T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/759 - 2024/111
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/759
KARAR NO: 2024/411
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: ... Esas, ... Karar
DAVACI: ... ... ...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: 1- ... ...
VEKİLİ: Av...
DAVALILAR: 2- ... ...
3-...
VEKİLİ: Av...
DAVA: Tazminat
KARAR TARİHİ: 11.01.2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 11.01.2024
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/10/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/06/2020 tarihinde müvekkili ... ... ... adına kayıtlı olan ... plaka sayılı aracı ile kendisine yeşil ışık yanmakta iken kavşaktan geçerken, davalı sigorta şirketince ZMMMS kapsamında sigortalı olan ve diğer davalı şirket adına tescilli bulunan ... plaka sayılı araç ile davalı sürücü ... ...'ın %100 kusurlu olarak kavşaktan geçmeye çalışması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, söz konusu kazada gerekli tespitlerin yapıldığını ve ... plakalı araç %100 kusur - tam kusurlu bulunduğunu, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkilin ... plaka sayılı aracının zarar gördüğünün, müvekkilinin aracında meydana gelen zararlara yönelik davalı sigorta şirketine 08/07/2020 tarihinde başvuru yapıldığını, bu başvuruları neticesinde taraflarına 4.961,00 TL ödeme yapıldığını, değişen parçalar ve sunmuş oldukları fotoğraflar ile diğer evraklar da incelendiğinde, aracın model yılı ve km'si (kaza tarihinde 120.000 dolaylarında) nazara alındığında müvekkilinin zararının en az 25.000,00 ile 30.000,00 TL dolaylarında olduğunun anlaşılacağını belirterek öncelikle davanın kabulü ile 1.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
ISLAH: Davacı vekili 14/04/2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini 15.079,00 TL'ye yükseltmiştir.
Davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; ticari faiz isteminin yerinde olmadığını, uyuşmazlığın ticari uyuşmazlık olmadığını, müvekkilinin kırmızı ışıkta geçmediğini, tutanağın trafik zabıtası tarafından tutulmadığını, davacı tarafın son derece süratli olduğunu, kazanın davacının kusuru ile meydana geldiğini, müvekkili şirketin kusuru olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, 15.039,00 TL değer kaybı tazminatının 13/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu söz konusu aracın trafik kaydı her ne kadar hususi olarak görünüyor ise de araç sahibinin eczane işletmesi için özgülenmiş olup kaza tarihinde de eczanenin demirbaşı olduğunu, bu nedenle işlemesi gereken faiz türünün ticari faiz olması gerekirken yasal faize hükmedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişice hesap edilen değer kaybı tutarının düşük olduğunu, aracın daha evvelden bir hasar kaydının olmayışı modeli, km`si, aracın rayiç bedeli, hasar boyutunun yanlış değerlendirilmiş olduğunu, hükmedilen değer kaybı tutarının daha fazla olması gerekirken oldukça düşük bir rakam biçildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Karara karşı davalılardan ... ... A.Ş. vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihinde 41.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ancak mahkemece poliçe teminatını aşacak şekilde 15.039,00 TL üzerinden karar verildiğini, davacının kasko sigortasına rücuen başvuru üzerine ödeme yapıldığını, kasko sigortacısı olan ... Sigortaya 34.700,00 TL ödendiğini, bu nedenle işbu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirkete başvuru yapıldığını ve müvekkili şirket tarafından değer kaybı tazminatı açısından ödeme gerçekleştirildiğini, mahkemece 15.039,00 TL değer kaybı tazminatının müteselsil sorumluluk açısından müvekkili şirketi sorumlu tutmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirket açısından sorumlu tutulabilecek tutar poliçe teminatı dikkate alındığında 1.339,00 TL olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Karara karşı davalılardan ... ... ve ... Tarım Ürünleri vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda her ne kadar müvekkilinin %100 kusurlu olduğu tespit edilmiş ise de söz konusu bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunduğunu, kırmızı ışıkta karşıya geçmeye çalıştığını, çevre yerlerden ve Emniyet Müdürlüğünden olay tarihi itibariyle kamera kayıtlarının getirtilmesiyle yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde olaydaki kusur durumunun ortaya çıkartılması, keşif yapılarak olay yeri krokisinin ayrıntılı surette çizdirilmesi gerektiğini belirterek usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası sonucu değer kaybına yönelik tazminat davasıdır
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.
Hükmü davacı ve davalılar vekilleri ayrı ayrı istinaf etmiştir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesinde yapılan yargılamada; tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, hasar dosyası celp edilmiş, kazaya karışan araçların tescil kayıtları dosyaya kazandırılmış, tramer kayıtları temin edilmiş, hasar ve kusura yönelik olarak makine mühendisi bilirkişiden 12/04/2021 tarihli rapor alınmış, giderek; ıslahlı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekili müvekkilinin aracının eczaneye özgülendiğinden kullanım amacının ticari olduğundan bahisle tazminata avans faizi uygulanması gerektiğini istinaf itirazı olarak ileri sürmüşse de; dosyaya kazandırılan tescil kayıtları ile sabit olduğu üzere ... plakalı araç hususi otomobil olmakla; tazminata yasal faiz uygulanmasında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davacının zararı yöntemince belirlenmiştir. Ancak davacı müşterek müteselsil sorumluluk esaslarına göre talepte bulunmuş, gerekçeli kararda da davalıların müteselsilen sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen hüküm fıkralarında müşterek ve müteselsil tahsil hükmü kurulmadığı gibi üç davalı olmasına rağmen yargılama gideri ve vekalet ücretinin hangi davalıdan alınmasına karar verildiği belirtilmediğinden; hüküm HMK'nın 297. maddesine uygun olmamakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni bakımından yapılan incelemeye göre kabulü gerekir.
Diğer davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti vekili kusura yönelik olarak ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmişse de kusur bakımından 12/04/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmış, rapor hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olup, kazanın taraflarınca düzenlenen 06/06/2020 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına uyumlu olmakla; davalıların istinaf itirazlarının reddi gerekir.
Davalı ... ... Sigorta A.Ş vekilinin davacının zararının kısmen karşılandığı ve poliçe limitinin tamamının bu kaza nedeniyle dolduğuna yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;
Zarar sigortalarına hâkim olan zenginleşme yasağı ilkesi, TTK. 1459. maddesinde “sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.” denilerek ifadesini bulmuştur. Ayrıca TTK. 1461. maddesinde, sigortacının uğranılan gerçek zarardan sorumlu olduğu şu şekilde belirtilmiştir. “Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez.” Yine Türk Ticaret Kanunu’nun 1463. maddesinin 1. fıkrasında ise, “Sigorta bedeli sigorta olunan menfaatin değerinin üstünde ise, aşan kısım geçersizdir.” denilmek suretiyle, sigortalı/sigorta ettirenin zenginleşmesinin önüne geçilmek istenmiştir.
İş bu kazada davalı tarafından düzenlenen ZMMS poliçeden dolayı sorumlulu kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 41.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeler uyarınca 06/06/2020 tarihli kaza sebebiyle, davacının vekiline 13/08/2020 tarihinde kazaya karışan ... plakalı araç için 4.961,00 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığı, yine davacının aracının kasko poliçesini düzenleyen dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye 21/10/2020 tarihinde 34.700,00 TL rücuen tazminat ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır. Yapılan bu ödemeler ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesinde belirtilen araç başına 41.000,00 TL'lik limitin 39.661,00 TL'sinin doldurulduğu, bakiye 1.339,00 TL limitin kaldığı dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalı görülmekle, davalı vekilinin limitin üstünde kalan miktara yönelik istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni bakımından, davalı ... ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun poliçe limiti bakımından 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyada bir eksiklik bulunmamakla esas hakkında yeniden usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak infaza elverişli olacak şekilde hüküm kurulmasına, giderek; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 15.039,00 TL değer kaybı tazminatının 1.339,00 TL'sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen, bakiye 13.700,00 TL'sinin davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti'den müşterek ve müteselsilen 13/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davalı ... ... Sigorta A.Ş bakımından fazlaya ilişkin istemin reddine, ıslah tarihinden önce yapılan ödemeler dosyaya bildirilmemekle; davalı ... ... Sigorta A.Ş yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine,
2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni bakımından, davalı ... ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun poliçe limiti bakımından 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/10/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, esas hakkında yeniden usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak infaza elverişli olacak şekilde hüküm kurulmasına, giderek;
3-Davanın kısmen KABULÜ ile; 15.039,00 TL değer kaybı tazminatının 1.399,00 TL'sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen, bakiye 13.700,00 TL'sinin davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti'den müşterek ve müteselsilen 13/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE, davalı ... ... Sigorta A.Ş bakımından fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Harç yönünden:
4-a-)Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 1.027,31 TL karar harcından davacılar tarafından peşin ve ıslah olarak yatırılan toplamda 195,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 831,91 TL harcın davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
b-)İlk derece mahkemesince 06.10.2021 günlü karar ile davalılrdan tahsiline karar verilen harcın davalıdan tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine,
c-)Harç tahsil edilmiş ise ilk derece mahkemesinin 06.10.2021 tarihli kararında hesaplanan bakiye karar harcı değişmemiş olduğundan harç tahsili hususunda işlem yapılmasına yer olmadığına,
Yargılama giderleri yönünden:
5-Davacı vekili tarafından yatırılan toplam 249,80 TL harcın 95,53 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken veya müteselsilen, kalan 154,27 TL'lik kısmının ise davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının gider avansından sarf edilen tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti toplamı 800,45 TL'nin 74,44 TL'lik kısmının davalılardan müştereken veya müteselsilen, kalan 726,01 TL'lik kısmının ise davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde ilgililerine iadesine,
Vekalet ücreti yönünden:
8-Usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davacı vekilinin sarf ettiği emek ve mesaisi dikkate alınarak 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile (1.399,00 TL'lik kısmının tüm davalılardan, 2.681,00 TL'lik kısmının ise davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'den olmak üzere) davacıya verilmesine,
9-Islah tarihinden önce yapılan ödemeler dosyaya bildirilmemekle; davalı ... ... Sigorta A.Ş yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İstinaf giderleri açısından;
10-Davacı ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
11-Harçlar Kanunu uyarınca davalılar ... ... ve ... Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'den alınması gereken 1.027,31 TL istinaf karar harcının bu davalılar tarafından peşin olarak yatırılan toplamda 256,83 TL harçtan mahsubu ile bakiye 770,48 TL harcın bu davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
12-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
13-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 78,60 TL istinafa dosya gönderme ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
14-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
15-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince, varsa, istinaf eden tarafça yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre İİK'nın 36/5. fıkrası gereğince yatıran/ sunan tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri üç yüz yetmiş sekiz bin iki yüz doksan (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda oy çokluğu ile karar verildi. 11.01.2024
Başkan Üye Üye Katip
(Muhalif üye)
MUHALEFET ŞERHİ
Zarar sigortalarına hâkim olan zenginleşme yasağı ilkesi, TTK. 1459. maddesinde “sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.” denilerek ifadesini bulmuştur. Ayrıca TTK. 1461. maddesinde, sigortacının uğranılan gerçek zarardan sorumlu olduğu şu şekilde belirtilmiştir. “Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez.” Yine Türk Ticaret Kanunu’nun 1463. maddesinin 1. fıkrasında ise, “Sigorta bedeli sigorta olunan menfaatin değerinin üstünde ise, aşan kısım geçersizdir.” denilmek suretiyle, sigortalı/sigorta ettirenin zenginleşmesinin önüne geçilmek istenmiştir.
İş bu kazada davalı tarafından düzenlenen ZMMS poliçeden dolayı sorumlulu kusuru oranında olmak üzere çoklu maddi zararlarda araç başına azami 41.000,00-TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Yine davalı tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeler uyarınca 06/06/2020 tarihli kaza sebebiyle, 21/10/2020 tarihinde kazaya karışan ... plakalı araç için 34.700,00 TL hasar tazminatı ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak Bu ödemenin davacıya yapılan bir ödeme olmadığı, davacının Kasko poliçesini düzenleyen dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye yapıldığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'nun 96. maddesinde "Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur.
Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır. " hükme bağlanmıştır.
KTK'nun 96. maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve/veya tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden; sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak biçimde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır. (Yargıtay 17. HD. 2016/10589 esas ve 2019/4222 karar sayılı ilamı)
Ancak somut olayda, davalı sigorta şirketi; kasko poliçesini düzenlenen dava dışı sigorta şirketi tarafından araçta oluşan zarar için ödeme yapılması talebi ile davacının aracında değer kaybı zararının da oluştuğunuda öğrenmiştir. Böylece davalının iş bu kaza nedeni ile başka tazminat taleplerinin bulunduğundan haberdar olduğu, davalının ödeme tarihi olan 21/10/2020 tarihi olduğu dikkate alındığında, dava dışı üçüncü kişilere bu kaza nedeni ile yaptığı ödemeler yönünden, davacıya karşı karşı poliçe limiti kadar borcundan kurtulmuş sayılamayacağından, sayın çoğunluğun görüşüne katılmayarak muhalefet ediyorum.
Ferdi ÖZER
(Muhalif üye)
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.