T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2221
KARAR NO: 2023/2171
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/09/2022
NUMARASI: ... Esas, ... Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av...
Av...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av...
Av...
Av...
İHBAR OLUNAN: 1- ...
VEKİLİ: Av...
İHBAR OLUNAN: 2- ...
DAVA: İtirazın İptali (Kasko Sigortacısının Rücuundan Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
KARAR TARİHİ: 21/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2023
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/09/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı ... ... Metal İnşaat Kömür Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti arasında ... plakalı aracın sigortası için ... Tüm Oto Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi imzalandığını, 17.09.2019 tarihinde dava dışı araç sürücüsü ... ... ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile davalı araç sürücüsü ... ... sevk ve idaresinde olup park halinden geri geri çıkan ... plakalı aracın kendine çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, aracın hasarı sebebiyle sigortalı firmaya 25.10.2019 tarihinde 37.737,10-TL hasar tazminatı ödendiğini, ödenen hasar tazminatının kusuru oranında rücuu için Dörtyol İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibinde bulunulduğunu, borçluların hukuka aykırı ve mesnetsiz itirazları sonucunda durduğunu beyan ederek itirazın iptaline, davalılar aleyhine % 20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
işbu davanın müsebbibi müvekkili şirket olmadığından müvekkili şirket yönünden husumetten reddini talep ettiklerini, Beyoğlu 41. Noterliği'nin 29.02.2016 tarihli ... yevmiye no'lu taşıt kira sözleşmesi ile ... Kargo A.Ş.'ne uzun süreli olarak kiralandığını, aracın kullanımı ve fiili hakimiyetinin ... kargo'ya devredildiğini beyan ederek husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, davalı aracın işleteni olmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davacı vekili; dava konusu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın ruhsatında araç maliki ve ZMMS poliçesinde sigortalı sıfatının davalı ... İnş. Ve Tic. A.Ş.'de olduğunu, bu nedenle aracın işleteni/ malikinin sıfatına karine olarak davalı ... İnşaatın haiz olduğunu, bu bakımdan ... ile ... İnşaat arasındaki uzun süreli kiralama sözleşmesinin bir iç ilişki durumu yaratmakla beraber, üçüncü kişi konumunda bulunan müvekkil sigorta şirketi ve haklarına halef olunan zarar gören sigortalı ... ... Metal İnşaat Kömür Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şirketine sirayet edemeyeceğini, ... İnşaat ile ... arasındaki uzun süreli kiralama sözleşmesinden kaynaklı olarak işleten sıfatının değişmesi durumunun aralarındaki iç ilişkiden birbirlerine karşı rücu hakkını doğurduğunu, müvekkilinin uzun süreli kira sözleşmesinin bilmesinin zorunlu ve mümkün olmadığını, müvekkil sigorta şirketi aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kasko sigortacısının rücuuna dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alacı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde artık üzerindeki fiili hâkimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Belirtilen hususlar konusunda davalı ... İnşaat Şirketi'nin sunmuş olduğu sözleşme incelendiğinde 29/02/2016 tarihinde davalı şirket ile ... Kargo şirketi arasında 29/11/2021 tarihine kadar sürecek taşıt sözleşmesi tanzim edildiği, sözleşme kapamında davaya konu ... plakalı aracın ... Kargo ünvanı altında taşıma yapacağının kararlaştırıldığı, bu araca ilişkin ... Kargo lehine Taşıt Kartı düzenlendiği ayrıca dava dışı ... Kargo şirketinden gelen yazı cevabında ... plakalı aracın 2012 yılından itibaren Adana Transfer Merkezinde kullanıldığının belirtildiği, açıklanan husular gereği davalı şirketin kaza tarihinde ... plakalı aracın üzerinde fiili hakimiyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... İnşaat Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş olması yerinde görülmekle davacı vekilinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.
Ancak; davacının, davalı ile dava dışı kiracı arasındaki kira sözleşmesinin bilemeyeceği, kazaya karışan aracın ruhsat kayıtlarında da bu bilginin mevcut olmadığı ve davacının davalı şirketi davalı/ hasım olarak göstermesinde ihmali ve kusuru bulunmadığı kanaatine varılarak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilerek karar verilmesi hatalı görülmekle, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
Açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi yerinde ise de, mahkemece davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmeyerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile,
a- 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi uyarınca düzelterek yeniden karar verilmek üzere İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/09/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının 3. BENDİNİN HÜKÜMDEN ÇIKARILMASINA,
b-İlk derece mahkemesi kararındaki diğer hükümlerin aynen muhafazasına,
İstinaf giderleri açısından;
2-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
3-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan 253,80 TL istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri iki yüz otuz sekiz bin yedi yüz otuz (238.730,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından (39.998,22 TL) miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.21/11/2023
Başkan Üye Üye Katip
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.