T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1128 - 2025/1433
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1128
KARAR NO : 2025/1433
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 06/04/2023
NUMARASI : 2022/911 Esas, 2023/260 Karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR: 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İHBAR OLUNAN : ...
VEKİLİ : Av. ...
İHBAR OLUNAN : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : İtirazın iptali
KARAR TARİHİ : 12.06.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12.06.2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.04.2023 tarih ve 2022/911 Esas, 2023/260 Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araç ile davalı şirketin maliki ve işleteni ile diğer davalı ...'nin sürücüsü olduğu ... plakalı çekici arasında trafik kazası gerçekleştiğini, olay sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında ... plakalı aracın sürücüsü davalı ...'nin kırmızı ışıkta geçerek KTK 47 1-B kuralını ihlal ederek kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, diğer sürücülere ise herhangi bir kusur isnadı yapılmadığını. Davalı tarafın %100 kusurlu olduğunu, davalı şirketin KTK 85 uyarınca işleten sıfatıyla, diğer davalı sürücünün ise haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olduğunu, müvekkili şirket nezdinde kasko sigortası kapsamında sigortalı olan araç için 08.10.2018 tarihinde toplam 31.900,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, sigorta poliçesi kapsamında yapılan bu ödeme ile müvekkili şirketin T.T.K’nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduklarını, söz konusu tazminatın anılan halefiyet ilkesi uyarınca, davalıdan rücuen tahsili amacıyla Mersin 3. İcra Müdürlüğü'nün 2021/8224E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı ile takibin durdurulduğunu, itiraz sonrasında arabulucu görüşmeleri yapıldığını ancak arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşıma sağlanamadığını belirterek neticede, Mersin 3.İcra Müdürlüğü'nün 2021/8224E E. sayılı icra dosyasına davalılar tarafından yapılmış haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında başlatılan icra takibi ve davaya yönelik zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, 2918 sayılı KTK'nun 109. maddesi 1. fıkrasına göre araç hasarlarında zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu, 18/08/2020 tarihinde zamanaşımı süresinin dolduğunu, ancak müvekkillerine karşı icra takibinin 15/10/2021 tarihinde yapıldığını, aynı zamanda davacı şirket her ne kadar halefiyet ilkesine dayanarak müvekkiline karşı icra takibine girişmiş olsa da sigorta şirketinin, adına ödeme yaptığı sigortalısının yerine geçerek haklarına halef olabilmesi ve yaptığı ödemeyi rücuen tahsil edebilmesi için tam kusur değil ağır kusur gerektiğini, sigorta şirketi tarafından açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin kazada tam kusurlu olduğu iddialarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dosyanın kusur tespiti için ATK ya gönderilmesinin gerektiğini. ... plakalı araç kaza tarihinde, ... poliçe numarası ile ... bünyesinde kaskolu olduğunu ve hukuksal koruma sigortası bulunduğunu belirterek müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının usul ve esas yönünden reddine, icra takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davalı ... yönünden daha önce verilen hüküm kesinleştiğinden bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...’ne yönelik davanın kabulü ile; davalı-borçlunun Mersin 3. İcra Müdürlüğünün 2021/8224 Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına, İİKnun 67/2 maddesi uyarınca hükmolunan alacak üzerinden %20 oranında takdir edilen 8.843,07 TL icra inkar tazminatının davalı-borçludan tahsili ile davacı-alacaklıya verilmesine karar verildiği görüldü.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, hatalı bilirkişi raporuna karşı itirazlarının yerel mahkemece kabul edilmemiş ve dosyanın konusunda uzman yeni bir bilirkişiye tevdii taleplerininde yine yerel mahkemece geri çevrilmiş olduğunu, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 50. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı ödenen maddi tazminatın T.T.K’nın 1472. maddesi bağlı rucüen alacağa ilişkin itirazın iptali davasıdır.
İlk derece mahkemesince, davalı ... yönünden daha önce verilen hüküm kesinleştiğinden bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden ise davanın kabulüne karar verildiği görüldü.
Kararı, davalı ... vekili istinaf etmiştir.
Dairemizin kaldırma kararı öncesi ilk derece mahkemesinin 26.05.2022 tarih, 2022/94 Esas, 2022/416 Karar sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine dosyanın dairemize gönderildiği ve dairemizin 2022/2588 Esas sayılı sırasına kaydedildiği ve yapılan istinaf incelemesi sonrasında 04.10.2022 tarihli, 2022/2588 Esas, 2022/1852 Karar sayılı kararımız ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1.a-6. maddesi gereğince kabulü ile, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.05.2022 tarih, 2022/94 Esas, 2022/416 Karar sayılı kararının davalı ... yönünden kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararımız sonrası dosyanın ilk derece mahkemesinin 2022/911 Esasına kaydının yapıldığı, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 2022/911 Esas, 2023/260 Karar sayılı dosyadan 06.04.2023 tarihinde karar verildiği, verilen kararın davalılar tarafından istinaf edildiği ve dosyanın dairemizin 2023/1128 Esasına kaydının yapıldığı görüldü.
Davalı vekilinin hükme esas alınan zamanaşımına yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;
Somut olayda, davacı şirket nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile davalı şirketin işleteni ile diğer davalı ...'nin sürücüsü olduğu ... plakalı çekici arasında trafik kazası gerçekleştiğini, olay sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında ... plakalı aracın sürücüsü davalı ...'nin kırmızı ışıkta geçerek KTK 47 1-B kuralını ihlal ederek kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, davalı şirketin KTK 85 uyarınca işleten sıfatıyla, diğer davalı sürücünün ise haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olduğunu, davacı şirket nezdinde kasko sigortası kapsamında sigortalı olan araç için 08.10.2018 tarihinde toplam 31.900,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, sigorta poliçesi kapsamında yapılan bu ödeme ile davacı şirketin T.T.K’nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu, söz konusu tazminatın anılan halefiyet ilkesi uyarınca, davalıdan rücuen tahsili amacıyla Mersin 3. İcra Müdürlüğü'nün 2021/8224E sayılı dosyası ile 09.03.2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK md. 73/1 "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." hükmünü içerir. Rücu davalarında zamanaşımı süresinin başlaması için hem tazminatın ödenmiş olması hem de sorumlu olan kişi veya kişilerin öğrenilmiş olması gerekir.
Bu açıklamalara göre, ödeminin 08.10.2018 tarihinde yapıldığı, 6098 sayılı TBK md. 73/1 maddesi gereği 2 yıllık zamanaşımı süresinin 08.10.2020 tarihinde dolacağı, takibin ise 14.03.2021 tarihinde zamanaşımı süresi dolduktan sonra açılmış oldu görülmüş ise de; somut olayda zamanaşımını kesen ve durduran özel kanun ve TBK hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Öncelikle, zamanaşımı süresini kesen haller düzenleyen TBK’nun 154. maddesi değerlendirilmelidir. Zamanaşımı süresinin kesilmesi halinde zamanaşımı süresi en baştan işlemeye başlayacaktır. TBK 154 maddesi uyarınca; "Alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımı süresi kesilir."
Yukarıda açıklanan zamanaşımın kesen nedenlerin yanı sıra durduran nedenleri de değerlendirmek gerekmektedir.
7226 sayılı Kanun ve Cumhurbaşkanlığının 2480 sayılı Yargı Alanındaki Hak Kayıplarının Önlenmesi Amacıyla Getirilen Durma Süresinin Uzatılmasına Dair Kararına istinaden Coronavirüs (Covid19) salgını nedeniyle HMK'deki başvuru sürelerinin 13/03/2020-15/06/2020 tarihleri arasında yani 93 gün durmasına karar verilmiş olup bu sürenin de eklenmesi gerekmektedir.
Yani davacı yönünden toplam 93 gün zamanaşımı süresi durmuş olup, iş bu sürenin zamanaşımı süresinin dolduğu son gün olan 08.10.2020 tarihine eklenmesi ve akabinde takbibin açılış tarihi olan 09.03.2021 tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolup dolmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu bakımdan zamanaşımı süresinin durmuş olduğu 93 gün eklendiğinde, iş bu dava yönünden zamanaşımı sürenin 09.01.2021 tarihinde dolacağı anlaşılmıştır. Davanın ise takibin tarihinde 09.03.2021 açıldığı dikkate alındığında, zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.
HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.04.2023 tarih ve 2022/911 Esas, 2023/260 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.maddesinin 1.fıkrası (b) bendinin 2.maddesi uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla;
2-''Davalı ... yönünden daha önce verilen hüküm kesinleştiğinden bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına,'' şeklindeki ilk derece mahkemesi hükmü kesinleşmekle bu hususta yeniden karar verilmesine yer OLMADIĞINA,
3-Davacının davalı ... yönünden açtığı davasının zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
Harç yönünden:
4-a-)Harçlar Kanunu uyarınca davacıdan alınması gereken 615,40 TL karar harcından, peşin yatırılan 534,09 TL harcın mahsubu ile bakiye 81,31 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
b-)6325 sayılı kanunun 18/A-14 maddesi uyarınca arabuluculuk aşamasında Devlet tarafından sarf edilen 1.360,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına
c-)-İlk derece mahkemesince 06.04.2023 günlü karar ile davalı ...’den tahsiline karar verilen 2.486,26 TL karar harcı ile yine aynı davalıdan tahsiline karar verilen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, tahsil edilmiş ise karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde karar harcının ve arabuluculuk ücretinin yatırana iadesine,
Yargılama giderleri yönünden:
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... tarafından sarf edilen tebligat ve müzekkere gönderim ücretleri toplamı 93,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde ilgililerine iadesine,
Vekalet ücreti yönünden:
8-Davalı ... yönünden daha önce verilen karar kesinleşmiş olduğundan vekalet ücreti hususunda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin (Kesinleşen ilk derece mahkemesinin 26/05/2022 tarihli kararında takdir edilmiş olan 5.100,00 TL vekalet ücreti ile tahsilde tekerrür olmayacak şekilde olmak üzere) davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
İstinaf giderleri açısından;
10-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,
11-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
12-Davalı ... tarafından yapılan 145,00 TL istinafa dosya gönderme ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
13-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince, varsa, istinaf eden tarafça yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre İİK'nın 36/5. fıkrası gereğince yatıran/ sunan tarafa iadesine,
14-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 12.06.2025
Başkan Üye Üye Katip
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.