T.C. ADANA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/703 - 2024/796
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/703
KARAR NO: 2024/796
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/03/2024 (Ara Karar)
NUMARASI: ... Esas (Derdest)
DAVACI:
VEKİLİ: Av.
DAVALI:
VEKİLİ: Av.
DAVANIN KONUSU: MENFİ TESPİT
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI:
VEKİLİ: Av.
TALEP KONUSU: Mahkeme Kararının Kaldırılması
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/05/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/03/2024 tarih ve ... sayılı ara kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :
Davalı tarafından müvekkiline yönelik kaçak elektrik kullandığı iddiası ile 25.10.2023 tarihinde kaçak elektrik tüketim tespit tutanağı düzenlendiği ve müvekkilinin telefonuna gönderilen mesaj içeriğinde "... no'lu kaçak tutanağınıza kaçak enerji tüketim bedeli 525.101,09.-TL olarak hesaplanan fatura tanzim edildiği ve 09.11.2023 tarihine kadar bu meblağın ... sözleşme hesap numarası ile ödenmemesi halinde müvekkili hakkında yasal takip süreci başlatılacağından bahisle" elektrik kesme ve yasal takip işlemi yapılacağı yönünden mesaj gönderildiğini, iş bu davayı açmadan önce .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş dosyası ile müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı borcundan dolayı icra takibi yapılmaması için dava sonuçlanıncaya kadar tedbir kararı verilmesini, iş yerinin faaliyetini sürdürüp elektriğin zorunlu olduğu dikkate alınarak dava süresince dava konusu iş yerinde elektriğin zorunlu olduğu dikkate alınarak dava süresince dava konusu iş yerinde elektriğin kesilmesi ihtimaline karşı elektriğin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi için dava açıldığını, 10.11.2023 tarihli ... K. sayısı kararı ile taleplerinin kabul edildiğini, davanın kabulüne, müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığının tespit edilmesine, işyerinin faaliyetini sürdürebilmesi için elektriğin zorunlu olduğu dikkate alınarak dava süresince dava konusu iş yerinde elektriğin kesilme ihtimaline karşı elektriğin kesilmemesi yönünde .... Asliye Ticaret Mah. ... D. İş teminat mukabilinde verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının devamına, haksız ve kötü niyete dayalı işlemlere konu fatura bedelinin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı kuruma yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 12/03/2024 TARİHLİ ARA KARARI :
"Davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının REDDİNE," şeklinde karar verildiği görülmüştür.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
İhtiyati tedbir şartlarının gerçekleşmediğini, ihtiyati tedbir müessesesinin konulma amacının somut olayda mevcut olmadığını, ihtiyati tedbir kararı ile dava sonucu davacı tarafından elde edildiğini, tedbir kararının hukuka aykırı olduğu, davacının abone ve fiili kullanıcı olduğu ... nolu tesisatta, tüketicinin sayaç öncesi kolon hattının fazından ek alarak sayacın eksik tüketim kaydetmesine yönelik bir müdahale tespit edildiği, tespit üzerine, "ölçü devresine müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edilmiştir." şeklinde 25.10.2023 tarih ... sayılı tutanak ile kayda alındığını, söz konusu tespite istinaden tahakkuk edilen hesaplamanın ayrıntılı olarak tahakkuk hesap detayında belirtildiğini, davacının elektrik kullanımının zaruri olduğunu, ancak elektrik kullanımı zaruri olan iş yerinde elektriğin açılması amacıyla faturanın ödenmesi hatta taksitlendirilmesi yoluna gidilmemesinin çelişkili olduğu, tutanak tarihinin 25.10.2023 olup ihtiyati tedbir 06.11.2023 tarihinde talep edildiğini, elektriğin kesilmesinden 12 gün sonra ihtiyati tedbir kararı istenmesinin elektrik kullanımının zaruri olmadığını gösterdiği, borcun taksitlendirilmesi/ödenmesi yoluna dahi gidilmeden tedbir ile elektriğin açılmasının talep edilmesinin kötü niyetli olduğu, icra takibi başlatılmaması yönünde karar verilmiş ise de icra takibi başlatılmamasının sağladığı menfaat açıklanmadığını, iş bu karar ile, dava sonuna kadar takip açılamayacak olup sonrasında açılan takibe itiraz edilmeyeceği de garanti edilmediği, bir diğer ifadeyle, menfi tespit davasının sonuçlanması beklendikten sonra dahi davacının haksız çıkması durumunda ödeme yapacağı garanti edilmediği, menfi tespit davası sonucunda haksız çıkan davacı hakkında icra takibi başlatıldığında takibe itiraz edeceği kuvvetle muhtemel olduğu, menfi tespit davasının sonucundan sonra itirazın iptali dava sürecinin de tamamlanması beklenilmek zorunda olduğu, bu halde de alacağın sürüncemede kalacağını, icra takibi başlatılmaması talebinin, müvekkili şirketin alacağını sürüncemede bırakma iradesini gösterdiği, ölçü devresine müdahale etmek suretiyle kaçak elektrik kullanımının karşılıksız yararlanma suçu teşkil ettiğini, TCK uyarınca karşılıksız yararlanma suçunu teşkil eden bu fiilin tedbir ile korunmasının hukuka aykırı olduğu, ölçü devresine müdahale etmek suretiyle tüketimin ölçülmesinin engellenmesi durumunda karşılıksız yararlanma suçu oluştuğundan kullanıcının kaçak bedelini ödememesi halinde hakkında suç duyurusunda bulunulmadığını, tedbir kararı ile elektrik kesintisi olmayacağına güvenen davacının tahakkuk bedelini ödemediğinden karşılıksız yararlanmadan kaynaklı ceza yargılamasına muhatap olabileceğini, tek teminat ile hem elektriğin açılması yönünde hem de icra takibi başlatılmaması yönünde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, iki ayrı ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup iki ayrı teminat miktarına karar verilmesini devamla yargılama sonucunda davacı tarafın davasının reddi halinde fatura bedelinden kaynaklı şirket zararının teminat ile karşılanmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile, davacı açısından yaklaşık ispat ve haklılık yönünden koşulları oluşmadığından ve mahkemece takdir edilen teminat ile elektrik arzı sağlanmasında orantılılık olmadığından, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararına ilişkin itirazların reddi kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasına ihtiyati tedbir kararına itirazlarının kabulüne, aksi halde teminat bedelinin arttırılmasını, icra takibinin durdurulması yönündeki tedbir kararına ilişkin, istinaf taleplerinin kabulü ile, davacı açısından yaklaşık ispat ve haklılık yönünden koşulları oluşmadığından ve mahkemece tek teminat ile elektrik arzı sağlanmasında ve icra takibinin durdurulması arasında orantılılık olmadığını, ihtiyati tedbir kararına itirazlarının kabulüne, ihtiyati tedbir kararına ilişkin itirazların reddi kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını, elektriğin kesilmemesi ve/veya icra takibinin durdurulması yönündeki tedbir kararlarının kaldırılmasını, aksi halde teminat bedelinin arttırılmasını ve icra takibinin durdurulmasına yönelik teminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, İlk derece mahkemesince verilen elektrik enerjisi verilmesine ve açılacak icra takiplerinin durdurulmasına dair ihtiyati tedbire itirazın reddi kararının davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya dairemize gönderilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,
6100 sayılı HMK'nun 341/1 maddesinde, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." denmiştir.
HMK'nın 389 v.d. maddelerinde geçici hukuki korumalar arasında ihtiyati tedbir düzenlenmiş olup, HMK'nın 389. maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.
İhtiyati tedbir talep eden taraf, tedbire esas olan hakkını, ihtiyati tedbir sebep veya sebeplerini keza davanın esası yönünden de haklılığını ispat etmelidir. Ancak burada tam ispat aranmayıp yaklaşık ispatla yetinilecektir. (HMK m.390/3) Yani ispatı gereken hususların tam olarak değil kuvvetle muhtemel gösterilmesi yeterlidir.
Davacı vekili, işletmesinde kullanmak amacıyla elektrik abonesi olan müvekkiline ait sayaç hakkında kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tutanak tutulduğunu ve davalı kurumun bu nedenle elektrik enerjisini kestiğini iddia ederek, davalı kuruma borçlu olunmadığının tespiti ile telafisi imkansız zararlar doğmaması için tedbiren elektrik enerjisi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince 10.11.2023 tarihli karar ile dava konusu sayaca tedbiren faturaların düzenli ödenmesi ve %20 oranında teminat yatırılması koşuluyla elektrik enerjisi verilmesine, açılacak icra takiplerinin durdurulmasına karar verilmiş, davalı vekilinin ihtiyati tedbire itiraz etmesi üzerine, mahkemece duruşma açılarak 18.01.2024 tarihinde tedbire ilişkin itirazın reddine karar verilmiş, bu hususta 12.03.2024 tarihli ara karar yazılmış olup bu ara karara karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda, dava konusu yerin işletme olarak davacı tarafından kullanıldığı, davalı şirket tarafından davacı adına düzenlenen kaçak elektrik tutanağı nedeniyle elektrik enerjisinin kesildiği anlaşılmaktadır. Elektrik enerjisi verilmemesi halinde telafisi imkansız zararlar meydana gelebilecektir. Bu durum "gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir verilebilir" kriterine uygun olmakla, somut olayda HMK'nın 389. maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilmesi şartlarının mevcut olduğu anlaşılmıştır.
Ancak; HMK'nın 392. Maddesinde; "İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez." hükmü düzenlenmiştir. Buna göre davalının olası zararları için bir uygun bir teminat alınması gerekmekte olup elektrik enerjisinin kesilmemesi tedbiri ile açılacak takiplerin durdurulması tedbiri için ayrı ayrı hakkaniyetli bir oranda belirlenmesi gerekirken her iki niteliği birbirinden farklı tedbir için tek teminat alınması doğru görülmemiştir.
Davalının ihtiyati tedbire itiraz talebinin reddine yönelik istinafının kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkemenin 12.03.2024 tarihli ihtiyati tedbir talebine itirazın reddine dair ara karardaki teminanata ilişkin kısım kaldırılarak ihtiyati tedbir talebinin teminat karşılığında kabulüne yönelik karar vermek gerektiği kanaati ile dosya heyete sunulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ İLE diğer istinaf istemlerinin REDDİNE; İlk Derece Mahkemesinin 12.03.2024 tarihli ara kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(2) maddesi gereğince KALDIRILARAK (DÜZELTİLEREK); teminat miktarı hakkında aşağıdaki hükmün kurulmasına;
A) Davalı tarafın ihtiyati tedbire itirazının teminat yönünden KABULÜ İLE; 10.11.2023 tarihli ara kararda alınan %20 oranındaki teminata ek olarak; davacı tarafından takdiren (dava değeri olan 525.101,09.-TL'nin %15'ine tekabül eden) 78.765,16.-TL nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda 10.11.2023 tarihinde ara kararla verilen TEDBİRLERİN DEVAMINA,
2-Teminat miktarındaki eksikliğin ikmali için gerekli işlemlerin İlk Derece Mahkemesince yürütülmesine,
3-İstinaf başvurusu sırasında peşin alınan 427,60.-TL istinaf karar harcının, talep halinde davalıya İADESİNE,
4-İstinaf yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine,
5-Karar tebliği, harç, gider avansı iadesi ve diğer usulî işlemlerin, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 302/5 ve 359/4 maddeleri gereğince İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-f ve 394/5. maddeleri gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 16/05/2024
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı