T.C. ADANA BAM 4. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/1000 - 2026/1305
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/1000
KARAR NO: 2026/1305
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/04/2026
NUMARASI: 2026/226 2026/365
DAVACI: ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVALI: ... -
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2025
KARAR TARİHİ : 10/06/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/06/2026
.... Tüketici Mahkemesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Eldeki dava, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası'ndan kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.
.... Tüketici Mahkemesi ; "Dava, davacı trafik sigortacısının, kazada zarar gören üçüncü kişiye ödediği tazminatı olay yerini terk nedenine dayanarak davalı sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Mahkemelerin görevlerini belirleyen usul hukuku kuralları kamu düzenine ilişkindir; görev itirazı yargılamanın her aşamasında, usul hukukuna ilişkin hiçbir sınırlamaya tabi olmaksızın taraflarca ileri sürülebileceği gibi, davayı gören mahkeme de, bu yönde bir itiraz olmasa bile, görevli olup olmadığını kendiliğinden değerlendirmekle yükümlüdür. Her dava, usul hukukunun kamu düzenine ilişkin kurallarının gösterdiği görevli mahkeme hangisi ise o mahkemede görülmelidir.
Dosya kapsamı incelendiğinde; rücu talebine konu sigortalı aracın davalı tarafından uzun süreli olarak kiraya verildiği, davalının aracı ticari olarak, gelir getirmesi amacıyla kullandığı, araç ruhsatında her ne kadar kullanım amacı hususi olarak belirtilmiş ise de aracın fiilen ticari amaçla kullanıldığının dosya kapsamına alınan ... Emniyet Müdürlüğü'nün 29/12/2025 tarihli yazısı cevabı ile sabit olduğu, ticari amaçla kullanılan araç için yapılan sigorta sözleşmesinin tüketici işlemi sayılmayacağı, sigorta sözleşmesinin Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmesi nedeniyle sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan davaların mutlak ticari dava olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanında olduğuna," dair hüküm tesis etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi; " Dava konusu ... plakalı araca ait tescil kayıtları incelendiğinde; Davaya konu aracın hususi araç olarak tescil edildiği, ayırca ... Ticaret Sicili Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında davalı ...'nun mevcut şirket ortaklığı ya da tacir kaydının bulunmadığını bildirmiştir. ... Vergi Dairesinden gelen müzekkere cevabında davalı ...'nun 26/07/2023 tarihinden itibaren araç kiralama işinden dolayı gerçek usulde vergi mükellefi olduğu, işletme esasına göre defter tuttuğu ve 2024 yılı hasılatının 213 sayılı VUK'nun 177 maddesindeki hadlerin altında kaldığı görülmüştür. ... Esnaf Ve Sanatkarlar Odası Başkanlığından gelen müzekkere cevabında davalının 30.10.2023 tarihinde oto galericilik, oto kiralama, meslek dalında kaydının bulunduğunu ve kaydının devam ettiği görülmüştür. Dolayısıyla davalının tacir olmadığı gibi uyuşmazlık konusu aracın hususi kullanıma tahsisli araç olduğu, ticari araç olmadığı anlaşılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta davacı sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında akdedilen sigorta sözleşmesinin bir tüketici işlemi olduğu açıktır. Dolayısıyla da tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığa Tüketici Mahkemesi tarafından bakılması gerekmektedir. (Aynı yönde; Yargıtay 17. HD'nin 03/05/2017 tarih, 2016/11335 E. ve 2017/4939 K. ve 22.12.2016 tarih, 2016/13955E. ve 2016/11812 K. Sayılı ilamları.)
Belirtilen nedenlerle; dava 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı yasadan sonra .... Tüketici Mahkemesinde açılmış olup .... Tüketici Mahkemesi görevlidir. Davacının talebi açısından mahkememiz görevsiz olduğundan ve de görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese bile yargılamanın her aşamasında itiraz üzerine yahut mahkemece re'sen gözetilmesi gereken dava şartı niteliğinde olduğundan Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/c ve 115 maddesi gereğince davanın usulden reddine," dair karşı görevsizlik kararı vermiş, dosyayı merci tayin talebi ile Dairemize göndermiştir.
Dosyanın istinaf incelemesinde; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen karşı görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu, yapılan araştırmalar sonucu davalının tacir sıfatı taşımadığı, esnaf olarak kayıtlı bulunduğu, dava konusu araç poliçesinde aracın "Hususi" kullanım olarak kaydının bulunduğu, nitelik olarakta özel otomobil olarak kaydedildiği, taraflar arasında yapılan sigorta sözleşmesinin bir tüketici işlemi olduğu ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamına girdiği inancına varılmakla eldeki davaya bakmakla görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğuna dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-.... Tüketici Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-Dosyanın merci tayini talep eden mahkemeye iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-c maddesi uyarınca kesin olarak oy birliği ile karar verildi.10/06/2026
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır