T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2136 - 2026/1446
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2136
KARAR NO : 2026/1446
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ...
NUMARASI : ... Esas, ... Karar
DAVACILAR :1- ...
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLLERİ : Av....
Av. ...
Av....
DAVALI : 3- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ : 04/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/05/2026
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı sürücü ...'un sevk ve idaresinde bulunan ve ... Büyükşehir Belediyesi adına trafik sicilde kayıtlı bulunan ... plakalı belediye otobüsünün ... istikametinden gelip ... Caddesi'ni takiben seyir halinde olduğu esnada .... sokak Kavşağına geldiğinde seyir yönüne göre sol tarafındaki yolda bulunan kasis üzerinden karşıdan karşıya geçmek isteyen müteveffa yaya ...'a çarpması sonucu, ölümlü trafik kazası meydana gelmiş müvekkillerin murisi ... vefat ettiğini, Kaza sebebi ile ... 28. Asliye Ceza Mahkemesi'nde ... Esas sayılı dosyasında ceza davası açılmış olup sanık sürücü ...'a meydana gelen kazada asli kusurlu olması nedeni ile 2 yıl 5 gün hapis cezası verildiğini, Müvekkillerimizin uğramış olduğu maddi zararın ... poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında tazmin edilmesi amacıyla davalı ....'ye ... tarihinde ... Kargo vasıtası ile başvuru yapıldığını, başvuru neticesinde davalı sigorta şirketi nezdinde ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, davalı şirketçe tarafımıza bir ödeme yapılmadığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsü davalı ... olup aracın trafik sicilde maliki diğer ... Büyükşehir Belediyesi olduğunu, Kaza sebebi ile müvekkiller ... ve ...'ın müşterek çocukları ... vefat ettiğini, müvekkiller daha küçük yaşta olan çocuklarını kaybetmenin üzüntüsünü yaşamışlar ve muhtemel desteğinden yoksun kaldıklarını, davalı sürücü ve araç maliki taziyeye gelmemişler helallik dahi almak için aramamadıklarını, Her ne kadar müvekkillerin duyduğu elem ve ızdırabın maddi bir telafisi bulunmasa da bu elem ve ızdırabın bir nebze de olsa müvekkil nezdinde rahatlatılabilmesi amacıyla işbu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek -Trafik kazasında çocuklarını yitiren davacıların, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalma tazminat tutarları belirlenerek, (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) müvekkil ... için 100- TL, müvekkil ... için 100-TL olmak üzere toplam 200-TL Destekten Yoksun Kalma Tazminatının işleten yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme davalılardan alınarak davacı müvekkile ödenmesine, müvekkil ... için 35.000-TL, müvekkil ... için 35.000-TL olmak üzere toplam 70.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte davalı işleten ve araç sürücüsünden alınarak davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul mahiyetinde olmamak kaydıyla, müvekkil şirketin yerleşim yeri itibariyle huzurdaki dava yetkisiz mahkemede açıldığını, huzurda görülmekte olan dava HMK 5, 6 ve devamı maddelerine hilafına, yetkisiz mahkemede açılmıştır. Zira dava dilekçesinden görüleceği üzere müvekkil şirketin adresi; "..., ... Mah. ... Cad. ... İş Merkezi No: ..., ... .../..." olup; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri uyarınca da davanın sigorta şirketinin adresinden hareketle ... Anadolu Mahkemelerinde açılması gerektiğini, kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere sigortalı araç sürücüsü kusursuzdur. başvuran taraf asli kusur hallerinden sayılan Karayolları Trafik kanunu M.68/C'de yer alan “geçitte yayalar için ışıklı işaret yoksa ve geçit sadece taşıt trafiği ışıklı işareti veya yetkili kişi tarafından yönetiliyorsa geçecekleri doğrultu açıldıktan sonra taşıt yoluna girmek” kuralını ihlal ederek kazaya sebebiyet vermiştir. kaza, müteveffanın yola atlaması sebebiyle meydana gelmiş olup sigortalı araç sürücüsü kazayı engellemek için tüm tedbirleri almış olup kusursuz olduğunu, aYrıca tazminat talebinde bulunan davacıların ebeveyn gözetim ve koruma yükümlülüğünü yerine getirmediği için ağır kusurlu olduğunu, başvuru konusu kaza meydana geldiğinde, davacının desteği muris 6 yaşındadır ve dolayısı ile velayet altında olduğunu, bu sebeple öncelikle kazanın meydana gelmesinde, murisin (desteğin) annesinin, türk hukuk sistemi ile çocuğu koruyan uluslararası mevzuat gereği ağır kusurlarının olduğunun kabulü gerektiğini, başvuranların desteği ...'ın olay tarihinde 6 yaşında çocuk olmasından kaynaklı olarak idrak kabiliyetinden yoksun olduğu, bu sebeple de ebeveynlerinin korumasına ve gözetimine muhtaç olduğu, kazanın oluşumunda asıl sorumluluğun kendisini korumak ve gözetmekle görevli ebeveynlerinde olduğu, esasen kendilerinin olayda ağır kusurunun bulunduğunun kabulünün şart olduğunu, Borçlar Kanununun madde 52/1 hükmü “hiç kimse kendi kusurundan yararlanamaz.” ilkesine dayanmakta olup; somut olayda desteklerinin ölümüne, hukuki ve cezai sorumluluk kapsamında ağır ihmal sonucu kendileri sebebiyet veren ebeveynlerin, yani başvuranların, destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakları bulunmadığını, dava açılmadan önce müvekkil sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmamış olduğundan, dava şartı noksanlığı nedeniyle başvuru usulden reddedilmesi gerektiğini, kazaya karışan plakalı araç müvekkil şirket nezdinde Zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalıdır. Müvekkil şirketin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlı olup bedeni zarar halinde maddi tazminat talepleri şahıs başına sınırlı poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu,. bununla birlikte müvekkilim hiçbir manevi tazminatı talebinden poliçe gereği sorumlu olmadığını, her ne kadar davacılar tarafından, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilse de, talep edenlerin, müteveffanın ”destek” olduğunun ispatlanması zaruri olduğunu, eğer dosya kapsamında hesaplama yapılacak ise söz konusu hesaplama %1,8 teknik faizli peşin değer hesabı ile yapılması gerektiğini belirterek müvekkili şirket hakkında ihbar olunan sıfatıyla aleyhe hüküm kurulmamasına, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine,Aksinin kabulü halinde ise, Sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, Birlikte kusur durumları gözetilerek varsa bu hususlarda resen indirim yapılmasına, SGK nezdinde alınmış bir ödeme olup olmadığının sorgulanmasına, temerrüte düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, Kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görev yönünden reddi gerektiğini, davalı ...'un dava dışı şirketlerde çalıştığını, bu şirketlerin müvekkil belediyeden söz konusu işlerin tamamını ihale ile aldığını, söz konusu şirket müvekkil bedediyenin alt işvereni olmayıp, tüzel kişiliğe sahip ayrı birer şirket olduğunu, müvekkil belediye ihale ile vermiş olduğu işin bir kısmını kendi personeli ile yapmış olmadığından asıl işveren olmadığını, müvekkil belediye ile söz konusu şirketler arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davalı ...'un belediye çalışanı olmayıp ... çalışanı olduğunu, bu nedenle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, belediyenin dava konusu kazadan dolayı sorumlu tutalabilmesi için öncelikle idari işlem ya da eylem, kusurlu davranış ve zarar koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, söz konusu kullanım şeklini belirleyen ve araçtan fayda sağlayan yüklenici firma olduğunu, ayrıca teknik şartname ve ihale sözleşmesi gereğince aracın işletilmesinden kaynaklanan tüm sorumluluk yüklenici firma tarafından üstlenildiğini, açıklanan gerekçelerle belediye araç işleten sıfatının bulunmaması nedeniyle kusursuz sorumluluğu da söz konusu olmadığını, Tüm itirazlarımız saklı kalmak kaydıyla, davacı vekili tarafından, dava konusu edilen kazanın gerçekleşmesinde müteveflanın hiçbir kusurunun bulunmadığı, tüm kusurun araç sürücüsü diğer davalı ...'da olduğu iddia edilmişse de söz konusu iddiaya katılmalarının mümkün olmadığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan bilirkişi raporu ile ... 28. Asliye Ceza Mahkemesine sunulan raporlarda yaya müteveffa ...'ın kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu sürücü ...'un ise kazanın oluşumunda kusurlu olmadığı yönünde tespitler yapıldığını, ayrıca maddi ve manevi tazminalın şartları iş bu davada gerçekleşmemiş olup, davacı tarafın tüm tazminat taleplerini reddettiklerini, idari şariname, teknik şartname ve idari sözleşmeler gereği tüm sorumluluk yüklenici Virma ve en nihayetinde işçiye ait olduğunu, açıklanan gerekçelerle, aleyhie hüküm kurulması halinde dahi, yasal çerçevede tüm sorumluluğun yüklenici firma tarafından üstlenilmiş olması sebebiyle, müvekkil idare tarafından tazminata ilişkin ödeme yapılması söz konusu olamayacağını, maddi ve manevi tazminat hakkı kişilerin uğramış olduğu zararların giderimine yönelik olup, hiçbir şekilde zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını, davacı tarafça talep edilen tazminat zenginleşme teşkil edecek nitelikte olduğunu belirterek haksız davanın zamanaşımı, husumet ve görev nedeni ile usulden reddine ve ayrıca müvekkil idarenin atfedilecek hiçbir kusur ve sorumluluk olmaması nedeni ile esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin beyan dilekçesinde özetle; ... tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde bir çocuğun vefat etmesinin müvekkili ... için derin üzüntü ve acı yarattığını, müvekkil aleyhine açılan işbu dava haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Söz konusu kaza müvekkilin sevk ve idaresindeki ... plakalı belediye otobüsü ile ... istikametinden ... caddesini takiben seyir halinde olduğu sırada seyir yönüne göre solundan yolun karşı tarafına geçmek isteyen davacı ... ve elini tuttuğu oğlu 6 yaşındaki müteveffanın elini bırakması neticesinde, müteveffanın otobüsün önüne atlamasıyla vuku bulduğunu, ... tarihli kamera izleme tutanağında görüleceği üzere müvekkil normal hızda seyir halinde iken ölenin aniden belediye otobüsünün önüne koştuğu, müvekkilin çocuğu fark ettiği an frene bastığı sabit olduğunu, gerçekleşen kazada müvekkile kusur izafe edilecek bir kural ihlali söz konusu olmadığını, zira tahkikat evrakları arasında yer alan ifade tutanaklarındaki beyanlara ve kamera izleme tutanağına bakıldığında, çocuğun yola bir anda atlamasına rağmen müvekkilin hızlıca frene basarak kazayı engellemeye çalıştığını, Kaza tespit tutanağında ...'un kazaya etken herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı tespit edildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na bilirkişi ... tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda yaya ...'ın Asli kusurlu olduğu sürücü ...'un kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı kanaati varıldığını, ... 28. Asliye Ceza Mahkemesine sunulan bilirkişi ... tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda yaya ...'ın asli kusurlu olduğu sürücü ...'un kazanın oluşumunda kusuru olmadığı kanaatine varıldığını, ... 28. Asliye Ceza Mahkemesine sunulan bilirkişi ... tarafından tanzim edilen keşifli bilirkişi raporunda yaya ...'ın asli kusurlu olduğu sürücü ...'un kazanın oluşumunda tali kusurlu olduğunun belirtildiği, Kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere müvekkil kusursuzdur olduğunu, her ne kadar davacılar tarafından, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilse de, talep edenlerin, müteveffanın ”destek” olduğunun ispatlanması gerektiğini, dava dilekçesinde müteveffanın ne şekilde desteğinde yoksun kalındığı açıklanmadığını belirterek öncelikle davanın müvekkil yönüyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise kusur yönünde uzman bilirkişi raporu aldırılmasına, Sgk'ya müzekkere yazılarak davacılara ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasına, davayı kabul manasına gelmemekle birlikte davacının istemiş olduğu manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun bir indirim yapılmasına talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ... TARİHLİ KARARI: Davanın kabulüyle, Davacı ... için 558.520,00 TL, davacı ... için 380.293,00 TL olmak üzere toplam 938.520,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... Büyükşehir Belediyesi, ...'dan kaza tarihi olan ... tarihinden, davalı ...'den temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren( davalı sigorta şirketi yönünden 430.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olarak) işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Davacıların manevi tazminat talebinin kabulüyle, davacı ... için 35.000,00 TL, ... için 35.000,00 TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine karar vermiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, alanında uzman bilirkişi heyeti tarafından kusur raporu düzenlenmesi gerektiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığının yürütmüş olduğu soruşturma dosyası kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunun da bunu desteklediğini, tarafların kusur oranına ilişkin çelişkilerin giderilmediğini, hukuki dayanaktan yoksun bir hesaplama yapılmaması ve tarafların haklarına kavuşması için raporlar arasında bulunan çelişkilerin giderilmesi amacıyla dosyanın ... Üniversitesi'ne gönderilerek incelenmesini talep ettiklerini, ATK tarafından sigortalı araç sürücüsüne %50 oranında kusur oranı iafe edildiğini, ancak bu kusur oranının fahiş bir kusur oranı olduğunu ve kabulünün mümkün olmadığını, müteveffanın güncel nüfus kaydı örneğinin temininin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplama yapılacaksa %1,8 teknik faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplamaya ilişkin olarak ...'dan görüş sorulması gerektiğini, bilime uygun bir şekilde belirlenen aktüerya yöntemler esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.
Davalı ... Büyükşehir Belediyesi vekili istinaf dilekçesinde özetle; Araç sürücüsünün bilirkişi raporunda %25 kusurlu olduğunun tespitinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, trafik tespit tutanağında araç sürücüsünün kural ihlalinin olmadığının tespit edildiğini, davacının gerekli özeni ve dikkati göstermediğini, bilirkişi raporunda da bu bu hususların dikkate alınmadığını, müteveffanın ebeveynlerinin gözetim ve koruma yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle ağır kusurlu olduğunu, dosya kapsamında müvekkili belediyeye ait bir kusurun dosya içerisindeki herhangi bir raporda tespit edilmediğini, tazminat miktarlarını kabul etmediklerini, müvekkili belediye açısından temerrüt şartları oluşmadığından ve yerleşik yargı içtihatları gereği ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, davacı tarafça tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanıldığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalan davacıların maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı ... Büyükşehir Belediyesi vekili ve davalı .... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davalılar vekillerinin kusur oranlarına yönelik istinaf başvurularının incelenmesinde;
Olay tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde, kazanın oluşumunda yaya küçük ...'ın 2918 sayılı KTK'nun 68/C maddesindeki "yayalar, yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunmaları ve buraları saygısızca kullanmaları yasaktır." kuralını ihlal ettiğinden tam kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs sürücüsü ...'un kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında alınan kusur raporunda, müteveffa yaya ...'ın 2918 sayılı Trafik Kanununun 68/C maddesindeki (Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır) kuralını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs sürücüsünün seyri sırasında kurallara uygun seyrettiği sırada annesinin elinden kurtulan yaşı küçük yayanın aniden önüne atlaması ile kazaya karıştığı ve bu kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı belirtilmiştir.
.... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alınan kusur raporunda, müteveffa yaya ...'ın 2918 sayılı Trafik Kanununun 68/C maddesindeki kuralını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs sürücüsünün kazaya etki edecek kusurlu davranışının bulunmadığı belirtilmiş, bu defa olay mahallinde keşif yapılmak suretiyle alınan ... tarihli kusur raporunda; müteveffa yaya ...'ın 2918 sayılı Trafik Kanununun 68/C maddesindeki kuralı ve KTKY'nin 138/C maddesindeki (Yaya yollarında geçitlerde veya zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranmaları yasaktır) kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs sürücüsü ...'un 2918 sayılı Trafik Kanununun 47/1-D maddesindeki kuralı ve KTKY'nin 95/1-D maddesindeki (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülükler uymak zorundadırlar) kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. İtirazlar üzerine ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan ... tarihli ve ... sayılı raporda, sanık sürücü ...'un gündüz vakti meskûn mahal içi iki yönlü yolda seyrederken geldiği olay mahalli kavşakta yola gereken dikkatini vermesi, kavşakta karşıdan karşıya geçmek isteyen gördüğünü belirttiği yayalara ilk geçiş hakkını bırakması gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek aksine hareketle kasisten geçip yayalara yol vermeden seyrini sürdürüp kavşağa girdiği esnada çocuk yaya ...' ın sevk ve idaresindeki otobüs önüne çapraz şekilde koşarak seyir şeridine girmesi neticesinde dâhil olduğu olayda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi ile asli kusurlu olduğu, müteveffa 2015 doğumlu çocuk yaya ...'ın olay mahalli kavşakta istikametine göre sağından gelen otobüse yakın mesafeden çapraz şekilde koşarak ani şekilde sürücünün sevk ve idaresindeki otobüsün seyir şeridine girmesi neticesinde meydana gelen olayda yaşı gereği davranış faktörleri, olaya müdrik olmayışının da etkisi ile oluş üzerine asli derecede etkili olduğu belirtilmiş, Mahkemesince ATK'dan alınan rapor hükme esas alınmış olup yapılan istinaf başvurusu neticesinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ....Ceza Dairesi'nin ... tarihli başvuruların esastan reddine dair kararıyla kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince üç kişilik Karayolları Fen Heyetinden oluşturulan bilirkişilerden alınan ... tarihli raporda, yaya ...'ın; taşıt trafiğine açık yolda korunmadan yoksun bırakıldığı, yaşının küçük olması nedeniyle tehlikeyi algılayamayacağı, trafik kaide ve kuralları bilmediği, küçük yaşta olmasından dolayı yayaya izafe edilen kusurun yayaya bakmakla yükümlü olanların gözetim ve denetim görevini yapmadıkları, yayanın yapmış olduğu bu kural ihlali nedeniyle kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği için % 75 oranında kusurlu olduğu, yaşı itibariyle yapmış olduğu bu ihlalden dolayı ona bakmakla yükümlü olanların sorumlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'un; seyri sırasında yola gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yola girmiş olan yayaların yanlarında küçük çocukların da olduğunu dikkate alarak daha bir dikkatli ve tedbirli seyretmesi gerekirken gerekli hassasiyeti göstermediği, Kavşakta karşıdan karşıya geçmek için yolun yarısını geçmiş olan yayaları gördüğünde yayalara ilk geçiş hakkını bırakmadığı, seyri sırasında bütün dikkatini yola vermesi gerekirken sağında bulunan yolcu ile konuşarak yola hiç bakmadığı, bu kazanın oluşumunda kural ihlali nedeniyle % 25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
İlk derece mahkemecesince dosya kapsamına alınan tüm kusur raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'ndan alınan ... tarihli ve ... sayılı raporda; şoför ...'un; sevk ve idaresindeki otobüsle meskun mahal içi yolun olay yeri kesimindeki, karşıya geçen /geçmekte olan yayaların geçiş hakkına sahip olduğu ve görüşünü engelleyen bir unsurun bulunmadığı kavşakta, yeterli çevre kontrolü yapmayıp yola gereken dikkatini vermeden hız kesici tümsek üzerinden geçerken, olay öncesi sol tarafında olduklarını belirttiği kavşak başından girdikleri yolun ortalarına kadar gelen geçiş hakkına sahip yayalardan, annesinin sol tarafından tutunduğu elbisesini bırakarak otobüsün önüne doğru koştuğunu fark etmediği küçük yaya ...'ın aracın ön tekerinin altında kalması şeklinde neticelenen olayda, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranmakla asli kusurlu olduğu, küçük yaya ...'ın; annesinin de bulunduğu yaya grubuyla birlikte yolun karşısına geçmek için geçiş hakkına sahip oldukları kavşak başından girdikleri yolun ortalarına kadar geldiklerinde, annesinin sol tarafından tutunduğu elbisesini bırakarak istikametine göre sağ tarafından gelip hız kesici tümsek üzerinden geçerken yakın mesafeden çapraz şekilde aniden koşarak seyir şeridinde önüne girdiği şoför ... sevk ve idaresindeki otobüsün ön tekerinin altında kalması şeklinde neticelenen olaydaki bu hareketi, yaşının küçüklüğü nedeniyle oluş üzerine asli derecede etken olduğu belirtilmiştir.
Mahkemece çelişkilerin giderilmesi amacıyla ATK Genişletilmiş Uzmanlar Kurulundan alınan raporun, dosya kapsamına ve olayın oluşuna uygun olduğu gibi olay anını gösteren kamera kayıtları da incelenerek düzenlenmiş olan ... tarihli kusur raporuyla da uyumlu olduğu ve dosyada mevcut kusur raporları arasındaki çelişkinin bu şekilde giderilmiş olduğu anlaşıldığından davalılar vekillerinin kusur oranına ilişkin istinaf başvuruları yerinde görülmemiştir.
Davalılar vekillerinin hesap raporuna yönelik istinaf başvurularının incelenmesinde;
Anayasa Mahkemesinin ... E.K sayılı ... günlü kararı sonrasında Yargıtay 17. Hukuk ve sonrasında Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin istikrarlı kararlarında (örneğin ... gün ve ... Esas ve ... karar sayılı kararları, ... Esas ve ... Karar sayılı kararları) davacının gerçek zararının belirlenmesi noktasında davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenerek ve prograsif rant tekniği kullanılmak suretiyle tazminat miktarının hesaplanması gerektiğine işaret edilmiştir. Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda mahkemesince hükme esas alınan hesap raporunda TRH 2010 ve prograssif rant yöntemi kullanılmak sureti ile asgari ücret baz alınarak, bakiye yaşam sürelerinin, pay oranlarının içtihatlara göre yerinde belirlendiği, müteveffanın kazanın meydana gelmesi karşısında davacılara ilerde farazi destek olacağının kabulü ile davacıların zararının belirlendiği anlaşılmakla raporun bu yönüyle hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından davalılar vekillerinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Davalı Belediye vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;
6098 TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” Aynı Yasanın 51.maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hakimin takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK ..., ...)
Somut olayda ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...'un sürücüsü olduğu ... plakalı aracın, yaya olan davacıların desteği ...'a çarpması neticesinde davacıların desteği olan ...'nin vefat ettiği, mahkemece alınan kusur raporuna göre trafik kazasının meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün % 50 oranda kusurlu olduğu, davacıların desteğinin de eşit oranda (%50 oranında) kusurlu olduğu, buna göre eldeki dosyaya baktığımızda davacı anne ...'nin ev hanımı olduğu, davacı baba...'nın esnaf/ seyyar satıcı olarak geçimini sağladığı, buna göre tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacı anne ve baba ile ölen oğlun (6) yaşı, davacıların ölene yakınlıkları, paranın satın alma gücü ve olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın takdire göre fazla olmadığı anlaşılmış, bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer yandan davalı sigorta vekili, müteveffanın geride destekten yoksun olarak yalnızca annesinin kalmış olduğunu bu nedenle güncel nüfus kaydının dosya içine alınması gerektiğini ileri sürmüş ise de nüfus kayıtları incelendiğinde müteveffanın anne ve babası olan davacıların hayatta olduğu ve olay nedeniyle müteveffanın desteğinden yoksun kalmış oldukları anlaşılmakla davalı vekilinin bu yönlü istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.
Davalı Belediye vekilinin faiz başlangıç tarihine yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;
Somut olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.
Sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir. Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir.
Bu nedenle Mahkemesince hükmolunan manevi tazminata davalı araç işleten Belediye yönünden olay tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmesinde bir yanlışlık bulunmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... E, ... Sayılı, ... E, ... sayılı kararı)
HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince davanın yazılı şekilde karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... Büyükşehir Belediyesi vekili ve davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davalı ... Büyükşehir Belediyesi vekili ve davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 68.892,00 TL istinaf karar harcından, peşin yatırılan 24.567,25 TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 44.324,75 TL harcın davalı ... Büyükşehir Belediyesi ve davalı ....'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı ... Büyükşehir Belediyesi ve davalı .... tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361. maddesi gereğince; Dairemizin kararının taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'ne, yahut temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine veya Dairemize gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesi'ne verilebilecek bir dilekçe ile YARGITAY'A TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi. 04/05/2026
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.