T.C. ... BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/2186 - 2023/119
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2186
KARAR NO: 2023/119
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/03/2021
NUMARASI: 2019/... Esas, 2021/... Karar
DAVACI :...
VEKİLİ : Av...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
Av....
DAVALI : 2- ... BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI -
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 3- ... BELEDİYE BAŞKANLIGI -...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 4- ... SİGORTA VE REASURASN ŞİRKETLERİ BİRLİĞİNE - ...
VEKİLİ : Av....
DAVALILAR : 5- ...
6-...
VEKİLİ : Av....
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/03/2021 tarih ve 2019/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin oğlu muris ... 31.01.2019 tarihinde ... plaka sayılı araçta yolcu konumunda iken, karşı yönden gelen ve davalılardan ... sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı iş makinesi ile çarpışması sonucu oluşan kazada yaşamını yitirdiğini, kazaya karışan her iki aracın da dosyadaki rapor ve tutanaklardan anlaşılacağı üzere sigortasız olduklarının tespit edildiğini, kazada araç sürücülerinin müterafik kusurlu bulunduklarını, ölümlü kaza üzerine araçların sigortasız olmaları nedeniyle müvekkilinin 22.02.2019 tarihinde ... Sigorta ve Reaürans Şirketler Birliğine başvuruda bulunduğunu, başvuru üzerine davalı Güvence hesabı tarafından müvekkili adına ... ve ... nolu dosyalar üzerinden kazaya karışan her iki araçtan dolayı takdir ettikleri kusur doğrultusunda kısmi ödeme yapıldığını, müvekkilinin genç yaşta kaybettiği oğlu ... desteğinden mahrum kaldığını, maddi ve manevi mağduriyet yaşadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile; 100,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve 40.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın ... plaka ibareli kepçenin sürücüsü olan davalı ...'in kusuru ile meydana geldiğini, yaşanan kaza neticesinde müvekkilinin de yaralandığını belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Belediye vekili cevap dilekçesinde, söz konusu kazada müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, kazanın tarafların hatalı hareketleri sonucu meydana geldiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde, güvence hesabı yönetmeliği'nin 15 maddesi uyarınca davacılar için yapılan ödeme ile hesabın borçtan ve yükümlülükten kurtulduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Büyükşehir Belediye vekili cevap dilekçesinde, müvekkili ... Büyükşehir Belediyesinin tacir olmadığını, müvekkilinin yapmış olduğu işlerin birer idari işlem olduğunu, yürüttüğü hizmetlerin ise kamu hizmeti niteliğinde olduğunu, ticari iş kapsamında değerlendirilebilecek herhangi bir faaliyetinin bulunmadığını, dosyanın tefrik edilerek müvekkili yönünden davanın görev yönünden reddini talep ettiğini, müvekkili belediyenin dava konusu kazadan dolayı sorumlu tutulabilmesi için idari işlem yada eylem, kusurlu davranış ve zarar koşullarının birlikte gerçekleşmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin olayın hemen öncesindeki kaza sebebiyle refüjde ve büyük kısmı yolun sol şeritinde bulunan aracın çekilmesi için müvekkilinin evinde oturduğu sırada komşudan gelen haber üzerine evinden aracı ile çıkıp kazaya karışan iş makinesini almak üzere işyerine gittiğini, iş makinesi ile dönüş istikametinde iken ceza dosyasında keşfen de görülen ayraçtan ters yöne girmesi ve kısa bir mesafe ilerlemesi söz konusu olmakla birlikte işbu eylem kazanın sebebi olmadığını, müvekkilin kullanmış olduğu iş makinesi olmasa idi diğer davalı otobüs şöförünün meskun mahaldeki konutlara çarpacağını, söz konusu kazanın müvekkiline bağlamanın adil bir yaklaşım olmadığını, kazanın büyük oranda kepçe şoförünün kusurları sebebiyle meydana geldiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı... vekili cevap dilekçesinde; söz konusu davanın müvekkiline kayıtlı ruhsat maliki olması sebebiyle yönlendirilmiş ise de bunu kabul etmediklerini, tescil kaydının müvekkilinin adına olmasının dışında söz konusu araçla müvekkilinin ilgisinin bulunmadığını. Müvekkilinin söz konusu aracı sürmek için gerekli sürücü belgesinin dahi bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; maddi tazminat yönünden davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden davanın reddine, manevi tazminat yönünden; davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 40.000,00-TL manevi tazminatın 31.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan..., ..., ... ve ... Belediye Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; kaza ile müvekkili belediyenin herhangi bir illiyet bağının ve sorumluluğunun bulunmadığını, meydana gelen kazada müvekkili belediyeye kusur atfedilmesini kabul etmediklerini, kusur söz konusu olsa dahi müvekkili belediyenin değil büyükşehir belediyesinin sorumluluğundan bahsedilebileceğini belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, müvekkili yönünden husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Karara karşı davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu kazanın meydana gelmesinde asıl kusuru bulunan tarafın diğer davalı ... olduğunu, yine kazanın meydana gelmesinde müteveffanın da ağır kusuru bulunduğunu, müvekkilinin meydana gelen kazada kusurlu ve sorumlu tutulmasını kabul etmediklerini, ceza dosyası içerisinde mevcut bulunan kazasına ilişkin 27 saniyelik otobüs içi kamera görüntülerine göre müteveffa ... araç sağ ön tarafından koltuğuna oturmaksızın korunaksız bir şekilde ayakta olduğunu, davaya konu aracın müvekkili ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, arcın yıllardır diğer davalı ... tarafından kendi nam ve hesabına işletildiğini, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, ayrıca mahkemece reddedilen manevi tazminata ilişkin kısım yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu yönde bir karar verilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmitir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile; maddi tazminat yönünden davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden davanın reddine, manevi tazminat yönünden; davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 40.000,00-TL manevi tazminatın 31.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan..., ..., ... ve ... Belediye Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;
Davalı vekili her ne kadar davaya konu kaza ile müvekkili belediyenin herhangi bir illiyet bağının ve sorumluluğunun bulunmadığını, kusur söz konusu olsa dahi müvekkili belediyenin değil büyükşehir belediyesinin sorumluluğundan bahsedilebileceğini ileri sürmüş ise de, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre ... plakalı aracın ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 07.03.2016 tarihli protokol ile ... belediyesine teslim edildiği, teslim tarihinden 30.03.2019 tarihine kadar aracın bakım, onarım ve her türlü hukuki ve mali sorumluluğunun ... Belediyesine ait olduğunun protokol ile imza altına alındığı, kazaya karışan ... plakalı minibüsün diğer davalı ... Belediye Başkanlığına uzun süreli olarak tahsis edildiği, yapılan bu tahsis kararının 07.03.2016 tarihinden 30.03.2019 tarihine kadar uzatıldığına dair protokol düzenlendiği, buna göre aracın işletenliğinin davalı ... Belediyesine geçtiğinin sabit olduğu, bu nedenle davalı ... Belediyesinin meydana gelen kazada sorumluluğunun olmadığından bahsedilemeyeceği anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin kusura yönelik istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;
Davalı vekili meydana gelen trafik kazasında müvekkili belediyeye kusur atfedilmesini kabul etmediklerini ileri sürmüş ise de,
2918 Sayılı KTK'nun 85 /1 maddesinde; " Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adıaltında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."
Aynı maddenin 5. fıkrasında ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükmü yer almaktadır. buna göre aracın işleteni araç sürücüsünün kusuru oranında meydana gelen zararda müşterek müteselsil oranda sorumludur. Dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporlarına göre trafik kazasının meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesinde %20 oranında tali kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Davalı belediyenin ise yine dosya içerisinde bulunan trafik tescil kaydına göre ... plaka sayılı aracın işleteni olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple işleten konumunda olan davalı ... Belediye Başkanlığının KTK 85/1 maddesi gereğince davacıların uğramış oldukları zarardan davalı sürücünün kusuru gibi sorumlu olduğu anlaşıldığından davalının belediyenin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı yönündeki itirazın reddine karar verilmiştir.
Davalı... vekilinin işletenlik sıfatına yönelik istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;
Davalı vekili her ne kadar müvekkilinin aracın işleteni değil maliki olduğunu ileri sürmüş ise de, eldeki dosyaya baktığımızda davacının yaralanmasına neden olan kazaya sebebiyet veren ...plaka sayılı aracın kaza tarihi itibari ile davalı... adına tescilli olduğu, davalının aracın işleteni sıfatını devrettiğine ilişkin herhangi bir delil sunmadığı, KTK 85. maddesi gereğince işleten olarak davacının uğramış olduğu zarardan kaynaklı olarak müşterek müteselsil sorumlu olduğu anlaşılmakla Mahkemesince bu davalı yönünden işleten sıfatı ile sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesinde herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır. Bu yönü ile davalının istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı... vekilinin kusura yönelik istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;
Davalı vekili davaya konu kazanın meydana gelmesinde asıl kusuru bulunan tarafın diğer davalı ... olduğunu, yine kazanın meydana gelmesinde müteveffanın da ağır kusuru bulunduğunu, müvekkilinin meydana gelen kazada kusurlu ve sorumlu tutulmasını kabul etmediklerini ileri sürmüş ise de,
Dosya içerisinde mevcut ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı dosyasında alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 01.04.2019 günlü kusur raporu incelendiğinde, ... plakalı iş makinesi sürücüsü davalı ...'in gece vakti kurallara aykırı biçimde bölünmüş karayolunda ters yöne girmesi nedeni ile kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın ise gece vakti yağmurlu havada ıslak zeminde bölünmüş karayolunda kendi seyir yönüne ayrılmış yol bölümündeki seyri sırasında karşı yönden terk yöne girmiş vaziyette seyirle gelen iş makinesi ile çarpışması ile meydana gelen olayda aracının hızını yol, hava, zemin durumu ve mahal şartlarına ayarlayamaması nedeni ile tali kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Mahkemece trafik bilirkişisinden aldırılan 23.06.2020 günlü kusur raporu incelendiğindiği ise yine davalı ... plakalı iş makinesi sürücüsü ...'in ters yönde seyir etmesi nedeni ile kazanın meydana gelmesinde %80 oranında asli, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın ise aracının hızını yol ve hava şartlarının gerektirdiği duruma göre ayarlamaması nedeni ile %20 oranında tali kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Buna göre Mahkemece aldırılan raporların dosya kapsamına ve olayın oluşuna uygun olduğu gibi ceza dosyasında alınan raporla da uyumlu olduğu, raporlar arasında çelişki olmadığı anlaşıldığı, davalı ... plakalı iş makinesi sürücüsü ...'in ters şerite seyir halinde iken kazanın meydana gelmesi nedeni ile %80 oranında asli kusurlu kabul edilmesinde herhangi bir yanlışlık bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yine davalı...'in de dosya içerisinde bulunan trafik tescil kaydına göre ... plaka sayılı iş makinesinin işleteni olduğu, sebeple işleten konumunda olan davalı Abdulkerim'in KTK 85/1 maddesi gereğince davacıların uğramış oldukları zarardan sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğu anlaşıldığından davalının meydana gelen kazada kendisinin kusuru bulunmadığı yönündeki itirazın reddine karar verilmiştir.
Davalı Abdulkerim vekili her ne kadar ceza dosyası içerisinde mevcut bulunan kazasına ilişkin 27 saniyelik otobüs içi kamera görüntülerine göre müteveffa ... araç sağ ön tarafından koltuğuna oturmaksızın korunaksız bir şekilde ayakta olduğunu, bu nedenle desteğin de kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu ileri sürmüş ise de, HMK 357. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen itiraz ve defiler ile ilk derece mahkemesinde ileri sunulmayan deliler artık istinaf aşamasında ileri sürülemeyecektir. Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinde, ceza dosyasındaki otobüs içi kamera görüntüsü deliline dayanmadığına göre artık bu aşamada söz konusu delili ileri süremeyecektir, diğer yandan mevut delil surumuna göre zararın artmasında desteğin müterafik kusuru olduğuna ilişkin mevcut dosyadaki delillere göre bir tespit bulunmadığı anlaşılmakla davalının bu yöndeki savunmalarına da itibar edilmemiştir.
Davalı... vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;
Davalı vekili mahkemece reddedilen manevi tazminata ilişkin kısım yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu yönde bir karar verilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüş ise de, eldeki dosyaya baktığımızda davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesi incelendiğinde sigorta şirketi dışındaki davalılardan 40.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, mahkemece yapılan yargılama neticesinde ise davacıların manevi tazminat taleplerinin tümden kabulüne karar verildiği reddedilen bir kısım olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/03/2021 tarih ve 2019/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı... vekilinin istinaf başvuruularının HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.732,40 TL istinaf karar harcından, davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından peşin yatırılan 59,30 TL ve davalı... tarafından yatırılan 59,30 TL olmak üzere toplam 118,60 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubuyla, bakiye 2.613,80 TL harcın davalılar ... Belediye Başkanlığı ve...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı... tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri iki yüz otuz sekiz bin yedi yüz otuz (238.730,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.17.01.2023
... ... ... ... Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır