T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/2082 - 2023/150
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2082
KARAR NO: 2023/150
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/12/2020
NUMARASI: 2016/... Esas, 2020/... Karar
ASIL DAVA
İSTİNAF EDEN DAVACILAR : 1-
2-
3-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1-
2-
3-
VEKİLİ: AV.
4-
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat)
BİRLEŞEN MERSİN 1.ASLİYE TİCARET MAH. 2018/... E-2018/... K SAYILI DOSYASI
DAVACILAR: 1-
2-
3-
VEKİLİ: Av.
İSTİNAF EDEN DAVALI:
VEKİLİ: AV.
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan )
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH:
Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/12/2020 tarih ve 2016/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02/09/2014 tarihinde müvekkillerinden ...'in eşi ...'in bahçede yapılan çalışmada ... Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti'ne ait kepçe operatörü ... tarafından kullanılan kepçenin kovasındaki dişin karın bölgesine gelmesi sonucu vefat ettiğini, olaya ilişkin yapılan soruşturmada Mersin 15.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/... esas sayılı dosyasında davalılardan ..., Davalı ... .. Şti yetkilisi ...'ın asli kusurlu bulunduğunu, bu nedenlerle ...'in 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 02/09/2014 tarihinden, 100,00 TL cenaze giderlerinin olay tarihinden, ... ve ...'in 1.000'er TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden, müvekkilleri ..., ... ve ... için 25000'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren sigorta şirketi hariç diğer davalılardan, müvekkilinin kardeşleri ... için ayrı ayrı 10.000,00TL manevi tazminatın olay tarihinden sigorta şirketi hariç diğer davalılardan yasal faizi ile alınmasını talep ve dava etmiştir.
Birleşen dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'in 02.09.2017 tarihinde Mersin ilinde şeftali bahçesinde yapılan çalışmada ... tarafından kullanılan iş makinesinin kovasındaki dişin karın bölgesine isabet etmesi sonucu hayatını kaybettiğini, kaza tarihinde 13008 tescil sıra nolu, 34-00-13-13008 tescil plaka numaralı iş makinesinin zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmaması nedeniyle davalı ... dava açtığını belirterek iş bu dava dosyası ile Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... Esas sayılı dosyası ile arasında konu birliği bulunması nedeniyle birleştirilmesine, 1000'er TL destek tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar ..., ... ve ... .. Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkillerinin ... isimli şahsın bahçesinde şeftali ağaçlarının sökümü için anlaştıklarını, davacıların murisi ...'in dikkatsiz ve tedbirsiz davranması sonucu tamamen kendi kusuru sonucunda oluşan kaza sonucu vefat ettiğini, müvekkillerinin uyarılarına rağmen bahçe sahibinin meyve sandıklarını toplattığını ve muris kadar kusurunun bulunduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kusur durumunun tespiti açısından varsa ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılmasını, davacı tarafa vefat sebebiyle SGK tarafından bağlanmış olan gelirlerin tespitini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını ve yasal faizle sorumlu tutulmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, ana dosya açısından davalı ...'ya karşı açılan davanın sigorta poliçesi bulunmaması nedeniyle reddine, 116.073,12 TL maddi tazminatın birleşen dosya davalısı ..., ..., ... ve ...'dan yasal faizi ile alınarak davacı ...'ye verilmesine, ... için faiz başlangıç tarihini birleşen dosya dava tarihi, diğer davalılar için kaza tarihi olarak belirlenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 42.766,27TL maddi tazminatın birleşen dosya davalısı ..., ..., ... ve ...'dan yasal faizi ile alınarak davacı ... verilmesine, ... için faiz başlangıç tarihini birleşen dosya dava tarihi, diğer davalılar için kaza tarihi olarak belirlenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2.234,18TL maddi tazminatın birleşen dosya davalısı ..., ..., ... ve ...'dan yasal faizi ile alınarak davacı ...'a verilmesine, ... için faiz başlangıç tarihini birleşen dosya dava tarihi, diğer davalılar için kaza tarihi olarak belirlenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'nin davalılardan talep ettiği cenaze gideri talebinin reddine, davacı ... için 10.000,00 TL, ... için 8.000,00TL, ... için 8.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
MAHKEMENİN 25/08/2021 TARİHLİ EK KARARI: Davacılar vekilinin istinaftan feragat talebi nedeni ile istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... vekili; kazanın meydana geldiği yerin KTT 2.maddesi uyarınca karayolu ve karayolu sayılan yerler arasında bulunmadığından ve 3.madde kapsamında trafik kazası olarak nitelendirilemeyecek şekilde gerçekleşen zararın ... sorumluluğunun dışında olduğunu, KTK 3.maddesinin ise trafik kazasının ne olduğunu açıkça belirtiğini, kusur raporu aldırılmaksızın hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, ... kazaya sebebiyet veren sigortasız aracın kusuru oranında sorumlu olduğunu, hesaplamanın asgari ücret üzerinden yapılmamış olmasının hatalı olduğunu, hesap raporunda anne için pay ayrılmadan işlem yapılmış olup hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, dosya kapsamında gerekçeli karar ile hem maddi hem manevi tazminata hükmedildiğini, ... manevi tazminattan sorumlu tutulmamasına karşın bakiye ilam harcının maddi manevi toplam tutar üzerinden hesaplandığını ve ... da müşterek müteselsil olarak sorumlu olacak şekilde hüküm kurulduğunu, sadece maddi tazminata ilişkin harç tutarından sorumlu olmaları gerektiğini, aracın poliçesinin bulunup bulunmadığının araştırılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen ölümlü trafik kazası sonucu açılan destekten yoksun kalma, cenaze ve defin gideri ile manevi tazminata yöneliktir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup karar davalı ... vekili tarafından kazanın KTK kapsamında olmadığı, bahçede meydana gelen bir iş kazası olduğu, kusur oranının hatalı olduğu, müteveffanın gelirinin asgari ücret olması gerektiği, müteveffanın annesine pay ayrılmadığı, ... manevi tazminatın ilam harcından müteselsil sorumlu tutulmasının hatalı olduğu, aracın ZMMS'sinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği ileri sürülerek istinaf edilmiştir.
Kusur oranına yönelik itirazları yönünden yapılan incelemede:
İşbu dava dosyasında alınan 03.12.2018 tarihli trafik bilirkişisi kusur raporunda, kaza yerinin karayolu olmadığı ve kazanın ise trafik kazası olmadığı yönünden görüş bildirildiği görülmüştür.
18.02.2019 tarihli bilirkişi ek raporunda, müteveffa ...'in asli ve % 75 kusurlu, ekskavatör operatörü ...'ın tali, % 25 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Ceza dosyasında alınan raporda ise müteveffa ...'in tali kusurlu, ekskavatör operatörü ...'ın asli kusurlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, olayın oluş biçimi, alınan kusur raporları dikkate alındığında raporlar arasında çelişki olduğu, mahkemece dosyada bulunan kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurum ve kuruluşlardan seçilecek uzman bilirkişi heyetine tevdii ile kazanın karayolu sayılan yerde meydana gelip gelmediği, dosyadaki kusur raporları arasında yer alan çelişkinin giderilmesi ve kusur oranları hususunda rapor alınması gerektiği anlaşılmakla davalı ... vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.
Husumete yönelik yapılan istinaf incelemesinde:
Kazaya sebep olan aracın/ iş makinesinin olay tarihinde ZMMS'sinin bulunup bulunmadığının araştırılmadan karar verilmesi hatalı görülmekle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Bu nedenle mahkemece aracın tüm bilgileri belirtilerek tramerden aracın kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçesinin bulunup bulunmadığı sorulmalıdır.
Hükme esas alınan hesap raporuna ilişkin yapılan istinaf başvurusunun incelenmesinde:
Destekten yoksun kalma zararının hesabında, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış olduğu/olacağı yardımın miktarı doğru şekilde belirlenmelidir. (Yargıtay 4. H.D. 08.06.2021 tarih, 2021/3088-/2536E.K)
Yargıtay tarafından kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine çok uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır.
Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre; çocuklar için destekten yoksun kalacakları sürenin belirlenmesinde yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşulların ayrı ayrı değerlendirilmesi, yüksek öğrenim yapacaklar ise 25 yaşının doldurulmasına kadar; yüksek öğrenim yapmamakta ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir.
Dosyadaki nüfus kayıtlarından desteğin annesinin hayatta olduğu ancak bilirkişi raporunda anneye pay ayrılmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece yapılacak iş, yukarıda belirtilen şekilde TRH 2010 yaşam tablosu, % 10 arttırım, % 10 iskonto yöntemine göre desteğin annesine de pay ayrılarak, yeni alınacak hesap raporunda davalılar lehine usuli kazanılmış hak bulunması sebebiyle daha önce düzenlenen ek hesap rapor tarihi olan 16.03.2020 verilerine göre rapor alınmasıdır.
Yargıtay'ın yerleşik kararlarında belirtildiği üzere anne ya da babanın destek tazminatı hesabı yapılırken aynı kazada olay günü vefat etmiş eş (anne) için de pay ayrılması yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında doğru bir hesap tarzı olmayıp desteklik tazminatı hesabında vefat etmiş kişi destek alacak kişiler arasından çıkartılarak bu kişiye ayrılması gereken desteklik payı destek tazminatı alabilecek diğer kişiler arasında dağıtılarak hesaplama yapılması gerekmektedir.
Açıklanan sebeplerle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi haklı bulunmuştur.
Kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesinde:
Mahkemesince asıl dosyada kurulan hüküm incelendiğinde mahkemesince asıl ve birleşen davalar konusunda ayrı ayrı kabul ve red kararı verilmesi gerektiği halde tek bir dava varmış gibi davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve buna uygun şekilde hüküm kurulmuştur. Bilindiği üzere birleşen davalar ayrı birer dava olup, yargılama sonunda birleşen her bir dosya için kabul ve red konusunda, vekalet ücretleri gibi hususlarda ayrı ayrı infazda tereddüte yol açmayacak şekilde hüküm kurulması gerekmektedir.
Davalı ... vekilinin sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmemiştir.
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
İlk Derece Mahkemesince dosyada bulunan kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurum ve kuruluşlardan seçilecek makine mühendislerinden oluşan 3 kişilik uzman bilirkişi heyetine tevdii ile dosyada kusur raporları arasında yer alan çelişkinin giderilmesi, hesap raporunun yukarıda açıklanan sebeplerle istinafa gelen taraf dikkate alınarak usuli kazanılmış hak gereğince hükme esas alınan rapor tarihi itibarı ile TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant tekniğine göre yeniden rapor alınarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma yapıldığı, bu nedenle HMK' nın 353/1-a-6. bendine göre davanın esasıyla ilgili olarak gereken delillerin toplanmadığı anlaşıldığından açıklanan nedenlere dayanarak davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kabulüyle istinaf eden davalı yönünden kararın kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1.a-6. maddesi gereğince KABULÜ İLE,
Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/12/2020 tarih ve 2016/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Yukarıda belirtilen sebeplerle eksiklikler tamamlandıktan sonra davanın yeniden görülüp karar verilmesi için dosyanın yerel Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,
4-Davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına,
5-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-HMK'nın 359/3. maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.24/01/2023
Başkan Üye Üye Katip
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.