T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/736 - 2026/966
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/736
KARAR NO : 2026/966
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 11/04/2025
NUMARASI : 2024/841 Esas - 2025/408 Karar
DAVACI : ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ : Av.
DAVALILAR : 1 -
VEKİLLERİ : Av.
DAVANIN KONUSU : Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/05/2026
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/04/2025 tarih ve 2024/841 Esas - 2025/408 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:Müvekkili şirketin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında Toroslar Bölgesi'nde elektrik dağıtım ve kaçak elektrikle mücadele faaliyetlerini yürüttüğünü, davalının kullanımındaki tesisatta şirket kayıtlarında bulunmayan ve yasal şekilde tesis edilmemiş bir sayaçtan kaçak elektrik kullanımı yapıldığının tespit edildiğini, bu kapsamda 18.01.2024 tarihli ... sayılı tutanak başta olmak üzere 05.02.2024 tarihli ..., 12.03.2024 tarihli ..., 27.03.2024 tarihli ... ve 22.04.2024 tarihli ... sayılı kaçak elektrik kullanım tespit tutanaklarının düzenlendiğini, söz konusu tesisatın enerjisinin kesildiğini, tahakkuk eden kaçak elektrik kullanım bedellerinin davalı tarafından ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/81 E. ve 2024/129 E. sayılı dosyaları üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak davalının haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durdurulduğunu, yasal mevzuat gereği elektrik tüketim ölçümlerinin dağıtım şirketine ait sayaçlarla yapılması gerektiğini ve yasal olmayan sayaçlardan yapılan tüketimin kaçak kabul edildiğini, tahakkuk işlemlerinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44 ve devamı maddelerine uygun şekilde gerçekleştirildiğini, kaçak elektrik kullanımının kamu zararına yol açtığını ve müvekkil şirketin bu zararı önlemekle yükümlü olduğunu belirterek davalının icra takibine yönelik haksız itirazlarının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: DAVALILAR VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNE ÖZETLE: Davacı kurumun iddialarının asılsız ve mesnetsiz olduğunu, uyuşmazlığın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, tüketimin doğru tespit edilmesini engelleyen bir durumun bulunmadığını, taraflar arasında ... sözleşme numaralı, ... müşteri numaralı ve ... tesisat numaralı abonelik sözleşmesinin 18.09.2023 tarihinde kurulduğunu, 18.01.2024 tarihine kadar tüm tüketim bedellerinin ödendiğini, davalı şirketin ... müteahhitliği kapsamında deprem konutları inşa ettiğini, beton santrali için kullanılan elektriğin mevcut abonelik sözleşmesine bağlı sayaç üzerinden geçtiğini, hattın projesinin davacı kuruma iletildiğini, kurumun proje onayındaki gecikmesi nedeniyle faaliyetin aksamaması adına elektrik kullanımının sürdüğünü, tüketimin sayaçtan geçmesi sebebiyle kaçak elektrik kullanımının söz konusu olmadığını, davacı kurumun 2024 Ocak ayında yaptığı kontrolde geçmiş tüketimler dahil olmak üzere 859.357,58 TL tutarında haksız ceza uyguladığını, yönetmeliğin 43/1 maddesinin uygulanmadığını, dürüstlük kuralına aykırı davranıldığını, kaçak elektrik durumu bulunmadığı için tahakkuk ettirilen cezalı faturaların ödenmediğini, alacağın likit olmadığını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece".... Dava; kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağına istinaden düzenlenen faturaya dayalı başlatılan icra takibine karşı davalı yanca gerçekleştirilen itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu bir eda davasıdır. İcra iflasa kanunu 67'inci madde ve devamında açıkça belirtildiği üzere takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. Alacaklı bu davada genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava etmektedir.
İtirazın iptali davası itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olarak karşımıza çıkmaktadır ve takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Öyle ki, genel hükümlere göre harca tabi olanitirazın iptali davasında alacaklı yan isterse takip talebinde bulunurken yatırmış olduğu binde beş harcı geri alabilir ve itirazın iptali davası harcına mahsubunu isteyebilir
Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talepnamesine konu olan ve borçlu yanca itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır.
Somut olayda davacı şirket ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin davalı hakkında kaçak elektrik kullanımına istinaden davacı şirket elemanlarınca tutanak tutulduğu, bu tutanağa istinaden davalı borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2024/129 E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının borcunu kabul etmeyerek, borca itiraz ettiği ve takiplerin İcra Müdürlüğünün kararı ile durdurulduğu, davacı vekili tarafından borçlu itirazının iptali ve icra takiplerinin devamı talebiyle mahkememizde dava açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirketin ... İcra Müdürlüğünün 2024/81 takip sayılı dosyasında 286.584,81 TL asıl alacak, 57.310,96 TL KDV'si, 5.032,97 TL yasal faiz, 905,94 TL yasal faizin KDV'si üzerinden alacaklı olduğu anlaşıldığından bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen tutar üzerinden davacının alacaklı olduğu, fazlaya ilişkin talebin reddi gerektiği anlaşıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirketin ... İcra Müdürlüğünün 2024/129 takip sayılı dosyasında 183.239,80 TL asıl alacak, 36.647,96 TL KDV'si, 1.560,58 TL yasal faiz, 280,90 TL yasal faizin KDV'si üzerinden alacaklı olduğu anlaşıldığından bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen tutar üzerinden davacının alacaklı olduğu, fazlaya ilişkin talebin reddi gerektiği anlaşıldığı anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükmün tashihini düzenlemiştir. Anılan madde uyarınca hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Somut olayda kısa kararın hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde ''... İcra Müdürlüğünün 2024/129 takip sayılı dosyasında yapılan itirazın İPTALİNE, takibe 183.239,80 TL asıl alacak, 36.647,96 TL KDV, 1.560,58 yasal faiz ve 280,90 TL yasal faiz KDV'si üzerinden takibin DEVAMINA,'' şeklinde hüküm kurulması gerekirken yazım hatası yapılarak ''... İcra Müdürlüğünün 2024/129 takip sayılı dosyasında yapılan itirazın İPTALİNE, takibe 183.239,80 TL asıl alacak, 36.647,96 TL KDV, 1.560,58 yasal faiz ve 280,90 TL yasal faiz KDV'si üzerinden takibin DEVAMINA,'' şeklinde hüküm kurulduğu gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmediği anlaşıldığından hüküm kısmının 1 numaralı bendinde yer alan ''...'' kelimesinin ''...'' olarak re'sen tashihine karar vermek gerekmiş ve hüküm kısmı gerekçeli kararda tashihen düzeltilmiştir.
Davacı tarafın İcra-İnkar tazminatı isteğine gelince, Davacı taraf % 20 İcra inkar tazminatı talep etmiştir. İİK.`nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının İcra Hakimliğıne başvurmadan, alacağını mahkemede dava ederek, haklı çıkması yasal koşullardandır.
Borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması şart değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı: alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli sabit veya belirlenmek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece borçlu tarafından tahkik ve tayin edilmesi mümkün nitelikte olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulu zorunludur. Öte yandan alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir.
Açıklanan yasal kuralların ışığından takip konusu alacak değerlendirildiğinde miktarının yargılama sonrasında belirlenebileceği dolayısıyla likit olamayacağı için icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekeceği kanatına varılmıştır.
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
... İcra Müdürlüğünün 2024/129 takip sayılı dosyasında yapılan itirazın İPTALİNE, takibe 183.239,80 TL asıl alacak, 36.647,96 TL KDV, 1.560,58 yasal faiz ve 280,90 TL yasal faiz KDV'si üzerinden takibin DEVAMINA,
-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,"
HMK 305/A maddesi gereğince, gerekçeli kararda sehven hüküm altına alınmayan ... İcra Müdürlüğü 2024/81 E. Sayılı dosyasına ilişkin
Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının ''... İcra Müdürlüğünün 2024/81 takip sayılı dosyasında yapılan itirazın İPTALİNE, takibe 286.584,81 TL asıl alacak, 57.310,96 TL KDV'si, 5.032,97 TL yasal faiz, 905,94 TL yasal faizin KDV'si üzerinden takibin DEVAMINA,'' şeklinde tamamlanmasına," karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/81 ve 2024/129 takip sayılı dosyalarına konu alacakların tahsili amacıyla açılan davada, mahkemece bilirkişi raporuna dayanılarak kısmen kabul ve kısmen ret kararı verildiği, ancak söz konusu kararın eksik incelemeye dayandığı ve hukuki değerlendirme içermediği belirtilerek, davacı şirket tarafından kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürüldüğü, özellikle ... seri numaralı tutanakta bilirkişinin 27.12.2023 tarihli geçici kabulü esas almasının hatalı olduğu, tesisatın 11.11.2023 tarihinde enerjili olduğunun optik okuma verileriyle sabit bulunduğu, sayaç üzerindeki tüketim değerlerinin yasal olarak tesis edilmemiş bir sayaçtan kaynaklandığı için Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. maddesi uyarınca demand değeri üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, ... seri numaralı tutanakta ise ... şantiyesi olması sebebiyle kamu menfaati gözetilerek enerjinin kesilemediği, bu durumun kaçak kullanım gerçeğini değiştirmediği, sözleşmesiz kullanımın kaçak tüketim kapsamında değerlendirilerek yönetmeliğin 46. maddesi uyarınca ceza katsayısı ile hesaplanması gerektiği, ayrıca 14 Ocak 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme uyarınca kaçak elektrik faturalarında yasal faiz yerine gecikme zammı uygulanmasının zorunlu kılındığı, bilirkişi raporunda bu hususların dikkate alınmadığı, mahkemenin seçenekli hesaplama yaptırmadan ve hukuki nitelendirme yapmadan hüküm kurmasının hatalı olduğunu beyanla eksik inceleme ile usul ve yasalara aykırı verilen mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALILAR VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Yerel mahkemenin 11.04.2025 tarihli kararı ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/129 takip sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin 183.239,80 TL asıl alacak, 36.647,96 TL KDV, 1.560,58 yasal faiz ve 280,90 TL yasal faiz KDV'si üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verildiğini, 13.06.2025 tarihli ek karar ile hüküm fıkrasının 2024/81 takip sayılı dosya yönünden 286.584,81 TL asıl alacak, 57.310,96 TL KDV, 5.032,97 TL yasal faiz ve 905,94 TL yasal faiz KDV'si üzerinden devam edecek şekilde tamamlandığını, mahkemenin gerekçeli kararında ve ek kararında itirazın iptaline ilişkin hiçbir gerekçe göstermeyip sadece bilirkişi raporundaki miktarı esas aldığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil ...'ın ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin nin yönetim kurulu başkanı olması sebebiyle şahsi sorumluluğunun bulunmadığını, söz konusu borcun kamu alacağı niteliğinde olmadığını, müvekkilin davacı ile diğer davalı şirket arasındaki sözleşmenin tarafı olmadığını, bilirkişi raporunda da müvekkilin sorumluluğuna dair bir değerlendirme yapılmadığını, bu nedenle davanın ... yönünden reddinin gerektiğini, davalı şirketin ...'nin müteahhitliğini yaptığını ve deprem konutları inşa ettiğini, elektrik ihtiyacının abonelik sözleşmesi bulunan hattan karşılandığını, beton santrali için çekilen hattın projesinin davacı kuruma iletildiğini ancak kurumun onay sürecinde geciktiğini, kullanılan elektriğin sayaçtan geçtiğini ve kaçak olmadığını, davacı kurumun 2024 Ocak ayında proje onayı için geldiğinde henüz onay verilmeden elektrik kullanıldığı gerekçesiyle 859.357,58 TL tutarında ceza uyguladığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesi uyarınca perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma varken sayaçtan geçirilen elektriğin kaçak sayılamayacağını, davacı kurumun yönetmeliğin 43. maddesinde öngörülen elektriği kesme ve suç duyurusunda bulunma prosedürünü işletmediğini, elektriğin fiilen kesilmediğini, bilirkişi raporunun 7. sayfasında fiilen kesilmeyen elektrik hakkında kesilmiş gibi işlem yapılmasının hukuka aykırı olduğunun belirtildiğini, buna rağmen dört tutanak için kaçak elektrik kabulüne göre hesaplama yapıldığını, davacı kurumun haksız cezalı fatura tahakkuk ettirmesi nedeniyle ödeme yapılmadığını beyanla eksik inceleme ile usul ve yasalara aykırı verilen mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağından kaynaklanan fatura alacağının tahsili istemi ile başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı şirket yetkilileri tarafından davalı hakkında 18/01/2024, 05/02/2024, 12/03/2024, 27/03/2024 ve 22/04/2024 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanakları düzenlendiği, kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan borcun ödenmemesi üzerine davacı şirket tarafından davalılar hakkında, 18/01/2024 ve 05/02/2024 tarihli tutanaklara yönelik ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/81 Esas sayılı ve 12/03/2024, 27/03/2024 ile 22/04/2024 tarihli tutanaklara yönelik ... İcra Müdürlüğünün 2024/129 Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların ödeme emrinde yer alan borca süresi içinde itiraz etmesi üzerine davacının ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/841 Esas sayılı dosyası üzerinden itizarın iptali davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 11/04/2025 Tarih, 2024/841 Esas ve 2025/408 Karar sayılı karar ile " Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, ... İcra Müdürlüğünün 2024/129 takip sayılı dosyasında yapılan itirazın İPTALİNE, takibe 183.239,80 TL asıl alacak, 36.647,96 TL KDV, 1.560,58 yasal faiz ve 280,90 TL yasal faiz KDV'si üzerinden takibin DEVAMINA,-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
HMK 305/A maddesi gereğince, gerekçeli kararda sehven hüküm altına alınmayan ... İcra Müdürlüğü 2024/81 E. Sayılı dosyasına ilişkin Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının ''... İcra Müdürlüğünün 2024/81 takip sayılı dosyasında yapılan itirazın İPTALİNE, takibe 286.584,81 TL asıl alacak, 57.310,96 TL KDV'si, 5.032,97 TL yasal faiz, 905,94 TL yasal faizin KDV'si üzerinden takibin DEVAMINA,'' şeklinde tamamlanmasına," karar verildiği, karara karşı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından yasal süresi içerisinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu borcun dayanağını oluşturan 18/01/2024, 05/02/2024, 12/03/2024, 27/03/2024 ve 22/04/2024 tarihli tutanakların düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 30/05/2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde;
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre
MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a)42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b)42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c)42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/4894 Esas ve 2021/10580 Karar; 2022/8164 Esas ve 2023/954 Karar sayılı ilamları da aynı yöndedir.).
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 Tarih, 2024/83 Esas ve 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu, kaçak elektrik kullanımının çeşitli yöntemlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları uyarınca; abonelik üzerinden gerçekleşen elektrik tüketimi nedeniyle tahakkuk ettirilecek fatura bedellerinden, abone ve fiili kullanıcı müteselsilen sorumlu olup fiili kullanıcının sorumluluğu kullandığı miktarla sınırlıdır. Ayrıca kaçak elektrik kullanan fiili kullanıcının haksız fiilden kaynaklanan sorumluluğu bulunmaktadır.
Davacı şirket görevlileri tarafından ... nolu tesisata ilişkin olarak 18/01/2024, 05/02/2024, 12/03/2024, 27/03/2024 ve 22/04/2024 tarihlerinde yapılan kontrol neticesinde davalı hakkında, 18/01/2024 tarihinde " kayıtlı olmayan sayaçtan tesisatsız enerji kullanımı" diğer tutanaklarda" Perakende satış sözleşmesiz enerji kullanıldığı" gerekçesi ile kaçak elektrik tüketimi tespit tutanakların düzenlendiği, mahkemece taraf delillerinin toplandığı, mahallinde keşif yapıldığı, dosyanın 3 kişilik Elektrik Mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edildiği, hazırlanan 05/02/2025 tarihli raporda dava konusu tutanaklar yönünden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1-a maddesi uyarınca hesaplama yapıldığının görüldüğü anlaşılmıştır. Her ne kadar mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, söz konusu karar hatalıdır.
Şöyle ki, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitlerde, davaya konu tesisatın ticarethane niteliğinde olduğu,
dava konusu tesisin geçici kabul tarihinin 27.12.2023 olduğu, kaçak
tutanaklarında yazılı sayaç seri numarasının geçici kabul tutanaklarında da yer aldığı, tesisatta perakende satış sözleşmesi olmadığı,
dava konusu tesisatın bulunduğu alana OG hattının geldiği, bu OG hattının iddia edilen
PSS’li yerden gelmediğinin belirtildiği, ancak davalılar vekili yargılamanın tüm aşamalarında, davalı şirketin ...'nin müteahhitliğini yaptığını ve deprem konutları inşa ettiğini, elektrik ihtiyacının abonelik sözleşmesi bulunan hattan karşılandığını, beton santrali için çekilen hattın projesinin davacı kuruma iletildiğini, ancak kurumun onay sürecinde geciktiğini, kullanılan elektriğin sayaçtan geçtiğini ve kaçak tüketim olmadığı yönünde savunmada bulunduğu, mahkemece davalının bu savunması göz ardı edilerek, davalının davaya konu beton santrali için Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği madde 10, 10/A, 10/B ve 12. Maddelerine uygun başvuruda bulunup bulunmadığı hususu üzerinde durulmadan ve taraf itiraz , savunmaları dikkate alınmadan hazırlanan rapor doğrultusunda hatalı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, mahkemece kök raporu sunan bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, taraf itiraz ve savunmalarını karşılar mahiyette, davalının davaya konu beton santrali için Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği madde 10, 10/A, 10/B ve 12. Maddelerine uygun başvurusu bulunup bulunmadığına yönelik değerlendirme yapılıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf itirazlarının ayrı ayrı kabulüne karar verilmiştir.
Kabule göre, mahkemece diğer davalı ... hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemiş olması da hatalıdır.
Belirtilen nedenlerle mahkemece; uyuşmazlığın esasına etkili gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davacı vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ayrı ayrı KABULÜ İLE ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
2-Yukarıda belirtilen sebeplerle eksiklikler tamamlanarak davanın yeniden görülüp karar verilmesi için dosyanın yerel Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı ve davalı taraftan ayrı ayrı tahsil edilen istinaf karar harçlarının talep halinde yatıran tarafa iadesine,
4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin yeni hükümde dikkate alınmasına,
5-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Temyizi kabil olmayan bu kararın, 6100 sayılı Kanunun 359/4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkartılıp harç tahsil işlemlerinin yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/05/2026
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır