T.C. ADANA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/838
KARAR NO: 2025/239
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 16/03/2021
NUMARASI: ... E. - ... K.
DAVACI: ... İnş.Müh.San. ve Ltd.Şti.
VEKİLLERİ: Av. ..
DAVALI : ... Metal San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/09/2014
MAHKEMENİN İŞBU DOSYA İLE BİRLEŞEN ... E. SAYILI DOSYASI
DAVACI : ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ: Av. .
DAVALI : ... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLLERİ: Av. .
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/07/2015
BİRLEŞTİRME KARAR TARİHİ: 08/03/2016
İSTİNAF TALEP TARİHİ: Davacı-Birleşen Dosya Davalısı ... İnş.. Ltd. Şti. 28/04/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/02/2025
KARARIN YAZIM TARİHİ: 24/02/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2021 tarih ve ... E. -... K. sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı- birleşen dosya davalısı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede;
DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Müvekkili şirketin davalı şirket ile ticari ilişkiye girdiğini, yapmış olduğu çelik konstrüksiyon çatı imalatı ve montajı işi karşılığı 02/11/2011 tarihli 208.063,26 TL' lik ve 05/01/2012 tarihli 48.353,57 TL' lik faturaları kestiğini, davalı şirketin her iki fatura bedeli toplamından ödemediği 56.416,83 TL borcunu ödemesi için müvekkili şirketçe davalı şirket defalarca kez uyarılmış ise de sonuç alınamadığını, bu nedenle alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini, ancak borçlu şirketin borcunun olmadığı iddiası ile takibe ve borca itiraz ettiğini, haksız olarak takibi durdurduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptali ile takibin devamına, davalının itirazı kötü niyetli olduğunda asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili şirketin ...'de hasır çelik ürettiğini, ... Organize Sanayi Bölgesinde de aynı alanda faaliyette bulunacak olan yeni fabrika binasının çelik konstrüksiyon çatı imalatı ve montajı işlerinin yapımı için davacı şirketle 1 Ağustos 2011 tarihli tekliflerine istinaden 05/08/2011 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme uyarınca yapılacak işle ilgili toplam 160.000,00 TL + KDV bedel üzerinden anlaşma sağlandığını, bu tutara imalat, montaj, işin bitirilmesi için gerekli her tür malzeme, yardımcı malzeme, işçilik, nakliye araç ve gereçler, vergi, SSK ve genel giderlerinde dahil olduğunu, imalattan sonra 2012 yılı Mart ayı başında fabrikanın çelik çatısının çöktüğünü, bunun üzerine müvekkilinin 05/03/2012 tarihinde İnşaat Mühendisleri Odası - ... şubesine başvurarak tespit yaptırdığını, düzenlenen raporda, çökmenin tek nedeninin projeye uygun imalat yapılmadığı, tek parça imal edilmesi gereken makasın iki parça imal edildiği, uygun olmayan ekle birleştirildiği, kalitesiz işçilik, kaynak vs sebeplerle proje dışı ekin kopması sonucu davacının kusuru neticesinde çatının çöktüğünün belirlendiğini, daha sonra davacı şirketin çatının düzeltilmesi için çalışmaya başladığını, ancak 11/04/2012 tarihinde bir iş kazasının meydana geldiğini, akabinde davacının şantiyeyi terk ettiğini, kendisiyle anlaşılmaya çalışılmışsa da çöken çatıyı yenilemeyerek yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve temerrüde düştüğünü, bunun üzerine 07/03/2012 tarihli ... Ltd. Şti nden alınan teklif uyarınca çöken çatının ... Çelik ... A.Ş, ... Vinç şirketlerine yaptırıldığını ve davacıya 30/09/2013 tarihinde fatura edildiğini, faturanın ödenmemesi sebebiyle ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla 57.706,54 TL fatura borcunun ferileriyle birlikte tahsili amacıyla icra takibi yapıldığını ve dosyanın derdest olduğunu, davanın haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek, davanın reddine, davacının kötü niyetli olması nedeniyle aleyhine %20 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2016 tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı Kararı ile; aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesiyle ... Esas sayılı dosyanın aynı mahkemenin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
MAHKEMENİN İŞBU DOSYA İLE BİRLEŞEN ... E. SAYILI DOSYASINDA DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasıyla davalı aleyhine inşaatı tamamlamadan terkettiği ve inşaatı tamamlamak için müvekkili tarafından yapılan inşaat giderleri ile alacağın tüm ferileriyle birlikte tahsili amacıyla 62.190,66 TL tutarında icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, itirazın haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamını, %20 inkar tazminatının davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini istemiştir.
MAHKEMENİN İŞBU DOSYA İLE BİRLEŞEN ... E. SAYILI DOSYASINDA DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacının iddialarının yerinde olmadığını, müvekkili şirketin davalı şirket ile yapmış olduğu 01/08/2011 tarihli sözleşme gereği taahhüdü altında bulunan imalat ve montaj işlerini 05/01/2012 tarihinde bitirdiğini ve sözleşme bedelinin bir kısmı olan 48.353,57 TL yi tahsil ettiğini, müvekkili şirketin edimlerini yerine getirdiğini, davacı şirketin çatının kaplama işlerinin kendisinin yaptığını, işin 05/01/2012 tarihinde sona erdiğini ve bedellerinin bir kısmının tahsil edildiğini, müvekkiline atfedilecek hiçbir kusurun söz konusu olmadığını, söz konusu takibin müvekkilinin alacaklarının tahsili için ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatmasından sonra müvekkilinin alacağını ödemeyi geciktirmek amacıyla yapılan bir takip olduğunu, ... sayılı takip dosyasına davacının yaptığı itiraz üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde devam eden ... Esasında devam eden davadaki savunmalarını destekleme amacını taşıdığını, gerçek alacağa ilişkin olmadığını belirterek, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
" HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
-Mahkememizin ... esas sayılı asıl dava dosyası yönünden;
Davanın REDDİNE,
Davalının kötü niyet tazminatı talebinin takibin haksız olmakla birlikte kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden, koşulları oluşmadığından reddine,
...........
2-Bu dosya ile birleşen mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası yönünden;
Davanın kısmen KABUL, kısmen REDDİNE,
Davacı alacaklı vekili tarafından davalı borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, 57.736,54 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranlarda işleyecek yıllık %11,75 avans faizi, icra masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline ilişkin icra takibine yönelik davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına,
Davacının fazlaya ilişkin işlemiş faize yönelik talebinin reddine,
Davacının tazminat talebinin alacağın varlığı likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden, koşulları oluşmadığından reddine," şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı -birleşen dosya davalısı vekili 28/04/2021 tarihli istinaf dilekçesinde özetle;
1-Müvekkili ... İnş.Müh.San ve Tic.Ltd. Şti.'nin, davalı ... ... Ltd.Şti. ile yapmış olduğu 01.08.2011 tarihli sözleşme gereği, taahhüdü altında bulunan imalat ve montaj işlerini 05.01.2012 tarihinde bitirdiğini ve iş karşılığı olarak anlaşılan miktar için 02.11.2011 tarih 208.063,26 TL’lik ve 05.01.2012 tarih 48.353,57 TL bedelli iki adet fatura kestiğini, söz konusu faturaların davalı tarafından teslim alınmasına ve defterlerine işlenmesine rağmen müvekkiline 56.416,83 TL eksik ödeme yapıldığını, müvekkilinin tüm taleplerine rağmen bu bedel davalı tarafından ödenmeyince .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında icra takibine geçilmiş ise de davalının yapmış olduğu itiraz üzerine icra takibi durduğunu, icra takibinin durmasından sonra Yerel mahkemede davalının itirazının iptali için iş bu itirazın iptali davası ikame edildiğini,
2-Davalı müvekkili tarafından icra takibi başlatıldıktan sonra ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında müvekkilinden 62.190,66 TL alacaklı olduğu iddiası ile icra takibi başlattığını, bu takibe taraflarından yapılan itiraz üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla itirazın iptali için dava açıldığını, işbu davada müvekkilinin inşaatı tamamlamadan gittiği ve işin başka firmaya yaptırıldığı iddiası ile müvekkilinden 62.190,66 TL alacaklı olunduğunun iddia edildiğini, yerel mahkemenin her iki dosyanın birleştirilmesine karar vererek yargılamaya devam ettiğini, yerel mahkemenin yapmış olduğu yargılama sonunda davacı oldukları asıl davanın reddine karşı davanın ise kısmen kabul kısmen reddine karar verdiğini,
3-Müvekkili ... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. taahhüdü altında bulunan çelik imalat ve montaj işlerini tamamlayıp davalıya teslim ettiğini, akabinde ... ... Ltd. Şti.'nin çatının kaplama işlerini kendisinin yaptığını, müvekkilinin kendisine verilen projelere göre imalat yaptığını, tüm imalatların davalı, karşı davacının teknik elemanlarının şantiye şeflerinin kontrolleri ve izinleri ile yapıldığını, hatalı imalat yapılmış olsa idi davalı karşı davacının teknik elemanları ve şantiye şefleri imalatların montajına izin vermeyeceklerini, her bir makas imalatın uzunluğu 20 metre 40 santim olup 22 adet olduğunu, yani komple çatıyı kapladığını, imalat ve montaj işinin projesine uygun yapıldığından dolayı da işletmenin devreye alındığını, bu nedenle yerel mahkemenin olayda müvekkilinin tamamen kusurlu olduğu davalının tamamen kusursuz olduğu yönündeki kararının bu yönü ile yerinde olmadığını,
4-Müvekkili tarafından tüm montaj işi tamamlandığını ve devreye alındığını, aylar sonra aşırı kar yağışı ve kar yükünden, betonarme kolonlara konulması gereken ankrajların davalı ... A.Ş. tarafından inşaat firmasına koydurulmadığını veya inşaat firmasınca konulmamış ve kolonların üzerine sonradan dökülen 5 cm’lik betonun çelik makaslarla bağlantısının patlaması sonucu çatının çöktüğünü, zaten 10.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda da betonarme kolonlara sonradan ankrajların konulabileceği davalı tarafından bunun konulduğuna dair dosyada her hangi bir belge olmadığı da beyan edildiğini ve bu tespit dahi iddialarını doğrular nitelikte olduğunu, bu nedenlerle mahkemeden bir çok kereler, betonarme kolonların projesine uygun taşıyıcı ankrajların konulup konulmadığının ve projesinde olmayan 5 cm kalınlığındaki grout beton ve kimyasal dübellerin ne maksatla konulduğu konusunda uzman bir bilirkişi heyetinde yeniden rapor aldırılmasını talep edilmiş ise de yerel mahkemece bu taleplerinin ve bilirkişi inceleme taleplerinin yerine yerine getirilmediğini ve eksik inceleme ile karar verildiğini,
5-Çatı Çökmesinden sonra da müvekkili şirkete ... A.Ş. tarafından 3 takım çelik makas imal ettirildiğini, bu nedenle davalı, karşı davacının bilgisi ve isteği dışından makasların 2 parça imal edildiği yönündeki iddialarının yerinde olmadığını,
6-Davalının, alacağına ilişkin olarak faturaya dayandığını, bu faturalardan bir kısmının çatı çökmesi sonucu molozları vinçle temizlettikleri iddialarına ilişkin olduğunu, davalının dosyaya sunmuş olduğu, ... Vinç’e ait üç adet faturanın birincisi 01.12.2011,ikincisi 05.01.2012 üçüncüsü ise 17.01.2012 tarihini taşıdığını, yine davalı cevap dilekçesinde çökme olayının 2012 yılının Mart ayının başında olduğunu beyan ettiğini yani davacı çökme olayı olmadan 2-3 ay önceki tarihlerde almış olduğu faturaları çökme olayından sonra molozları temizlettik iddiası ile mahkemeye sunduğunu ve yerel mahkemede bu faturalara dayanarak karşı davayı kabul ettiğini,
7-Davalının cevap dilekçesinde yarım kalan işi ... Yönetim Ltd.Şti' ne yaptırdığında beyan ettiğini, cevap dilekçesinin 3.şıkkında müvekkilinin Nisan ayında çatının yapımına tekrar başladığını ancak 11.04.2012 tarihinde meydana gelen kazadan sonra işi terk ettiğini iddia ettiğini, halbuki işi yaptırdığını iddia ettiği ... Yönetim Ltd.Şti.nden teklifi 07.03.2012 tarihinde aldığını ve teklifi de dosyaya sunduğunu, bu da işin çökmeden sonra da müvekkili ve müvekkilinin ekibi tarafından yapıldığının kanıtı olduğunu,
8-Davalı tarafından dosyaya sunulan sözleşmenin 5.1 maddesi gereğince davalı sözleşme konusu işlerin denetimi amacı ile bir teknik kontrolör görevlendirdiğini tüm imalatlar bu kontrolörün denetimde yapıldıktan sonra iş bitimi olan 05.01.2012 tarihinde iş teslim edildiğini,
9-Ayrıca 18.07.2017 tarihli bilirkişi raporunda ve müvekkilinin 2012 defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu dava konusu faturanın alacak olarak 2012 defterlerinde mevcut olduğunu tespit ettiği gibi, davalı ... San.Tic.A.Ş' nin 31.12.2012 tarihli kapanış bilanço kaydına göre dönem sonu itibarı ile davalının müvekkiline 55.334,52 TL borçlu olduğunun da kayıt altına alındığını tespit ettiğini belirterek,
Sonuç itibariyle; Yerel mahkemenin kararının yerinde olmadığından ortadan kaldırılarak davalarının kabulüne karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı - birleşen dosya davacısı vekili istinaf dilekçesine karşı beyanda özetle;
1- ...'ın, kendi arazisi üzerine bina inşa ettiren arsa maliki yani doğrudan anahtar teslimi iş yaptıran malik/iş sahibi olduğunu,
2-İşbu davaya konu çatının çökmesi olayında iş teslimi söz konusu olmadığını, çatı imalatı sürerken, dava konusu çökmenin vuku bulduğunu,
3-İşbu dava konusu olayda tüm rapor ve tutanakların ayıplı imalatı tartışmasız bir şekilde ortaya koyduğunu,
4- Sözleşmenin 6.31 numaralı maddesinde özetle proje, detay vs. anlaşılamaması halinde dahi Taşeron’un eksizsiz ve mükemmel iş yapma sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hususuyla birlikte imza altına alındığını,
5-Davacı müteahhidin işi yaparken meydana gelen çelik çatının çökmesi sonucunda müvekkili davalı işverenin, TBK 474 uyarınca olayın sebebinin tespiti için resmi kurumlara başvurarak olay yerinde keşif ve tespit yaptırdığını ve uzman raporu düzenlettirdiğini, bilirkişi heyetince hazırlanan raporda oluşan zararın; sözleşmeye, projelere ve ilgili teknik şartnamelere aykırı imalatlardan kaynaklandığının açık olarak belirlendiğini,
6-Müvekkili şirketin, teknik raporu davacı ....Ltd.Şti.’ne bildirerek sözleşme gereğince işi şartnamelere uygun olarak imal etmesini ve tamamlamasını istemesi üzerine davacı ... Ltd.Şti.'nin önce ayıplı işi kabul ederek üstlendiğini ancak çalışmalar sırasında personelinin geçirdiği iş kazası sonrasında, işi terk ederek temerrüde düştüğünü, bu durum karşısında müvekkilinin TBK uyarınca yasadan doğan hakkını kullandığını, verilen sürede ayıp giderilmediği için, masrafları yükleniciye ait olmak üzere işi bir başkasına yaptırdığını belirterek,
Sonuç itibariyle; Daha önceki tüm dilekçelerini ve beyanlarını tekrar ederek davacı-birleşen dosya davalısının istinaf taleplerinin reddine, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER : İstinaf incelemesine esas;
Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali;
Birleşen dava ise aynı eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminatın tahsili istemiyle iş sahibi tarafından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 05/08/2011 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; Taşeronun ... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd.Şti., yüklenicinin ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, sözleşmeye konu işin Çelik Konstrüksiyon Çatı İmalatı ve Montajlı işleri olduğu ve sözleşmede belirtilen şartlar ile sözleşme ekinde bulunan taşeronun 01/08/2011 tarihli teklifi doğrultusunda birim fiyat üsülüne göre yapılacağı, iş bedelinin KDV hariç 160.000,00 TL olduğu, bu birim fiyatlara imalat, montaj, ve işin bitirilmesi için gerekli her türlü ham madde malzeme, yardımcı malzeme, işçilik, nakliye, araç ve gereçler, vergiler, sigortalar, çalışma sahasındaki her yere yatay ve düşey taşımalar, taşeron karı, genel giderlerin dahil olduğu ve işin yapılması sırasında gerekli iskele, vinç, platform vs.'nin taşerona ait olduğu, sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde İstanbul (Merkez) Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili kılındığı, iş bedelinin, taşeron tarafından her ayın son haftası yapmış olduğu işlerin metrajını çıkartarak yüklenicinin yetkili elemanlarına imzalatıp ayın son akşamına kadar ibrazı halinde buna göre hazırlanacak hak edişten varsa nakit teminat, avanslar ve diğer kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktarı şeklinde ödeneceği, işin 15/09/2011 tarihine kadar bitirilip yükleniciye teslim edileceği, taşeronun tüm imalat, montaj ve diğer işleri onaylı projeleri, özel teknik şartnameler, TSE normları, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı şartnameleri ile yüklenicinin yetkili elemanlarının talimat doğrultusunda yaparak yükleniciye teslim edeceği ile imalatlarda kullanılacak malzemenin işbu sözleşme ekinde belirtilen marka ve modellerin dışında başka bir şey olamayacağı, yüklenicinin proje ve şartnamesine uygun olmayan kusurlu imalata ait bedeli taşerona ödemeyeceği, bu sebeple uğradığı zarar ve ziyanı da taşeronun hak edişinden ; hakediş bu zararı karşılamıyorsa teminatından mahsup edebileceği, yüklenicinin kontrol yetkilisi bulundurmasının taşeronu işin sözleşme ve teknik şartlara uygun imalat yapma sorumluluğundan kurtarmayacağı ile sözleşmede belirtilen hususlar dışında kusurlu yapılan işlerden taşeronun BK 360.maddesi (TBK 'nun 475. Maddesi) kapsamında sorumlu olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde: Alacaklının ... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd.Şti., borçlunun ... Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, 02/11/2011 tarih ... seri numaralı 208.063,26 TL ve 05/01/2012 tarih ... seri numaralı 48.353,57 TL bedelli fatura alacağı nedeniyle toplam 71.654,28 TL üzerinden ilamsız icra yolu ile takip yapıldığı,ödeme emrinin 30/05/2014 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından 02/06/2014 tarihli dilekçe ile süresinde takibe, borca, faize itiraz edildiği, aynı tarihte takibin icra müdürlüğünce durdurulduğu anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelenmesinde: Alacaklının ... Demir Çelik San. ve Tic. Ltd. Şti., borçlunun ... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd.Şti. olduğu, 30/09/2013 tarih ... seri numaralı 57.706,54 TL bedelli fatura alacağı nedeniyle toplam 62.190,66 TL üzerinden ilamsız icra yolu ile takip yapıldığı,ödeme emrinin borçluya tebliğ sonrası borçlu vekili tarafından 08/12/2014 tarihli dilekçe ile süresinde takibe, borca, faize itiraz edildiği, aynı gün takibin icra müdürlüğünce durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ... ... Şubesi İnşaat Mühendisleri Odası'nın 05/03/2012 tarihli ... ve İ. ... tarafından düzenlenen "... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ... Binası-İNCELEME RAPORU" başlıklı teknik raporun incelemesinde özetle: Proje hesaplarında ve projede çökmeye neden olacak bir hata bulunmadığı,
Çökmenin tek nedeninin projesine göre tek parça imal edilmesi gereken makasların iki eşit parçadan imal edilip uygun olmayan bin ekte birleştirilmesi olduğunu,
Çökmenin proje dışı ekin kopması sonucu olduğu,
Değir makaslarda da aynı çökme sorunu bulunduğu,
Saç bükme aşıklarda deformasyon ve burulma bulunduğu, aşıkların ekleri ve deliklerinin teknik şartlara uygun olmadığı,
Makas-kolon ankrajlarının ölçü hatalarından dolayı eksantrik olduğu,
Çatının bu haliyle tehlike arz ettiği, içine girilmemesi gerektiği, kar yağmasa bile ek yerlerinden yorulma ve yırtılma limitine gelmiş elemanlar dolayısıyla rüzgâr, yağmur, ısı veya başka tesirlerle yeniden çökme olabileceği,
Normal şartlarda çökmeyen kısımlardaki ekler için alt başlık hizasında yeni ek ve takviye düşünülebileceği, ancak kalitesiz işcilik, kaynak, sarkan çaprazlar, dönmüş aşıklar, proje dışı imalatlar gibi hendikaplar bir araya geldiğinde çatınm sökülerek yeniden yapılmasında fayda olacağı, hatta aşık-makas-ankraj-çapraz-kren rayı sisteminin tekrar değerlendirilmesi gerekirse yeniden projelendirilmesi gerektiği,
Binada çalışma yapılmadan önce çökmeye, kopmaya karşı önlem alınması gerektiği,
Sökme, tamir, takviye ve imalat işlerinin konusunda uzman inşaat mühendisi ve iş güvenliği uzmanı denetiminde gerçekleşmesi gerektiği önerilmiştir.
... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonrası adı geçen mahkeme kanalıyla mahallinde 23/10/2015 tarihinde keşif yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen 26/10/2015 havale tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi ... ÖN RAPORUNDA özetle: Dava konusu inşaatta yapılan keşifte ve dava dosyasındaki evraklar üzerinde yapılan incelemelerde davacının projeye aykırı imalat ve montaj yaptığının kesin olarak tespit edildiğini, ancak bu montaj ve imalatların davalının bilgisi dahilinde yapıldığının davalı tarafından iddia edildiğini, bu hususu dosya içeriğindeki delillerden tespit edilemediğini, davalının çatının çökmesinden sonra çatıyı yeniden yaptırdığının da kesin olarak tespit edildiğini, ancak yapılan işlerin ve güçlendirmenin neler olduğunun dosyadaki delillerden tespit edilemediğini, tespit edilemediği belirtilen hususların açıklanabilmesi ve raporun somut veri ve bilgilere dayanarak hazırlanabilmesi için varsa işbu rapor ekinde belirtilen delillerin taraflarca dosyaya ibrazı sonrası kendisine ulaştırılması halinde rapor tanzim edilebileceğinin bildirildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile taraflarca dosyaya ibraz edilen belgeler ve tarafların beyanlarının değerlendirildiği ek rapor tanzimi istenmiştir.
Dosyaya ibraz edilen 16/01/2016 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi ... EK RAPORUNDA özetle: Davacı vekilinin 23/11/2015 tarihli rapora itiraz dilekçesine cevaben: dava dosyasında bulunan; ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin 05/03/2012 tarih ve ... sayı ile İnşaat Mühendisleri Odası ... Şubesi ... Temsilciliğine verilen yazının cevabı olarak, İnş. Müh. İ. ... ve İnş. Müh. ... 'nın hazırladığı raporda, tek parça imal edilmesi gereken çatının makaslarının iki parça olarak imal edildiği ve çökme nedeninin bu olduğunun açıkça belirtildiğini, aynı raporun sonuç ve öneriler bölümünde; proje hesaplarında ve projede çökmeye neden olacak bir hatanın olmadığının belirtildiğini, davacı vekili Av. ...'nun 18/11/2014 tarihli dilekçesinde özetle; müvekkilinin yapmış olduğu tüm imalatların ... ... İtd. Şti. ve şantiye şefinin kontrolü ve bilgileri dahilinde yaptıkları iddialarının gerçekliğinin dosya içerisindeki evraklardan tespit edilemediği, bu nedenle kök raporda bu iddiaları somut bir kanıta dayandırmak için 8 madde olarak sayılan belgelerin istendiğini, çatının çöktüğü ve yeniden yapıldığını tarafların kabul ettiğini, İnşaat Mühendisleri Odasının raporu ve fotoğraflarından kendisinin de bunu tespit ettiğini, ancak çatının yapılması aşamasında ve çöken çatının enkazının kaldırılması ile çatı makasının ne kadarının davalı ve davacı tarafından yapıldığına dair somut belge olmadığı için tespit yapılamadığını, bu nedenle kök bilirkişi raporunda bu iddiaları somut bir kanıta dayandırmak için 8 madde olarak sayılan belgelerin istendiğini, ancak kök raporda istenen belgeler taraflarca mahkemeye sunulmadığı için fiili durum ve mevcut belgeler göz önüne alındığında, davacı ... İnş. Müh. San ve Tic. Ltd. Şti. 'nin yapmış olduğu çatı makasları imalatı ve montajının, sözleşme hükümleri ve projeye uygun yapılmadığı, davacının, davalıdan talep edeceği bir alacağının olup olmadığının muhasebe bilirkişisinden alınması gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılarak bir inşaat mühendisi, bir hukukçu ve bir mali müşavir bilirkişiden oluşan heyete dosyanın tevdi ile yapılacak keşif ile birlikte tarafların tüm iddia ve savunmaları ile dosyadaki deliller değerlendirilerek davacının davalıdan talep edebileceği bir alacak bulunup bulunmadığı hususunda rapor tanzimi istenmiştir.
... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden yazılan talimat sonrası adı geçen mahkeme kanalıyla mahallinde 28/03/2016 tarihinde keşif yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen 25/05/2016 tarihli İnşaat Mühendisi ..., Mali Müşavir ... ve Hukuk Bilirkişi ... tarafından hazırlanan HEYET RAPORUNDA özetle: Dosyadaki taleplerin, mevcut duruma göre incelenmesinde;
Dava konusu taşınmazın çatı makaslarında meydana gelen çökmenin tek nedeni projesine göre tek parça imal edilmesi gereken makasların , nakliyesi v eyerine montajının kolaylığı sebebi ile iki eşit parçadan imal edilip uygun olmayan bir ekle birleştirilmesi olduğu,
Çökmenin, proje dışı tekniğe uygun yapılmayan ekin kopması sonucu oluştuğu ve diğer makaslarda da çökme sorununun yaşanabileceği,
Saç bükme aşıklarda deformasyon ve burulmaların, aşıkların ekleri ve deliklerinin tekniğine uygun yapılmadığı, kolon makas ankrajları ölçülerinin hatalı olduğu,
Çatı makaslarında meydana gelen çökmelerden dolayı makas ek yerlerinin yeniden elden geçirilerek, ek ve takviye yapılarak önlem alındığını, ancak ek yerlerinde yorulma ve yırtılma limitine gelmiş elemanlar dolayısıyla rüzgar,yağmur, kar yükü, ısı veya başka tesirlerle yeniden çökme olabileceği kanaatine varıldığını,
Davacı yana ait yasal ticari defterlerin tasdik ve kayıtları yönünden açıklanan gerekçeler nezdinde defterlerin lehe delil olup olmaması hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu,
Yasal ticari defterlerin genel olarak 2011 yılı yönünden borç-alacak takibine dair hususun açıklanan gerekçelerle mümkün görülmediği 2011 yılı defterleri yönünden eksikliklerin tamamlanması durumunda tekraren değerlendirileceği,
2012 yılı yönünden ise; herhangi bir eksikliğe rastlanılmadığı ancak 2011 yılından devreden bakiyenin henüz doğrulanmamış diğer ifadeyle teyit edilmemiş olmasından dolayı borç-alacak miktarına dair net tespitin 05.05.2014 icra takip tarihi itibariyle sağlanamadığının tespit edildiği belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporları dosya kapsamına göre yeterli ve hüküm vermeye elverişli görülmediğinden, dosyanın 1 inşaat mühendisi, 1 serbes muhassebeci mali müşavir, 1 hukukçu bilirkişiye tevdii ile; dava ve birleşen dava dosyası açısından takip konusu faturalara ilişkin tarafların ticri defterleri incelenerek (yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle) faturların tarafların ticari defterlerinde yer alıp almadığı, faturalara göre davalı ve birleşen dosya davalısının borçlu olup olmadığı, defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, açılıp-kapanış tastiklerinin usulüne uygun olup olmadığı, ticari defterlerin birbirini teyit edip etmediğinin tespiti; ayrıca taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı şirketin edimini yerine getirip getirmediği, hak edişinin ne kadar olduğu, davacının çatının çökmesinde kusuru olup olmadığı ve sözleşmeye göre sorumlu olup olmadığı, çöken çatının davalı tarafından başka firmalara yaptırılıp yaptırılmadığı, yaptırılmış ise bedeli, sonuç itibarı ile ana dosyada davacının yaptığı iş nedeni ile düzenlenen faturlara dayalı alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibarı ile alacak miktarı ve ferilerinin ne kadar olduğu, davalının (birleşen dosya davacısı) ise birleşen dosya yönünden başka firmalara yaptığı iş nedeni ile düzenlediği faturalara dayalı alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibarı ile alacak miktarı ve ferilerinin tespiti hususunda rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Dosyaya ibraz edilen 12/06/2017 tarihli İnşaat Mühendisi ..., SMMM ... ... ve Hukuk Bilirkişi ... tarafından hazırlanan HEYET RAPORUNDA özetle: Yapılan inceleme ve değerlendirmelere göre;
1-Davacı ... İnş. Müh. San, ve Tic. Ltd. Şti. vekilince birleşen dosyada faturalara itiraz edilmiş olması nedeniyle,
Yapı hasarının giderilmesi konusunda, ... Yönetim Ltd. Şti. tarafından hazırlanan teklif ve detay proje esas alınarak, yapı hasarının giderebilmesi için, malzeme- işçilik dahil, yapılması gereken tüm harcamaların, parasal değerinin, 2013 yılı maliyetlerine göre hesaplanarak, belirlenmesi konusunda, imalatların bulunduğu yerde mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenebileceği,
2- ... Demir Çelik San. ve Ticaret A.Ş, tarafından, ... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne düzenlenen, 30/09/2013 tarih ve ... nolu yansıtma faturasının, ticari defter ve kayıtlarına alınıp alınmadığının tespiti ve değerlendirilebilmesi için, ... İnş. Müh, San. ve Tic, Ltd. Şti'ne ait 2013 yılı ticari defterlerinin de, dava dosyasına sunulması gerektiği tespitinde bulunulduğu görülmüştür.
İlk derece mahkemesince, ek rapor tanzimi için keşif sonrası rapor düzenleyen önceki bilirkişilerden inşaat mühendisi bilirkişi ...'e dosyanın tevdii ile, davalı -birleşen dosya davacısı ... Şti'.nin yaptığı icra takibinin dayanağı olan 2013 tarihi itibariyle davacının imalatının malzeme ve işçilik dahil değeri, hatalı imalat ve montaj işi yapılıp yapılmadığı, çatı projesinin çökme nedeni değerlendirilerek çatının yenilenmesi için malzeme ve işçilik dahil bedel konusunda ayrıntılı olarak değerlendirme yapıp ek rapor tanzimi için, ... Nöb. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.
İnşaat Mühendisi ... tarafından dosyaya ibraz edilen 03/01/2018 tarihli EK RAPORUNDA özetle: Dava konusu binanın Projesine göre 39.00 m. x 100.00 m.- 3.900,00 m2 alanlı, Makas açıklığı ölçüldüğünde projesine uygun olarak 2 x 19.50 m. olduğu aks aralarının 10 x 10.00 m. olduğu, 12.00 m. boyunda dökme betonarme kolon sistemi üzerine yapılmış olan çelik konstrüksiyon çatı sisteminde olduğunun tespit edildiği,
25/05/2016 tarihinde Mahkemeye sunulan kök raporda, mevcut çatıda hatalı imalat ve montaj işi yapılıp yapılmadığı, çatı projesinin çökme nedeni ile ilgili teferruatlı ve detaylı olarak açıklama yapıldığını,
Çatıda yapılan imalatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2013 yılı birim fiyat ve tariflerine göre ve serbest piyasa, emsal değerlerine göre değerlendirilmesi sonucu:
1-ÇATININ SÖKÜLMESİ:
- Mevcut çatının 2013 yılı fiyatlarına göre 23.081 pozundan işçilik ve malzemeli yapım bedelinin:
37.67 ton x 3.199,46 TL/ton = 120.523,66 TL. olduğu,
- Çatının sökülmesi bedelinin: 8.320,00 TL. olduğu,
- Sökülen çatının levazım bedelinin:37.673,75 kg x 0,64 TL/kg= 24.111,20 TL. olduğu,
2- ÇATININ YENİDEN YAPILMASI:
Çatıda yapılması gereken imalatlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2013 yılı birim fiyat ve tariflerine göre değerlendirildiğinde:
- Çatının çelik konstrüksiyon bölümünün değerinin 23.081 pozundan:
58.54 ton x 3.199,46 TL/ton = 187.296,39 TL.
- Çatının ısı yalıtımının yapılmasının 19.059/051 pozundan:
3.960,00 m2 x 10,09 TL/m2 = 39.351,00 TL.
- Çatının su yalıtımının yapılmasının 18.461/024 pozundan:
3.900,00 m2 x 14,91 TL/m2 = 58.149,00 TL.
- Çatı örtüsünün yapılmasının 18.253/4 pozundan:
3.900,00 m2 x 22,25 TL/m2 = 86.775.,00 TL.
Toplam= 371.571,39 TL olabileceği tespit edilmiştir.
İlk derece mahkemesince, dava ve birleşen dava dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, birleşen dosya davacı vekili tarafından sunulan projeler, mahkemece alınan tüm raporlar ve raporlara karşı alınan tarafların beyan dilekçeleri değerlendirilerek, davacının montajının malzeme ve işçilik dahil olmak üzere ayrıntılı değerleri, hatalı bir imalat ve montaj işi yapılıp-yapılmadığı, çatının çökme nedeni değerlendirilerek, çatının yenilenmesi için malzeme ve işçilik dahil bedeli konusunda taraf vekillerinin önceki rapora karşı itirazları da değerlendirilerek rapor alınması için dosyanın resen seçilecek bir adet inşaat müh., bir adet makine müh., bir adet SMMM bilirkişi ve bir adet hesap yönünden uzman hukukçu bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Dosyaya ibraz edilen 21/12/2018 tarihli İnşaat Mühendisi ..., SMMM ..., Makine Mühendisi ... ve Hukuk Bilirkişi ... tarafından hazırlanan HEYET RAPORUNDA özetle: Mahkemenin ... E. sayılı dava dosyası ve bu dosya ile birleşen ... E. sayılı dava dosyası ile ilgili olarak yapılan inceleme sonucunda ;
1- Dava dosyasındaki raporlarda da tespit edildiği üzere; sözleşme gereği çelik çatı makaslarının imalat ve montajını yapan davacı taşeron firmanın projesine uygun olmayan hatalı imalat ve montaj işine sebebiyet vermekle birlikte, yüklenici davalı firmanın sözleşmede hükme bağlanan “Kontrollük” görevini tam olarak yerine getirmemiş olduğu,
2- Raporda ayrıntılı bir şekilde açıklandığı veçhiyle, davacı ... İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, önceki bilirkişi heyeti raporlarında yer alan davacı şirketle ilgili 2011 ve 2012 yılı defter kayıtlarında davacının devreden alacak bakiyesinin çelişkili ve birbirini teyit etmediğine dair tespitlerin bilirkişilerce şirketin 2011 yılı Envanter Defterinin gereği gibi incelenmemiş olması sebebiyle doğru bir şekilde tespit edilmemiş olduğunun anlaşıldığı,
3- Davacının yaptığı çatı inşaatı ve montajından sonra husule gelen çatı çökmesinde davacı şirketin yaptığı imalatın projeye tam olarak uygun olmadığı anlaşılmakla birlikte, davalının da gerekli kontrollük görevini yerine getirmeyerek projeye uygun imalatın yapılmamasına neden olduğu,
4- Netice olarak ; Davacı şirketin .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasından talep edebileceği alacak miktarının raporun 5 - 6.ncı sahifelerinde hesaplandığı üzere, ( 56.416,83 TL. + 15.237,45 TL.) = 71.654,28 TL.'den ibaret olduğu, bu sebeple birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasındaki .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki takipten dolayı karşı davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin karşı davalı şirketten talep edebileceği bir alacağının söz konusu olamayacağı belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince, dava ve birleşen dava dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, birleşen dosya davacı vekili tarafından sunulan projeler, mahkemece alınan tüm raporlar ve raporlara karşı alınan tarafların beyan dilekçeleri değerlendirilerek, raporlar arasında çelişki olduğundan, raporlar arasındaki çelişkinin giderilebilmesi açısından, davacının montajının malzeme ve işçilik dahil olmak üzere ayrıntılı değerleri, hatalı bir imalat ve montaj işi yapılıp-yapılmadığı, çatının çökme nedeni değerlendirilerek, kusurun kimden kaynaklandığı çatının yenilenmesi için malzeme ve işçilik dahil bedeli konusunda davalı vekilinin önceki rapora karşı itirazları da değerlendirilerek rapor alınması için dosyanın mahkemece resen seçilecek bir adet inşaat müh. bir adet çelik konstrüksiyon ve statik konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi, bir adet mimar bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor alınması için Ankara Nöb. ATM' ye talimat yazılmasına, karar verilmiş ise de dosyanın talimat mahkemesince Adana Bölge Bilirkişi Kuruluna bağlı olunduğu belirtilerek iadesi sonrası talimatın Adana Nöb. ATM 'ne yazıldığı görülmüştür.
Dosyaya ibraz edilen 20/11/2019 havale tarihli İnşaat Mühendisi ..., Makine mühendisi ...ve Mimar ... tarafından hazırlanan HEYET RAPORUNDA özetle: ... ... Yeni ... Organize Sanayi Bölgesi içinde bulunan üretim tesisinde yapılmış " Çelik Konsirüksiyon Çatı İmalalı ve Montajı " imalatının ( bir kısmı çökmüş) yapılmasında sonraki süreçte: Mart 2012 Çökme tarihinden önceki durum itibariyle :
1- Yapılmış olan " Çelik Konsirüksiyon Çatı İmalalı ve Montajı" imalatı ile ilgili olarak tarafların zımni muvafakati doğrultusunda ( Sözleşmeye göre Hakedişler yapılmadan ) iş bitimine yakın : yapılan İmalat karşılığı 02. Lai tarih, ... seri nolu 208.063,26 TL.' lik ve Ü5.01.2012 tarih, ... seri nolu 4B.353,57 TL. bedelli faturalar düzenlendiği,
05.01.2012 tarihi itibariyle işin imalat kısmı (Zımni olarak Sözleşmeye göre Geçici Kabul) yapılmış olduğu,
2- Mart 2012 çökme tarihinden ÖNCEKİ durum itibariyle : İş tamamlanmış, ( zmnen geçici kabulü yapılmış ), Hakedişle olmasa da ( sözlü/zımni mutabakata göre düzenlendiği kanaatine varılan ) 05.01.2012 tarih, ... seri nolu 48.353,57 TL. bedelli fatura tahsil edildiği, (... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin 24.11.2015 tarihli dilekçesindeki beyanı ), 02.11.2011 tarih, ... seri nolu 208,063,26 TL. lik faturanın ise 56.416,88 TL. lik kısmını ödenmediği için .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı İcra Takip dosyasının gündeme geldiğini,
3- Bu safha itibari ile ... İnş. Metal San. ve Tic. Ltd. Şirketinin; ... İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nce yapılmış bulunan zımni olarak geçici kabul yapılmış imalattan dolayı 56.416,88 TL borçlu olduğu kanaatine varıldığı, icra takibinin 02/05/2014 tarihi itibari ile başlatmış olup, Mart 2012 Çökme olayından sonra olup ödemedeki aksamanın " ÇÖKME " olayına bağlı olduğu kanaatine varıldığını,
Mart 2012 Çökme tarihinden SONRAKİ durum itibarı ile :
4- Yapılmış olan " Çelik Konstrüksiyon Çatlı İmalalı " Mart 2012 tarihinde ” Kısmi Çökme " ye maruz kaldığını, çöken kısımda taşeron tarafından onarım çalışması yapılırken 11.04.2012 tarihinde bir işçinin ölümüne neden olan " İş Kazası ” meydana geldiği ve Taşeronun bundan sonra işyerini terk ederek işi eksik bıraktığını,
Taşeronun eksik bıraktığı kısmın, Sözleşmenin 12. Maddesi kapsamında " Taşeron....taahhütlerini yerine geliremez ise : Yüklenici sözleşme kapsamındaki işi hiçbir ikaza gerek kalmaksızın tamamen veya kısmen başka bir Taşerona yaptıracaktır...” başka Taşerona yaptırıldığını, bunun bedeli olan : 57.705,54 TL için de ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosyasının gündeme geldiğini, icra takibinin 09.06.2014 tarihi itibarı ile başlatılmış olup Mart 2012'deki çökme olayından sonra olduğunu,
5- Çöken Çatı kısımda yapılması gereken Onarım bedelinin : 23.09.2014 dava tarihi itibarı ile 9.984,00 TL. ( çöken kısmın kaldırılması bedeli)+ 207.686,01 TL. (Yeniden İmalat bedeli)-41.539,08 TL. ( Çöken kısımdaki sökülen malzemenin Hurda bedeli olarak)=176.190,93 TL olacağının tespit edildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile taraflarca dosyaya ibraz edilen belgeler ve tarafların beyanlarının değerlendirildiği ek rapor tanzimi istenmiştir.
Dosyaya ibraz edilen 20/01/2020 tarihli İnşaat Mühendisi ..., Makine mühendisi ...ve Mimar ... tarafından hazırlanan EK HEYET RAPORUNDA özetle:
1- Projesinde " Çelik Çatı Makası " bir bütün halinde olup sistemin bir parçası olduğu,
2- İmalat sırasında : hesabı, projesi yapılmadan " ESASLI TADİLAT ” yapılmak suretiyle " ÇATI SİSTEMİ TANIMSIZ /BELİRSİZ HALE" getirilerek “ İKİ AYRI PARÇA HALİNDE İMALATTAN SONRA PARÇALAR BİRLEŞTİRİLMEK SURETİYLE “ çatının tamamlandığı, projesine göre çatının “ TEK PARÇA OLARAK ÇALIŞMASI/İMALATININ “ öngörüldüğü, PROJESİNE AYKIRI imal edildiğini,
Çökmenin gerçekleşme şeklinin :
1- Çökme esnasında Çelik Çatı üzerinde kar yükü veya herhangi bir yükün olmadığı ( çökmeden önce aşın kar yağışı olduğu söylenmiş ise de çökme esasında çatı üzerinde kar yükü olmadığı kanaatine varıldığı) gözönüne alındığında : çatının kendi ağırlığını taşıyamaması hali oluştuğu, bu oluşumun en zayıf olduğu kenardan itibaren ikinci çatı makasının deformasyonu ile birlikte iki yanındaki makaslarla birlikte çökme olayının meydana geldiğini,
Mesnet ezilmesine esas sebep olsa ; diğer ( çökme olmayan kısımdaki ) mesnetlerde de deformasyon olması gerekeceğini, böyle bir gözlemin ise olmadığını,
Mesnet ezilmesi çöken kısımda çökmeye bağlı oluşmuş olup: asıl nedenin mesnet ezilmesi olması halinde tüm çatının çökmesinin ortaya çıkacağının tespit edildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince, dava ve birleşen dava dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, birleşen dosya davacı vekili tarafından sunulan projeler, mahkemece alınan tüm raporlar ve raporlara karşı alınan tarafların beyan dilekçeleri değerlendirilerek, raporlar arasında çelişki olduğundan, raporlar arasındaki çelişkinin giderilebilmesi açısından, davacının montajının malzeme ve işçilik dahil olmak üzere ayrıntılı değerleri, hatalı bir imalat ve montaj işi yapılıp-yapılmadığı, çatının çökme nedeni değerlendirilerek, kusurun kimden kaynaklandığı çatının yenilenmesi için malzeme ve işçilik dahil bedeli konusunda davalı vekilinin önceki rapora karşı itirazları da değerlendirilerek rapor alınması için dosyanın mahkemece resen seçilecek bir adet inşaat müh. bir adet çelik konstrüksiyon ve statik konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi, bir adet mimar bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor alınması için İstanbul Nöb. ATM' ye talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen 10/09/2020 tarihli İnşaat Mühendisi ..., Makine mühendisi ... ve Mimar ... tarafından hazırlanan HEYET RAPORUNDA özetle: Dosya üzerinden tüm dilekçe, sunulan proje, sözleşme, fatura, tespit resimleri, bilirkişi raporları ve bilirkişi raporlarına itirazlar incelendiğinde:
1.Hatalı bir imalat ve montaj işi yapılıp-yapılmadığı, çatının çökme nedeni ve kusurun kimden kaynaklandığı hakkında inceleme ve tespitler: Projesinde " Çelik Çatı Makasları" bir bütün halinde tasarlanmış olup, 2 parça yapılıp yerinde birleştirilmiş olduğunun görüldüğünü, bu şekilde birleştirilmiş çatı makaslarını gösteren başkacâ bir projeye veya işveren kontrol onaylı yazışma, tutanak, as- built projelere dosyasında rastlanmadığı,
Projede tasarlanan 19,5 mt açıklıkların geçilmesinde kullanılacak malzeme ve montaj detayında kirişteli maksimum basıncın, maksimum momentin meydana geleceği kısım kirişin tam orta kısmı olduğu, bu nedenle bu bölümün güçlü olması, mukavemeti azaltacak, taşıma gücünü olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir uygulama yapılmaması gerektiğini,
Dava dosyasındaki fotoğraflar incelendiğinde 19.50 metre uzunluğdaki çelik makasın tam ortasında projesinde olmamasına rağmen ek yapıldığı, ekin bulonlarla birleştirildiği ve yine fotoğraflarda da çökmenin makasın ortasında oluştuğu, mesnetlerdeki (betonarme kolonlar) bölümlerde makasın kopmadığı, asılı kaldığının görüldüğünü,
Davacı ... inş. Müh. San. ve Tic, Ltd. Şti. tarafından yapılan imalatta projesine aykırı yapılan montaj nedeni ile çatının kendi ağırlığını taşıyamadığı ve çökme olayının meydana geldiği kanaatine varıldığını,
Davacı tarafın çatı çökme nedeninin çatı makası mesnedi betonarme kolonlara konulması gereken ankrajların konulmaması, ankraj yerine 5 cm kalınlıkta grout beton atılması ve kimyasal dübel konulması nedeni ile çatı yüklerini taşıyamayan grout beton patlayarak çatının çökmesine neden olduğu konusunda incelenen bilirkişi raporlarına itiraz ettiği, betonerme kolonlara sonradan ankrajların konulabilmesi mümkün olup, delinip kimyasal epoksi kullanılarak da ankraj yapılabileceğini, ancak bu uygulama ile ilgili bir yazışma, onaya da dosyasında rastlanmadığını,
Statik hesabı, projesi yapılmadan Montaj sırasında yapılan değişiklik ile, “ Esaslı Tadılat” yapılmak suretiyle " Çatı Sistemi Tanımsız / Belirsiz Hale " geldiğini,
Projesine aykırı, hesap ve tadilat projesi yapılmadan yapılan uygulama ile ilgili Sözleşmede mevcut 6.29 Maddesinde “Taşeron Yüklenicinin onayı olmadan uygulamalarda herhangi bir değişiklik yapamayacağı ” belirtilmiş olduğu da göz önüne alındığında işverenin görevlendi Kontrol” ün müdahale etmesi gerektiği durumda, müdehale etmemiş olduğu, kusurun açık kusur olduğu, bu değerlendirme ile davalı ... Inş. MetalSan. ve Tic. Lud. Şti.' nin davacı taşeronun yaptığı imalatı kontrol için görevlendirdiği teknik sorumlu ile birlikte sorumlu olduğu görüşüne varıldığını,
Sonuç olarak, projesine uygun montaj yapmayan davacı ve uygun olmayan imalatın yapılmasına müdehale etmeyen davacının kontrolüde sözleşmeye göre SORUMLU VE KUSURLU olduğunu, Sözleşmenin 6.3 maddesine göre her iki taraf da yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğu kanaatlerinin hukuki takdirinin Mahkemede olduğunu,
2. Davacının montajının malzeme ve işçilik dahil olmak üzere ayrıntılı değerleri ve çatının yenilenmesi için malzeme ve işçilik dahil bedeli hakkında yapılan inceleme ve tespitlerde;
Mevcut çatının toplam ağırlığının 37.673,75 kg olarak hesaplandığını,
-Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2013 yılı birim fiyat ve tariflerini göre mevcut çatının yapım bedelinin; 37.673,75 kg x 3.199,46 TLton=120,535,66 TL olduğunu,
-Çatının sökülmesi bedelinin : İnşaat Mühendisi Bilirkişisi ... tarafından keşif mahalinde yapılan tespitlere itibar edildiğinde , 03.01.2018 tarihli raporda belirtilen hususlar göz önüne alındığında çatının vinç yardımı ile 10 günde sökülebileceği ve çatının sökülmesi için 3 düz işçinin çalışması gerektiği görüşüne istinaden 2013 yılı birim fiyatları ile yapılan hesaplamada:
Vinç çalışma bedeli 10 gün x 592,00 TI./ gün = 5.920,00 TL
İşçi çalışma bedeli 3 işçi x 10 gün x 80,00 TL/yevmiye= 2.400,00 TL
Toplam= 8.320,00 TL
-Sökülen Çatının Levazım bedelinin: 2013 yılı hurda değeri 0,64 TL/Kg olup, tüm çatının sökülmesi gerektiği görüşü ile mevcut çatının toplam ağırlığı 37.673,75 kg nun tamamı için hurda değeri hesabının;
37.673,75 kg x 0.64 TL/kg= 24.111,20 TL olduğu,
-Çatının Yeniden yapım bedelinin: Çatıda yapılan imalatlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2013 yılı birim fiyat ve tarihlerine göre değenlendirildiğinde
Poz İmalat
23.081 Çatının çelik 37.673,75 kg x 3.199,46 TL/ton= 120.535,66 TL
konstruksiyonunun yapılması
19.059/051 Isı yalıtımı yapılması 3.900.00 kg x 10,09 TI “m2 = 39.351,00 TL
18.461/024 Su yalıtımı yapılması 3.900,00 kg x 14.91 TL/m2 = 58.149.00 TL
18.253/4 Çatı örtüsü yapılması 3.900,00 kg x 22.25 TL/m2 = 86.775.00 TL
Yeni imalat toplam maliyet 304.810,66 TL
Sökülen Çatının Levazım bedeli -24.111,20TL
Çatının Yeniden yapım Toplam maliyetinin = 280.699,46 TL olacağının tespit edildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile taraflarca dosyaya ibraz edilen belgeler ve tarafların beyanlarının değerlendirildiği ek rapor tanzimi istenmiştir.
Dosyaya ibraz edilen 08/01/2021 tarihliİnşaat Mühendisi ..., Makine mühendisi ... ve Mimar ... tarafından hazırlanan EK HEYET RAPORUNDA özetle:
Mahkemeniz tarafından talepte bulunulması sonucu yapılan incelemeler ile; 10.09.2020 tarihli kök raporun hazırlanarak heyetin uzmanlık alanlarına göre teknik inceleme yapıldığını, talep ve itirazlar doğrultusunda tüm dosya içeriğinin tekrar incelendiğini, dosyasında mevcut önceki bilirkişi heyetlerinin yerinde inceleme ile yaptıkları fotoğraflı tespitler ile taraflarınca dava dosya üzerinden görüş ve kanaat belirtildiğini,
Kök rapora eklenmesi veya çıkarılası geren bir konu olmadığı ve değişiklik gerektirecek herhangi bir neden ve gerekçe olamadığını belirterek kök rapordaki tespitlerde ısrar edilmiştir.
".... Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Eserde iş sahibinin borcu, bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise, iş sahibinin amacına, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğüdür.
İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü de iş sahibindedir. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan ihtilâflarda Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamalarında sözleşme feshedilmediği ya da taşeron-yüklenici tarafından iş tamamlanmaksızın iş sahası terkedilmedikçe gerçekleştirilen iş ve imalâtların yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilmektedir. Bu karinenin aksinin iş sahibi tarafından yasal, yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlanması mümkündür. Eser sözleşmelerinde eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırılan işlerden bir ya da bir kaçının yapılmamasıdır. Ayıplı iş ise, sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan ya da olmaması gereken bazı bozukluk ve özellikleri taşıyan eserdir. Ayıplı iş ile eksik işi karıştırmamak gerekir. Ayıplı iş yukarıda belirtildiği gibi vasıf noksanlığını ifade ettiği halde, noksan iş yapılmayan işi ifade eder... "(Yargıtay 6. H. D.'nin 01/02/2023 tarih 2021/5735 Esas, 2023/361 Karar sayılı kararı, benzer nitelikte Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 16/06/2014 tarih ve 2013/6078 Esas-2014/4131 K.sayılı kararı ile Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 24.06.2013 tarih ve 2012/4820 E.-2013/4133 K.sayılı kararı)
Eser Sözleşmesi TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir.
TBK 470 maddesine göre; Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
TBK 471 maddesine göre; Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.
TBK 475 maddesine göre; Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.
2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.
İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz.
Yüklenici yapmayı üstlendiği eseri iş sahibinin menfaatlerini, fen ve tekniğe uygun olarak yapmak zorundadır.
Eserin sözleşmede kararlaştırılan niteliklere, iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması ya da gerekli bazı niteliklerin bulunmaması durumunda ayıplı ifa edildiğinin kabul edilmesi gerekir. Eserin sözleşmede kararlaştırılan niteliklere, eserden beklenen amaca uygun ve belirlenen sürede yapılması durumunda yüklenici borcunu ifa etmiş sayılır. Aksi takdirde iş sahibinin ayıplı ifa veya eksik nedeniyle sözleşmeyi fesih hakkı doğmaktadır.
MADDE 476 maddesine göre; Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, işsahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebilecek olursa işsahibi, eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz.
MADDE 477 maddesine göre; Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder.
İşsahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır.
Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır.
MADDE 478 maddesine göre; Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
SOMUT OLAYDA:
Davacı-birleşen dosya davalısı, karşı tarafla aralarında çelik konstrüksiyon çatı imalatı ve montajına ilişkin sözleşme olduğunu, davalı adına düzenlenen faturalarda belirtilen alacağının kısmen ödenmediğini, söz konusu faturalara dayalı olarak yapılan takibe de mesnetsiz ve kötü niyetli şekilde itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptalini istemiş; işbu dosya ile birleşen dava açısından da taahhüdü altında bulunan imalat ve montaj işlerini 05/01/2012 tarihinde bitirdiğini, edimlerini yerine getirdiğini ve sözleşme bedelinin bir kısmı olan 48.353,57 TL' yi tahsil ettiğini, ... şirketinin çatının kaplama işlerini kendisinin yaptığını, işin 05/01/2012 tarihinde sona erdiğini ve bedellerinin bir kısmının tahsil edildiğini, müvekkiline atfedilecek hiçbir kusurun söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı- birleşen dosya davacısı, ... Organize Sanayi Bölgesinde faaliyete geçecek yeni fabrika binasının çelik konstrüksiyon çatı imalatı ve montajı işlerinin yapımı için davacı ... şirketi ile 05/08/2011 tarihli sözleşme kapsamında anlaşıldığını, imalattan sonra 2012 yılı Mart ayı başında fabrikanın çelik çatısının çöktüğünü, bunun üzerine 05/03/2012 tarihinde İnşaat Mühendisleri Odası - ... Şubesine başvurarak tespit yaptırıldığını, düzenlenen raporda, çökmenin tek nedeninin projeye uygun imalat yapılmadığı, tek parça imal edilmesi gereken makasın iki parça imal edildiği, uygun olmayan ekle birleştirildiği, kalitesiz işçilik, kaynak vs sebeplerle proje dışı ekin kopması sonucu davacının kusuru neticesinde çatının çöktüğünün belirlendiğini, sonrasında davacı şirketin çatının düzeltilmesi için çalışmaya başladığını, ancak 11/04/2012 tarihinde bir iş kazasının meydana geldiğini, akabinde davacının şantiyeyi terk ettiğini, çöken çatıyı yenilemeyip yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu temerrüde düştüğünü, bunun üzerine 07/03/2012 tarihli ... Ltd. Şti nden alınan teklif uyarınca çöken çatının 3. kişilere yaptırıldığını ve buna ilişkin masrafların da davacıya 30/09/2013 tarihinde fatura edildiğini, söz konusu faturalara dayalı olarak yapılan takibe de mesnetsiz ve kötü niyetli şekilde itiraz edildiğini ileri sürerek işbu dosya ile birleşen davada itirazın iptalini istemiş; asıl davanın ise haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek, asıl davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, asıl dava yönünden davanın reddine; birleşen ... esas sayılı dosya yönünden de davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı hakkında başlatmış olduğu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, 57.736,54 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranlarda işleyecek yıllık %11,75 avans faizi, icra masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline ilişkin icra takibine yönelik davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likid olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı taşeron fatura konusu işi eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirmesine rağmen iş bedelinin ödenmediğini iddia ederek fatura nedeniyle takip yapmıştır. Davalı yüklenici- iş sahibi ise sözleşme ilişkisini kabul etmiş, ancak işin ayıplı ifa edildiğini savunmuş, birleşen dosyada da söz konusu ayıbın giderilmesi için yaptığı masrafların kendisine ödenmesi için başlattığı takibe yapılan itirazın iptalini istemiştir.
Taraflar arasındaki 160.000,00 TL + KDV bedelli 05/08/2011 tarihli sözleşme birim fiyatlı sözleşmedir. Buna göre davacı- taşeron sözleşmede EK 1 tabloda verilmiş olan birim fiyatlarla üstlendiği işleri yapmak, davalı yüklenici- iş sahibi de iş bedelini ödemek durumundadır. Eldeki dosyada davalı yüklenici- iş sahibince bir miktar iş bedelinin davacı taşerona ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık asıl dosyada, birim fiyatlı sözleşmede davacının mevcut imaylatı karşısında hak ettiği iş bedelinin ne olacağı ile birleşen dosya açısından da işin ayıplı teslim edilip edilmediği ve söz konusu ayıbın giderilmesi için yapılan masrafların ödenmesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
"Asıl dava, yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptâli, birleşen dava ise iş sahibi tarafından ayıp ve eksiklik sebebi ile uğranılan zararların tahsili talebiyle açılmış olup, mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen hüküm, davalı-birleşen dosya davacısı (iş sahibi) vekilince temyiz olunmuştur.
Davacı vekili, müvekkili yüklenicinin 17.02.2011 tarihli sözleşme uyarınca davalı vakfa ait binada, seramik işleme işinde vakıf yetkilisinin çimento şerbeti verilmesi ısrarı nedeniyle müvekkili tarafından uygun görülmediğinden seramik işleme işi sözleşmeden çıkartılmak suretiyle sözleşmedeki imalâtları tamamladığını, müvekkili tarafından sözleşme gereği yapılan imalâtların bedeli olarak tanzim edilen 5.978,18 TL bedelli 08.02.2012 tarihli faturanın davalıya 15.02.2011 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı vakıfça bu faturaya itiraz edildiğini, yasal süresi içerisinde itiraz edilmemesi nedeniyle ispat külfetinin davalıda olduğunu, davalı tarafın .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/55 D. iş dosyasıyla, eksik ve ayıplı imalâtlarla ilgili tespit yaptırdığını, nefaset farkı olarak belirtilen hususların müvekkilinden kaynaklanmadığını, alacakları için başlattıkları takibe de itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptâli ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı vekili ise, davacı yüklenicinin sözleşmeye konu edimleri usulüne uygun şekilde imâl edip teslim etmediğini, yapılan işlerin ayıplı ve noksan olduğunu, eksik işlerin 3. kişiye 1.390,00 TL bedelle tamamlatıldığını, yapılan tespit sonucu zararın 8.409,27 TL olarak belirlendiğini, davanın reddi ile açıklanan alacak kalemleri yönünden başlatılan takibe itiraz edildiğini savunarak, karşı davada, takibe yönelik itirazın iptâli ile takibin devamına hükmedilmesi istemiştir.
Mahkemece, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibi vekilinin asıl dosyaya yönelik tüm, birleşen davaya yönelik sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Taraflar arasında iki ayrı eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık asıl davada hak edilen iş bedelinin tutarı, karşı davada ise, eksik ve ayıplar sebebiyle iş sahibinin isteyebileceği tutarın ne miktar olduğu konusunda toplanmaktadır. Yanlar arasında 17.02.2011 ve 21.10.2010 tarihli birim fiyatlı sözleşmeler düzenlenmiş olup, uyuşmazlık da bu sözleşmelerden kaynaklanmaktadır. Davacı asıl davada bakiye iş bedelinin ödenmediğini bildirmiş, seramik işçiliğinin davalının çimento şerbeti verilmesi ısrarı nedeniyle sözleşme dışı bırakıldığını, bu kalem imalâtın yapılmadığını açıklamıştır. Karşı davada ise, her iki sözleşmeye dayalı olarak eksik ve ayıplar nedeniyle tespit sonucu alınan bilirkişi raporuna dayanılarak takip başlatılmış ve itiraz üzerine dava açılmıştır.
Öte yandan, taraflar arasında imzalanıp itiraza uğramayan 14.09.2011 tarihli tutanakta da, bu tarih itibariyle davacı yüklenici tarafından yapılan işlerin toplam tutarı belirlenmiş, 44.801,50 TL ödendiği açıklanmıştır. 2. bilirkişi raporunu düzenlerken ödemeyi 44.801,50 TL olarak hesaplamıştır. Oysa ödemenin 14.09.2011 tarihli tutanağa göre 40.624,40 TL olduğu anlaşılmakla birlikte, bu husus davacı yüklenici tarafından temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir. Bu nedenle, asıl davada davacı yüklenici tarafından başlatılan takipte toplam 5.978,18 TL faturaya dayanmış ve mahkemece de bu miktar üzerinden itirazın iptaline karar verildiğine göre, birleşen davada eksik ve ayıpların değerlendirilmesi ve hüküm altına alınması gerekir.
Mahkemece, eksik ve ayıplı imalâtların davacı-karşı davalı yüklenicinin yapmış olduğu imalâttan kaynaklandığının kanıtlanamadığı ve tanık beyanlarıyla da, işveren tarafından sağlanan malzemeler ya da şapın yeterince sulanmamasından kaynaklanmış olabileceği gerekçesiyle birleşen dava reddedilmişse de, bu imalâtların malzeme yada hatalı sulamadan kaynaklandığı hususunun teknik bir husus olması nedeniyle bilirkişi görüşü alınması gerekir. Esasında, bilirkişi şap işçiliği, izolasyon işçiliği ve derz/yalıtım işçiliği sebebiyle nefaset kesilmesi gerektiğini de açıklamıştır. Sözleşmede seramik işçiliği kararlaştırılmasına karşın, davalı yüklenici seramik işçiliğinden karşılıklı vazgeçildiğini bildirdiğinden eksik iş olarak seramik işçiliğinin talep edilmesi mümkün değil ise de, diğer eksik ve ayıplar üzerinde yeterince durulmamıştır.
Bu nedenlerle mahkemece, birleşen davada 2. raporu düzenleyen bilirkişi ...'dan ek rapor alınmak suretiyle, her iki sözleşme kapsamında yapılan imalâtlarda, ayıpların bulunduğu ve iş sahibi tarafından tespit yaptırıldığı da gözetildiğinde ayıpların giderilme bedelinin tespitteki bulgular da nazara alınarak mahalli piyasa rayiciyle hesaplattırılıp (tespitte belirlenen tutarları aşmamak kaydıyla) yapılmayan seramik işlerinin eksik ve ayıp giderim bedelinin istenemeyeceği, şapa ilişkin ayıbın ise, asıl davada mahsup edilmeksizin hüküm kurulmuş olduğundan, bu davada hesaplanıp hüküm altına alınması gerekir.
Mahkemece bu hususlar gözetilmeden, birleşen davanın tümden reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur." (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 31/10/2017 tarih ve 2016/4904 E.-2017/3721 K.sayılı kararı)
Tüm dosya kapsamı, taraflarca sunulan bilgi ve belgeler ile birbirini teyit eden bilirkişi raporlarına göre, eldeki dosyada davacı taşeron tarafından davalıya ait yeni fabrika binasının çelik konstrüksiyon çatı imalatı ve montajı işlerinin üstlenildiği, ancak imalattan bir süre sonra çatının projeye aykırı imalat ve montajı (tek parça imal edilmesi gereken çatının makaslarının iki parça olarak imal edilmesi sonucu kendi ağırlığını taşıyamaması) nedeniyle çöktüğünün belirlendiği, her ne kadar davacı taşeron tarafından aşırı kar yağışının bu çökmeye neden olduğu belirtilse de, bu hususun gerçeği yansıtmadığı, dolayısıyla davacı taşeronun imalat ve montajda, sözleşmenin 6.29. maddesi kapsamında davalı yüklenici- iş sahibinin onayını almadan -çatı makasını iki parça şeklinde yaparak- ayıplı davrandığı, yine taraflar arasındaki sözleşmenin 6.5. maddesine göre yüklenicinin kontrol yetkilisi bulundurmasının, taşeronu işin sözleşme ve teknik şartlara uygun imalat yapma sorumluluğundan kurtarmayacağından, davacı taşeronun 05/08/2011 tarihli sözleşme ile üstlendiği edimi ayıplı ifa ettiği kabul edilmelidir.
Bu kabule göre de, davacı taşeron tarafından yapılan çatı imalat ve montajın sözleşme ve eklerine aykırı olması ve bu aykırılığın davacı taşeron tarafından, yüklenici- iş sahibinin talebine rağmen - tamirata başlansa da ölümlü iş kazası sonrası- giderilmemesi nedeniyle, kendi edimini yerine getirmeyen taşeronun, artık davalı yüklenici- iş sahibinden TBK'nun 97. maddesi kapsamında bakiye iş bedeli talebinde bulunamayacağı da açıktır.
Ayrıca söz konusu ayıplı ifa nedeniyle, davalı yüklenici- iş sahibinin oluşan zararın giderilmesini, sözleşmenin 8.4. Maddesi ve TBK'nun 475.maddesi kapsamında talep hakkı da bulunmaktadır. Dosya kapsamındaki bilirkişilerce hesaplanan bu ayıbın giderim bedelinin davalı yüklenici- iş sahibi tarafından sunulan fatura ile de uyumlu olduğu da gözetildiğinde ilk derece mahkemesince verilen karar yerindedir.
Sonuç İtibariyle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı- birleşen dosya davalısı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 md.si gereğince davacı-birleşen dosya davalısı İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine,
2-İstinaf talep eden davacı-birleşen dosya davalısından asıl dava nedeniyle alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL'nin davacı-birleşen dosya davalısından alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
İstinaf talep eden davacı-birleşen dosya davalısından birleşen dava nedeniyle alınması gereken 3.943,98-TL istinaf karar harcından peşin alınan 986,00-TL + 163,00 nispi harcın mahsubu ile bakiye 2.794,98-TL'nin davacı-birleşen dosya davalısından alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
3-İstinaf talep eden davacı-birleşen dosya davalısından asıl dava nedeniyle peşin alınan 162,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irad KAYDEDİLMESİNE,
-İstinaf talep eden davacı-birleşen dosya davalısından birleşen dava nedeniyle peşin alınan 162,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irad KAYDEDİLMESİNE,
4-İstinaf masraflarının, başvuran davacı-birleşen dosya davalısından üzerinde BIRAKILMASINA,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 359/4. maddesi uyarınca, kararın ilk derece mahkemesi tarafından TARAFLARA TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-1 ve 362/1-a bendi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
24/02/2025
...
Başkan
...
*e-imzalıdır*
...
Üye
...
*e-imzalıdır*
...
Üye
...
*e-imzalıdır*
...
Katip
...
*e-imzalıdır* " Bu Belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa Göre Elektronik Olarak İmzalanmıştır. "