maddeye göre davacı kurum davalının talebi üzerine incelenmesi amacıyla sökülen sayacının yerine, yenisini takmadığı için, davalının su ihtiyacını ölçüsüz olarak düz bağlantı yaparak temin etmesinde kusurunun olduğu ve tüketim şeklinin kaçak kullanım olarak değerlendirilmeyeceği tespit edilmiş olup, bu tespitin yerinde olduğunu, ancak raporda diğer beyan açıklama ve itiraz sebepler üzerinde durulmadığını, ilk raporda da belirtildiği üzere sayacın sadece idari binadaki iki adet tuvalet ve bir adet mutfak eviyesini beslediği hususu nazara alınmadığını, zira müvekkilinin ikinci sayacı taktıktan sonra ödemiş olduğu faturalar endeksi ile önceki itiraz edilmeyen dönemlere ait endeksler birbiri ile örtüşmekte olup, bu durumun müvekkilinin kullanımına ilişkin veri olup nazara alınması gerektiğini, aksi durumun davalı yararına sebepsiz zenginleşme yaratacak şekilde hakkaniyete aykırı bir hesaplamaya yol açacağını, ilk raporda dava konusu işyerinde 2 adet sayaç olduğu, bunlardan birincisinin ... tarafından sökülen geçici sayaç takılmayan sayaç olup, bu sayacın idari binayı beslediği, idari binada 2 adet tuvalet, 1 adet eviyenin yer aldığı, 2.sayacın artezyenden gelen hatta bağlanan ve fabrika içerisindeki tesisi beslediği, idari binadaki sayacın fabrikadaki işletmeyle ilgilisinin bulunmadığı ancak davacı kurumun bu sayacı tüm fabrikaya bağlı olduğunu kabul ederek işlem yaptığının belirtildiğini, görüldüğü üzere ilk sayaç için yapılacak olan hesaplamada ilk sayacın kullanım miktarının sadece 2 adet tuvalet ve 1 adet eviye olduğunun sarih olarak ortaya çıktığını, ilk raporda sonuç olarak iki sayaç arasında bağlantı bulunmadığı ve bu neden ile Meskinin konuyu yeniden değerlendirmesi gerektiğinin belirtildiğini, yargılamada müvekkilin geçmiş endeksleri çıkartıldığını, bu endekslere bakıldığında müvekkilin aylık kullanımının 2014/10 aya kadar ortalama 150 m3 bulunduğunu, müvekkilinin faturalarına ayrıca itiraz ettiği tarih 06.04.2015 olup bu tarihler arası müvekkilin ortalama kullanımı ise en son aylık 1262 m3 dür, görüldüğü üzere müvekkilin geçmiş kullanımları ile itiraz ettiği tarihler arasındaki kullanım farkı yaklaşık 10 kattır, bu miktar hayatın olağan akışına uygun olmayan bir miktar olduğunu, raporda 16.04.2016 'de sayacın borcundan ötürü sökülmüş olduğu ve düz borudan şebeke suyu kullanıldığına ilişkin ... nolu tutanak tutulduğu belirtildiğini, oysa ki sayaç, borcundan ötürü değil itiraz üzerine kontrol amaçlı sökülmüş olup, kullanılan su ise şebeke suyu değil artezyen suyu olduğunu, bu durum ... tutanaklarında sabitt olduğunu, raporda ... nolu kaçak tutanağının 2015 yılı tarifeler hükümlerine göre sayacın sökümünden önceki 3 aylık ortalama sarfiyatına göre yapıldığı, ... nolu kaçak tutanağının ise 2016 yılı tarifeler yönetmeliği hükümlerine göre aylık tüketim tablosu 9.grup tarifesine göre yapıldığı belirtildiğini, önceki raporda su kaçağının aboneye-işletmeye ait olduğu belirtildiğini, ancak, hesaplamada 3 aylık su tüketimi hesaplanmasında hangi su tüketiminin nazara alınacağı hususundaki değerlendirmede, müvekkilin önceki endeksi ile ilgisi bulunmayan itiraz edilen endekslerin esas alınması, hesaplama yapılması, müvekkilin iradesi ürünü olmayan bir tüketimin esas alınmasının hakkaniyete uygun olmadığını beyanla usul ve yasalara aykırı verilen ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kaçak su kullanımından kaynaklı borca istinaden başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır
Mahkemece iddia / savunma ile dosya kapsamında yer alan belge ve deliller ışığında, 12.06.2018 ve 18.10.2019 tarihinde mahallinde keşif icra edilmiş, keşif sonrası 14.12.2018 tarihli bilirkişi raporu, 30.11.2020 tarihli heyet bilirkişi raporu, 12.04.2021 tarihli ek bilirkişi raporu ve 21.02.2022 tarihli heyet bilirkişi raporu alınmış, yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabul kısmen reddine, 43.622,26 TL asıl alacak ve 3.799,53 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 47.421,79 TL alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsili hakkında yapılan takibe davalının itirazının iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip konusu alacak usulsüz kullanımdan kaynaklanıp, bilirkişi raporu ile hesaplandığından likit nitelik taşımadığından davacının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Mahkemece, 12.06.2018 tarihinde mahallinde keşif yapılmış, bilirkişi ...'dan rapor alınmıştır. Bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine, ek rapor alınmış ve bu kez bilirkişiler ..., ... ve ...'dan oluşan heyet refakate alınarak yeniden keşif yapılmış, bilirkişi heyetinin 30/01/2020 tarihli raporunda sonuç olarak "...Davacı ... Genel Müdürlüğü'nün 25/08/2015 tarihli ve ... numaralı ve 16/04/2016 tarihli ve ... numaralı Kaçak Su Tutanakları kapsamında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası tahtında davalı ...'nden 53.970,33 TL'si Şebeke Suyu + Atık Su bedeli, 4.317,63 TL'si KDV ve 20,00 TL'si Posta Masrafı olmak üzere 13/04/2017 icra takip tarihi itibariyle talep edebileceği toplam alacak miktarının 58.307,96 TL'den ibaret olduğunu..." belirttikleri anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti raporuna itiraz edilmesi üzerine mahkemece ek rapor alınmış, bilirkişi heyetinin 12/04/2021 tarihli ek raporunda sonuç olarak "...Gerçekte yapılması gereken hesaplamanın; raporun 8. Maddesinde belirtildiği üzere, toplam kaçak sarfiyatın 1. Tutanak ile tespit edilen 234 günlük kaçak kullanımının icra takip tarihi itibariyle; 58.020,66 TL Asıl Alacak (Su Bedeli+Atık Su Bedeli), 4.641,65 TL %8 KDV Tutarı, 1.000,00 TL Usulsüzlük, 3.724,25 TL Yasal Faiz olmak üzere toplam 67.386,56 TL'lik toplam alacağı bulunduğunu, ancak, davacı kurum tarafından sehven hesaplamaya dahil edilmeyen 3 aylık geriye dönük 42.433,02 TL'lik alacağın toplama dahil edilimesi hususunun mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda, icra takip tarihi itibariyle davacı kurumun davalı şirketten talep edebileceği toplam alacak miktarının 67.386,56 TL + 42.433,02 TL olmak üzere toplam 109.819,58 TL olması gerektiğini ..." belirttikleri anlaşılmıştır.
12.04.2021 tarihli heyet raporuna taraf vekillerince yeniden itiraz edilmesi üzerine, mahkemece Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmak suretiyle bilirkişiler ..., ... ve ...'ndan oluşan heyetten rapor alınmış, bilirkişi heyeti 21/02/2022 tarihli raporlarında sonuç olarak "...Davacının 25/08/2015 tarihli tutanak dolayısıyla 16.100,07 TL, 16/04/2016 tarihli tutanak dolayısıyla 27.522,19 TL olmak üzere toplamda 43.622,26 TL alacağı olduğunu, bu alacak dolayısıyla da, ödenmeyen toplamı 43.622,26 TL olan faturaları için, faturaların son ödeme tarihleri ile 13/04/2017 tarihli icra takip tarihi arasındaki süre için davalının kayıtlı abone olması nedeniyle ödenmeyen faturalara icra takip tarihinde olduğu gibi, 6183 Sayılı Kanun çerçevesinde aylık %1,40 olan gecikme zammının uygulanması ile, toplam alacağın 50.181,77 TL olduğunu..." belirttikleri anlaşılmıştır.
... Tarifeler Yönetmeliği
Usulsüz Su Kullanımı
MADDE 39 -" (1) Abonenin sözleşmeye aykırı şekilde su kullanması veya kullandırmasıdır.
(2) (Değişik: 24.05.2022 Tarih, 7 Sayılı ... G.K.K) Abone olmaksızın sayaçtan geçirerek su kullananlar da usulsüz su kullanmış sayılırlar. Abone sözleşmesi yapmadan sayaçlı olarak su kullananlara sayaç üzerindeki kayıtlı endekse, yürürlükteki tarife bedeli üzerinden %100 fazlasıyla tahakkuk oluşturulur. Bu abonelere ait tüketim takibi sayaç okuma yolu ile düzenli olarak yapılır. Tüketim olması durumunda aynı tahakkuk sayaç okuma bildirimi yolu ile oluşturulur.
(3) (Değişik: 17.05.2024 Tarih, 5 Sayılı ... G.K.K) Kullanıcı tarafından sayaca hiçbir şekilde müdahale olmaması, usulsüz kullanım sayılması için ön şart olup, mühre zarar vermeden sayaç yerinin değiştirilmesi halinde usulsüz su kullanım bedeli tahakkuk ettirilir.
(4) Abone tesis edilmiş yerlerde Terki yapılmış abonelikten abone sözleşmesi yapmadan sayaçlı olarak su kullananlara sayaç üzerindeki kayıtlı endekse, yürürlükteki tarife bedeli üzerinden %100 fazlasıyla tahakkuk eder.
(5) (Değişik: 24.05.2022 Tarih, 7 Sayılı ... G.K.K) Abonelik tesis edilmemiş ya da Abonelik müracaatında bulunup başvuru süresi veya başvuruya istinaden 30 günlük ödeme süresi geçmiş olan bir yerde sayaçtan geçirilerek su tüketilmesi halinde, idarece aboneliğin suyu kullanıma kapatılabilir ve tutanak tanzim edilir. Ayrıca sayacın gösterdiği tüketim miktarı üzerinden ait olduğu tarifeye göre % 100 fazlasıyla usulsüz su kullanım bedeli tahakkuka bağlanarak tahsil edilir.
(6) Abone tarafından sayaçtan sonra kendi tesisatından daimi veya geçici bağlantı yapılmak suretiyle üçüncü şahıslara su verilmesi halinde, sayacın gösterdiği tüketim miktarı.
6.1. Usulsüz su veren ve alan yer arasında tarife farkı mevcut ise yüksek olan tarifeye göre, %100 fazlasıyla usulsüz su kullanım bedeli olarak tespit edilen kullanıcı adına tahakkuka bağlanır.
6.2 Tarife farkı yok ise abonenin ait olduğu tarifeye göre, usulsüz su verenin son tahakkukuna esas tüketim miktarı %100 fazlasıyla usulsüz su kullanım bedeli olarak tespit edilen kullanıcı adına tahakkuka bağlanır.
(7) Farklı abone grubundan su tüketilmesi:
7.1.Tabi olunması gereken abone grubu dışında daha düşük tarifeli abone grubundan su tüketilmesi halinde; düşük tarifeli abonelikten su tüketilmiş olması nedeniyle, geçişin yapıldığı tarihten tespitin yapıldığı tarihe kadar çıkacak tarife farkı %100 fazlasıyla usulsüz su kullanım bedeli olarak tahakkuka bağlanır ve tahsil edilir. Ayrıca, İdare tarafından aboneye süreli ihtar gönderilerek abone grubu değişikliği yapılması, aksi halde suyun kullanıma kapatılacağı hususu bildirilir. Bildirimde verilen süre sonunda abone grubu değişikliği yapılmaz ise aboneliğin suyu kullanıma kapatılır.
7.2.Tabi olunması gereken abone grubu dışında daha yüksek tarifeli abone grubundan su tüketilmesi halinde; yüksek tarifeli abonelikten su tüketilmiş olması nedeniyle, abonenin başvurusu ve bu durumun idarece tespiti halinde geçişin yapıldığı tarihten tespit tarihine kadar çıkacak tarife farkı hesaplanarak aboneye iade edilir.
(8) Sayaç mühürsüz veya mührü kopuk olduğu halde İdareye haber vermeden su tüketilmesi halinde, sayaç sökülerek incelemeye alınır. İnceleme sonucunda:
8.1 Sayaca ve ölçü sistemine müdahale edilmediğinin anlaşılması halinde, sökülen sayacın gösterdiği tüketim miktarı üzerinden ait olduğu tarifeye göre su bedeli tahakkuka bağlanarak tahsil edilir.
8.2 Sayaca veya ölçü sistemine müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle, suyun eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin tespiti halinde bu yönetmeliğin kaçak su kullanımı başlıklı maddesinin ilgili hükümleri uygulanır.
(9) Usulsüz su kullanımına uygulanacak süre hesabında, bu yönetmeliğin 38. Maddesinin 2.3. bendinde belirtilen 365 günlük süre hesabı dikkate alınmaz, tanzim edilen tutanağa istinaden tespit edilen bilgi ve belgelere (vergi levhası, işyeri açma ruhsatı, tapu fotokopisi, elektrik, su, doğalgaz abone sözleşmeleri, ölüm belgesi, engeli sağlık kurulu raporu vb.) istinaden göre geriye dönük tahakkuk yapılır.
(10) Abonelik tesis edilmiş yerlerde de şebeke suyu ticari tarımsal amaçlı kullanılamaz. Bunun tespiti halinde tahakkuk edecek ücret, işyeri tarifesi üzerinden %200 (3 katı fazlasıyla) cezalı olarak tahsil edilir. Tekrarı halinde içme suyu kullanıma kapatılır.
(11) Sayaç üzerindeki mührün abone müdahalesi haricinde oksitlenme, korozyon gibi sebeplerle kopmuş olması durumlarında İdareye bildirilmesi ve yerinde tespiti yapılarak sayaçtaki mevcut endeks geçmiş dönem su tüketimleriyle uyum arz etmesi kaydıyla kaçak/usulsüz su kullanımı cezası uygulanmaz.
(12) Her ne surette olursa olsun sayaçtan geçen su fiili kullanıcı tarafından tüketilmiş sayılır.
Kaçak ve usulsüz kullanıma dair diğer hususlar
MADDE 40 - (1) (Değişik: 05.12.2022 Tarih, 15 Sayılı ... G.K.K) Kaçak su kullanımı İdare tarafından görevlendirilen en az iki görevli tarafından mahallinde yapılacak araştırma ve inceleme sonucu tanzim edilecek tutanakla tespit edilir. Bu tutanakta kaçak su kullananın T.C. Kimlik No'su veya kimlik bilgileri, tüzel kişi ise unvanı, vergi numarası, adresi, kaçak su kullanımının ve bağlantının şekli, tespit edilebiliyorsa abone numarası ve benzeri bilgiler yer alır. Kaçak su kullananın veya kullanıldığını bilenlerin yazılı ve imzalı beyanları temin edilmeye çalışılır. Kaçak tutanağının Abone Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden düzenlenmesi halinde tutanağın bir nüshası, fiziki ortamda tutulması halinde ise üç nüsha olarak düzenlenerek ve bir nüshası ilgilinin imzası alınabilirse kendisine; imzadan imtina edilmesi veya ilgilinin bulunamaması halinde ise bu husus tutanağa geçirilerek bağımsız bölüme, işyerine veya bina yöneticisine bırakılır. Bu işlem bildirim yerine geçer. Fiziki olarak tutulan kaçak su tutanağının bir nüshası dip koçanda bırakılır, asıl nüshası ise yasal işlemlerde kullanılmak üzere ilgili birimlerde muhafaza edilir. Abone Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden düzenlenen tutanaklar dijital ortamda saklanır. Ayrıca kaçak bağlantının fotoğrafı çekilir ve bağlantı iptal edilir. Hazırlanan bu tespit tutanağında yer alan bilgiler doğrultusunda gerekli tahakkuk işlemleri tutanağı düzenleyen Daire Başkanlığı tarafından yapılır. Bu tahakkuka ilişkin ödeme bildirimi ayrıca aboneye gönderilir. Kaçak su tutanağının ilgili Daire Başkanlığında muhafaza edilen asıl nüshasının bir sureti, borcun ödenmemesi durumunda yasal yollardan tahsili için Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(2) Su ve atık su tarifelerinde kademeli tarife uygulanması halinde, kaçak ve usulsüz su kullanımı ile ilgili maddelerde belirtilen ceza miktarları, ilgili abone türünün ilk kademesinden hesap edilir.
(3) (Değişik: 24.05.2022 Tarih, 7 Sayılı ... G.K.K) Kaçak ve usulsüz su kullanımları nedeni ile oluşturulan tutanak tahakkuk bedellerinde peşin ödemelerde tebliğ tarihi esas alınarak (tebliğ tarihinden itibaren 15 gün) su ve atıksu ücretleri üzerinden %25 indirim uygulanır. Ancak, sayaç okuma yolu ile oluşturulan tüketim bildirimlerinde söz konusu indirim uygulanmaz.
3.1. (Değişik: 24.05.2022 Tarih, 7 Sayılı ... G.K.K) Kaçak ve Usulsüz Su kullanımı tahakkuklarına, tespit tutanağında yer alan bilgiler doğrultusunda gerekli tahakkuk işlemleri yapılır. Hesaplanan tahakkuklara ilişkin ödeme bildirimi ayrıca aboneye tebliğ edilir. Ancak, sayaç okuma yolu ile oluşturulan tüketim bildirimleri için ayrıca tebliğ yapılmaz. Adrese bırakılan tüketim bildirimi şahsa yapılmış sayılır. Hakkında tutanak ve tüketim bildirimi düzenlenen kullanıcı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde idareye başvurarak tutanakta belirtilen fiiliyle ilgili işlemleri yapmak zorundadır.
3.2. Kaçak veya usulsüz su kullanılmaya ne zaman başlanıldığının tespitinde olayın gerçek mahiyeti esastır. Her türlü delil ile ispat edilebilir. İktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir
3.3. İçme suyu şebeke hatları veya su şube yolu bağlantılarına müdahale ederek kaçak su kullananlara bu yönetmelikte esasları belirlenen kaçak su kullanımına ilişkin yaptırımlar uygulanır. Hasar bedeli, kayıp su miktarı ve alınması gereken ücretler/cezalar, ilgili Daire Başkanlığınca (Merkez/Doğu/Batı İşletmeler Daire Başkanlıklarından görev sahası dahilinde olan) tutanak bedeli ile birlikte ilgilisinden tahsil edilmek üzere ilgili birime gönderilir.
3.4. Kaçak ve usulsüz su kullanımları ile ilgili uygulama detayları İdare tarafından çıkarılacak yönerge ile düzenlenebilir.
Şebeke Haricinde Kaçak ve Usulsüz Su Kullanma
MADDE 41 - (1) İdareye ait su şebekesi haricinde kuyu, kaptaj, havuz ve benzeri tesislerden herhangi bir şekilde yeraltı ve yüzeysel suları temin ederek deşarj edenler, denizden su temin edenler, İdarenin vidanjör hizmeti gibi kanalizasyon ve kullanılmış suların uzaklaştırma hizmetlerinden faydalananlar ile arıtma hizmeti gibi nihai bertaraf hizmetlerini alanlar tükettikleri kadar suyu kirleteceklerinden İdare ile Kullanılmış Suların Uzaklaştırılmasına ilişkin Atıksu abonelik sözleşmesi yapmak; bunların nihai bertarafı ve uzaklaştırılması için Kullanılmış Suların Uzaklaştırma Bedelini ödemek zorundadırlar.
(2) Tüketilen beher m³ su üzerinden alınan kullanılmış suların uzaklaştırma bedeli; Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre hesaplanan su m³ fiyatının bedeli üzerinden abone grubu, özellikleri ve tarifesine göre uygulanır.
(3) Atıksu Abonelik Sözleşmesi yapmadan kanalizasyon şebekesinden faydalananlar tespit edildiğinde, haklarında tutanak tanzim edilir. Bu tutanakta kaçak ve usulsüz bağlantının şekli, ölçülen su miktarı, kaçak ve usulsüz kullanımının süresi; sayaçlı kullanım ise, sayaca müdahale olup olmadığı gibi bilgiler ayrıntılı olarak kaydedilir. Bu şekilde düzenlenen ve bırakılan tutanak bildirim yerine geçer. Hakkında tutanak düzenlenen kullanıcı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde İdareye başvurup, tutanakta belirtilen fiiliyle ilgili işlemleri yapmak, tahakkukları ödemek ve abonelik sözleşmesi yapmak zorundadır.
3.1. Atıksu abonesi olmadan sayaçlı olarak şebeke harici su kullananlar tespit edildiğinde kayıtlı endeks, kullanıcı türüne göre atıksu tarifesi üzerinden %100 fazlasıyla tahakkuka bağlanır. İnşaat/şantiyede kullanılan sudan atıksu bedeli alınmaz.
3.2. Atıksu abonesi olmadan sayaçsız olarak şebeke harici su kullananlar tespit edildiğinde;
3.2.1. Konutlarda kullanımın başladığı tarih tespit edilebilmiş ise kullanımın başladığı tarihten, kullanımın başladığı tarih tespit edilmemiş ise aylık 15 m³ su tüketildiği farz edilerek, tekabül eden atık su ücreti yürürlükteki konut tarifesinin 3 katı fazlasıyla tahakkuk ettirilir. Bu hesap (kullanım süresi veya 12 ay x 15 m³) x (tarife bedeli + 3 tarife bedeli) formülüyle yapılır.
3.2.2. İşyerlerinde kullanımın başladığı tarih tespit edilebilmiş ise kullanımın başladığı tarihten, kullanımın başladığı tarih tespit edilmemiş ise işyerlerinde yılı bazında Ücret Tarifesinde belirtilen sektör detayına göre tekabül eden atık su ücreti yürürlükteki işyeri tarifesinin 5 katı fazlasıyla tahakkuk ettirilir. Bu hesap (Kullanım süresi veya 12 ay x sektör detayında belirtilen m³) x ( tarife bedeli + 5 tarife bedeli) formülüyle yapılır.
(4) İdare; Ücret Tarifesinde belirtilen kullanıcı türlerine göre kullanım m³ miktarları belirlenmiş olsa dahi, kullanımın belirtilen m³ miktarından daha yüksek olduğu düşünülen yerlere, geçici veya daimi olarak takılacak yeni sayaç ile idarenin uygun gördüğü zaman aralığını dikkate alarak ölçüm yapabilir ve yapılan bu ölçüme göre tahakkuk oluşturabilir.
(5) Şebeke suyu haricinde yeraltı ve yerüstü kaynaklarından abone olmaksızın su temin ederek atık su üreten kişi ve kuruluşlar cadde veya sokaktan kanalizasyon şebekesi geçtiği halde, kanalizasyona bağlantı yapmayanlar ve şebeke suyu ile birlikte yeraltı suyu kullanarak oluşan kirli sularını atık su çukuruna bırakan yerler, kanalizasyon hattına atık su bırakanlar gibi atık su bedeli ödemekle yükümlüdürler.
İzinsiz Kanal Bağlantısı
MADDE 42 - (1) Kanalizasyon hattı bulunan yerlerde; atıksuların kanalizasyona bağlanması hak ve mecburiyettir. İdare tarafından onaylanmış atıksu bağlantı projesi olmaksızın kanalizasyon şebekesine bağlantı yapılamaz. Atıksular çevreye ve alıcı ortamlara deşarj edilemez, kanalizasyon şebekesi tahrip edilemez.
(2) Kanalizasyon bağlantısı yapmayan ve/veya kanala kaçak bağlanan yerler tespit edildiğinde, atıksu kanal bağlantılarını ve atıksu çukurunu 30 gün içerisinde İdare yönetmelik ve yönergelerine uygun hale getirilmesi istenir. İstenilen şartların yerine getirilmemesi halinde kanal bağlantısı veya atıksu çukuru İdare tarafından yapılır, bedeli sorumlusundan %50 fazlasıyla tahsil edilir.
(3) Atıksu bağlantı projeleri İdare tarafından tasdik edilmiş olduğu halde projesine uygun bağlantı yapmayanlar, atıksularını yağmur suyu şebekesine bağlayanlar ile çatı, drenaj, zemin ve yağmur sularını atıksu kanalına bağlayanlara bağlantının iptali için 30 gün süre verilir. Süre sonunda bağlantı iptal edilmemişse iptal edilinceye kadar aylık olarak tüketmiş oldukları su miktarının 2 katı atıksu bedeli karşılığı ceza tahakkuku yapılır. Ayrıca bağlantının kaldırılmasıyla ilgili İdare tarafından varsa yapılan masraflar tahakkuk ettirilir.
(4) Yağmur suyu kanallarına kaçak bağlantı yaparak veya arıtmadan veya görev yapmayan arıtma tesisinden geçirerek atıksularını aktaranların 30 gün içerisinde İdare yönetmelik ve yönergelerine uygun hale getirilmesi istenir. İstenilen şartların yerine getirilmemesi halinde kanal bağlantısı veya atıksu çukuru İdare tarafından yapılır, bedeli sorumlusundan %100 fazlasıyla tahsil edilir. Tekrarında bağlantı varsa iptal edilip tüm giderler 2 kat bedelle tahsil edilir. Üçüncü tekrarında 3 katı kadar ödeme yaptırılır, atıksu çukuru veya tesisi yapılıncaya kadar suları kapatılır. Diğer idarelerden uygulanacak cezai işlemler ilgilisine rücu edilir.
(5) Kullanılmış sularını kanalizasyon sistemine bağlamadan çevreye zarar verecek şekilde deşarj edenler hakkında yasal ve hukuki işlemler başlatılır." şeklinde düzenleme olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda, davalı şirket tarafından davaya konu su sayacının arıza kaydı üzerine, kontrolü yapılmak üzere ... tarafından söküldüğü, ancak sayacın kontrol süresi içerisinde su kullanılacağından sökülen sayacın yerine Kontrol sayacının takılması gerekirken bu işlemin yapılmayarak kör tapa ile su kullanımının engellenmiş olduğu, davalı tarafça da imalat safhasında çalışan makinelerin soğutulması gerekmesine karşın, kontrol sayacı takılmadan ve kör tapa ile suyun sisteme geçişi engellendiğinden belirlenen su m3 hesabının kaçağa sokulmadan hesaplanması gerektiği, davalı şirket tarafından düz boru takılmak suretiyle işletmenin su ihtiyacının karşılanmış olduğu, davalıya ait sayacın sayaç ayar istasyonunda yapılan kontrolünde arızalı olmadığının tespit edildiği, dolayısıyla sayaçtan geçen ve sarf edilen suyun davalı tarafından kullanıldığından tüketime ilişkin sorumluluğun davalıda olduğu, kullanım esnasında tesis içinde yer alan borularda su kaçağı olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından itiraz edilen faturadaki tüketimin bu nedenle fazla geldiği, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan 21/02/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunun dosya kapsamı ile uyumlu, hukuki denetime uygun ve açık, hesaplamaların yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından, mahkemece 21/02/2022 bilirkişi heyet raporunda yer alan tespitler hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmesinde usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.
Mahkemece, hukuki nitelendirmenin, davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesi ile hüküm fırkasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken istinaf karar harcı olan 615,40 TL İstinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın istinaf talebinde bulunan davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken istinaf karar harcı olan 1.690,70 TL İstinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 805,84 TL harcın mahsubu ile bakiye 884,86 TL harcın istinaf talebinde bulunan davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuranlar üzerinde bırakılmasına,
İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilgililerine iadesine,
Temyizi kabil olmayan bu kararın, 6100 sayılı Kanunun 359/4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkartılıp harç tahsil işlemlerinin yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/01/2025
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır