T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1736 - 2025/437
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1736
KARAR NO: 2025/437
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/06/2024
NUMARASI: ... Esas, ... Karar
DAVACI: ... -( )-
VEKİLİ: Av.
DAVALI: ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 20/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 20/02/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.06.2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ..., 12.04.2023 tarihinde sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile seyri sırasında ... Müftülüğü önüne geldiğinde önünde seyir eden trafik akımının durması münasebetiyle kendisinin de fren tedbirine başvurarak duraklamasının ardından kendisinin arkasından gelen ve durmayan sürücü ...’ın idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile müvekkilin kullandığı aracın arka kısımlarına çarpması nedeniyle müvekkilin kullandığı araç da bu çarpmanın etkisiyle önünde duran ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpmış olup bu kaza nedeni ile müvekkil yaralandığı gibi aracının da ağır şekilde hasar gördüğünü, kaza nedeni ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatılmış olup soruşturmanın devam ettiğini, dosyaya sunulan 26.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda da kusurun tamamen ... plaka sayılı araç sürücüsünde olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin kendisine ait ... plaka sayılı, 2022 model, ... marka, Yeni ... 1.0 Turbo 90 Tipi, Otomotik vites, 3.183 kilo metredeki aracı 12.04.2023 tarihinde servise (... Oto Kaporta’ya) götürmüş olup, servisteki tamirinin ardından 18.05.2023 tarihinde müvekkile teslim edildiğini, kaza nedeni ile müvekkilin aracının ön kısmı ve arka kısmının ciddi derecede hasar gördüğünü, aracın ön kaputu, kaput menteşeleri, sol ön çamurluk, sağ ön çamurluk, bagaj kapağı, arka panel, havuz sacı, ön panel, ön tampon, arka tampon vs. hasar görmüş olup ön kaput, kaput menteşeleri, arka tampon yenileri ile değiştirildiğini, kaza nedeniyle müvekkilin aracında meydana gelen hasarlar, değişen parçalar, onarılan parçalar vs. nedenlerle araçta değer kaybı oluştuğunu belirterek fazlaya ve sair hususlara ilişkin tüm hak ve alacaklarımız ile tüm talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK. madde 107 uyarınca Belirsiz alacak olarak olarak açılan davanın kabulü ile; müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle şimdilik 100,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta poliçesi hazırlanış tarihi itibari ile sigortalının maddi araç başına sigorta limiti 120.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket bu teminat ile sorumlu olduğunu, müvekkil şirket başvuruya konu kaza sonucunda yürürlükte bulunan yasa ve mevzuatlara ve objektif kriterlere uygun olarak davacının sigorta şirketi olan ... Sigorta AŞ'ye 16.06.2023 tarihinde 32.847,75 TL ve 24.908,08 TL iç rücu ödemesi yapıldığını, iş bu nedenle bakiye herhangi bir zararının kabulü mümkün olmadığını, dava konusu olayın gerçekleşmesi bakımından sigortalı araç sürücüsünün hiçbir kusuru bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davanın kabulüyle, 120.000,00 TL değer kaybından kaynaklanan maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 16/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, mahkemece poliçe limitinin üzerinde kabul kararı verildiğini, davacının zararına ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından 17.05.2023 tarihinde 1.824,34 TL, 22.03.2023 tarihinde 5.498,29 TL ve 16.06.2023 tarihinde 24.908,08 TL ve 32.847,75 TL rücuen ödeme yapıldığını, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın rayiç bedelinin çok yüksek ve hatalı belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı araçta meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
KTK'nun 93. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının A.1. Maddesine göre "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder."
Öte yandan, 2918 sayılı KTK'nun 96. maddesinde "Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur.
Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır." hükme bağlanmıştır.
KTK'nun 96. maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden; sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir.
Başka bir anlatımla, zarar görenlerin birden fazla olması, yani zarar görenlerin toplam zarar miktarları, poliçe limiti aşması durumunda zarar miktarları, poliçe limitine oranlamak sureti ile (garameten) ödeme yaplımasıdır. Ancak yukarıda açıklanan hükmün istisnası ise aynı hükmün ikinci fıkrasında düzenlenmiş olup, buna göre; ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli ödeme yapması durumunda, yaptığı ödemelerin poliçe limitinden düşülmesidir. Yani garameten ödeme yapılmamasıdır.
Somut olayda, davalı ... Sigorta A.Ş. kaza tarihi olan 12.04.2023 itibariyle sorumlu olduğu (maddi zararlarda) poliçe limiti olan 110.000,00 TL ile sınırlı olup belirtilmesi gerekmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davacının aracında oluşan 54.921,54 TL zararı 16.06.2023 tarihinde ödeme tarihi itibariyle itibariyle davacının Kasko şirketi olan yine davalı ... Sigorta A.Ş.'ye (kendisine) ödediğini, davacının ise davalı sigorta şirketine değer kaybından kaynaklı 08.06.2023 tarihinde davalı ... Sigorta Şirketi 2918 sayılı KTK'nun 97. md.si gereği başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda davalı sigorta şirketinin araçta oluşan değer kaybı zararını, rucüen yaptığı ödeme tarih olan 16.06.2023 tarihinden önce, kendisine 2918 sayılı KTK'nun 97. md.si gereği başvuru üzerine 08.06.2023 tarihi itibariyle haberdar olmakla, KTK'nun 96/2 md.sindeki hükümde aranan "...başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin..." şartını sağlamadığı anlaşılmıştır.
Belirtmek gerekir ki ödeme yapılan kişi zarar gören 3. kişi değil bizat kendisi olduğu, başka bir anlatımla, davalı ... Sigorta A.Ş. hem dava dışı ...’ın idaresindeki ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenlediği, hem de davacıya ait ... plakalı aracın KASKO poliçesini düzenlemiştir.
Nihayet, davalı ... Sigorta A.Ş. ödeme yaptığı kişi, KTK'nun 96/2 md.sindeki hükümde aranan "...zarar görenlerin birine..." şartını da sağlamamaktadır. Çünkü davalı ... Sigorta A.Ş., davacı ile arasında düzenlenmiş KASKO poliçesine istinaden yapmış olduğu ödeme nedeni ile rücu ilişkisi içinde alacaklı konumuna gelmiştir. Yani asıl zarar gören yine davacı olup, asıl zarar görenin gerçekleşen trafik kazası nedeniye tüm zararları karşılanmadan, (değer kaybı zararı dahil) davalı ... Sigorta A.Ş., davacı ile arasında düzenlenmiş KASKO poliçesine istinaden yapmış olduğu ödeme nedeni ile rücu ilişkisinden kaynaklı alacağının tahsili için ZMMS poliçesini limitine dahil edilmesinin, hatta davacının önüne geçmesinin kabulü mümkün değildir. Yani önce zarar görenlerin zararının karşılanması, tüm zarar görenlerin zararı karşılandıktan sonra halen poliçe limitinin bulunması halinde, zarar görenlere ödeme yapanların rücuen alacaklarına ilişkin taleplerin ise, bu ödemeden sonra yapılması gerekmektedir.
Tüm bu nedenler dikkate alındığında, davalı davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yine kendisine yapılan ödemenin iyiniyetle yapılmış bir ödeme olarak kabulünün mümkün olmadığı, bu durumda davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu bu ödemenin ödeme poliçe limitine dahil edilmemesi gerekmektedir. Böylece oluşan zarardan tüm poliçe limiti olan 110.000,00 TL ile sorumlu tutulması gerekmektedir. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;
Davalı vekili hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın rayiç bedelinin çok yüksek ve hatalı belirlendiğini ileri sürmüş ise de, bilirkişi tarafından belirlenen değer kaybının miktar itibarı ile aracın marka modeli, ikinci el piyasa değeri dikkate alındığında piyasa rayicine göre belirlendiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun açıklayıcı, gerekçeli, hüküm kurmaya elverişli ve denetime olanak verir nitelikte Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararlarına uygun olarak düzenlendiği anlaşılmakla davalının bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.
HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.06.2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.197,20 TL istinaf karar harcından, peşin yatırılan 2.050,00 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubuyla, bakiye 6.147,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri beş yüz kırk dört bin (544.000,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda OY ÇOKLUĞU ile karar verildi.25.02.2025
Başkan Üye Üye Katip
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
(Karşı Oy)
KARŞI OY ŞERHİ
Dairemizin sayın çoğunluğu tarafından her ne kadar davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafından davalı sigorta şirketinden araçta oluşan değer kaybı zararının tazmini talep edilmiştir. Davalıya ait davacının aracına zarar veren ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesinin dosyamız davalısı tarafından düzenlendiği anlaşılmaktadır. Kaza tarihinde geçerli olan ZMMS poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu anlaşıldığına göre davalı sigorta şirketinin söz konusu poliçeden kaynaklı olarak sorumluluğu 120.000,00 TL teminat limiti ile sınırlıdır.
Davacının ... plaka sayılı aracında oluşan hasar nedeni ile davacı aracının kasko sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş aracılığı ile onarımını temin etmiştir. Aracın onarımını yapan kasko sigorta şirketi tarafından yine davalıya ait aracın ZMMS poliçe şirketi olması nedeni ile ZMMS poliçe teminat limitinden mahsup yapılmıştır. Söz konusu mahsup/ödeme işlemi neticesinde davalı araca ait ZMMS poliçe teminat limitinden bakiye 54.921,54 TL kaldığı anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu ZMMS poliçe teminat limiti ile sorumlu olduğundan ve bu teminat limitinin üzerinde karar verilemeyeceğinden mahkemesince kasko sigorta şirketi için yapılan ödeme mahsup edilmeksizin teminat limitini aşacak şekilde hüküm kurulmuş olması doğru olmamıştır. Bu yönü ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile teminat limitinden bakiye kalan kısım yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan dairemizin sayın çoğunluğunun kararına katılmamaktayım.
Başkan
Karşı Oy
¸
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır