T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2498 - 2023/116
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2498
KARAR NO: 2023/116
KARAR TARİHİ: 10/04/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/06/2022
NUMARASI: 2022/... ESAS
DAVACI : ... LİMİTED
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... ULUSLARARASI TAŞIMACILIK VE LOJİSTİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 10/04/2023
YAZIM TARİHİ : ..
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2022 tarih, 2022/... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacı müvekkili ile davalı taraf arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan bakiye 964.020,00 ABD Doları miktarındaki alacak tüm taleplere rağmen davalı tarafından ödenmediğinden davalı aleyhinde İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasından fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 100.000,00 ABD Doları üzerinden ticari satımdan kaynaklı alacak davası açtıklarını, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasından yapılan yargılama neticesinde verilen 13/01/2021 tarihli gerekçeli karar ile; taleple bağlı kalınarak, fazlaya ilişkin alacakları saklı kalmak kaydı ile, 100.000,00 ABD Doları'nın temerrüt tarihi olan 06/06/2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankaları'nca USD cinsinden açılmış 1 yıllık vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi yönünde hüküm kurulduğunu, şimdi ise; İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyada saklı tutmuş oldukları 864.020,00 ABD Doları tutarındaki toplam bakiye alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankaları'nca USD cinsinden açılmış 1 yıllık vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı yandan tahsiliyle davacı müvekkiline verilmesi talebiyle mahkemeye başvurma zorunluluğumuz hasıl olduğunu bakiye alacaklarının davalı şirket tarafından ödenmediğini, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde verilen karar ile davaya konu taleplerine esas faturalara konu malların davalı şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen faturalara davalı şirket tarafından herhangi bir itirazın ileri sürülmediğini ve kısmi ödeme dahi yapılmış olmasına karşın bakiye alacaklarının tüm taleplerine rağmen davalı tarafça ödenmemiş olduğu hususları ve toplam alacak miktarımız açıkça tespit ve ispat edilmiş bulunduğunu, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında mübrez konişmentolarda davacı müvekkilinin alacaklı, davalı tarafın ise borçlu olduğunu, konişmentoda ihbar edilen olarak görünen davacı müvekkilinin aynı zamanda fatura kesen tüccar konumunda bulunduğunu, davalı tarafın ise alıcı olarak gözüktüğünü ve malların davalıya teslimi hususunda da taraflar arasında herhangi anlaşmazlığın bulunmadığının açıkça tespit edilmiş olunduğunu, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalarının kabulüne, davaya konu taleplerinin İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası ile aynı hukuki sebebe dayalı olduğundan ve İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasından verilen davanın kabulü yönündeki karar ile alacaklarının yaklaşık olarak ispat edilmiş ve sübuta ermiş olduğundan işbu ek davalarında davalı firmanın menkul ve gayrimenkul tüm mal varlığı ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz şerhi tesis edilmesi yönünde karar verilmesini, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan ve saklı tutmuş oldukları 864.020,00 ABD Doları toplam bakiye alacaklarının, temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankaları'nca USD cinsinden açılmış 1 yıllık vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı yandan tahsili ile davacı müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ :
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2022 tarih, 2022/... Esas Ara Kararı ile; Davacı vekilinin dosyaya sunmuş olduğu dava dilekçesi ve ekindeki belgeler incelendiğinde İİK 257 maddesindeki yasal şartları oluştuğundan davacı vekilinin ihtiyati haciz talebin dava değeri olan 14.943.830,71.TL'nin %15'i oranında teminat yatırıldığı takdirde kabulü ile davalı ... Uluslararası Taş. ve Loj. San ve Tic A.Ş. adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul ile 3. Şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; ana dava niteliğinde olan İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas 2021/10 Karar sayılı dosyada alacaklarının davaya konu alacak tutarını da kapsar biçimde bilirkişi incelemeleri neticesinde ispat edildiğini, aynı hukuki mesnetten kaynaklanan ek dava mahiyetindeki işbu yargılama sürecinde alacaklarının varlığına ilişkin yaklaşık ispat koşulu sağlandığını, ana dava ile saklı tutukları bakiye alacaklarının talep edildiği işbu ek davada borçlu firmanın mal kaçırma durumu olabileceği taraflarınca haricen istihbar edildiğinden, davalı firmanın menkul ve gayrimenkul tüm mal varlığı ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerinde ihtiyati haciz işlemi tesis edilmesini talep etme zorunluluklarının hasıl olduğunu, teminat tutarına ilişkin yapılan değerlendirme müvekkili açısından geri dönülmez zararlara sebep olacağından hakkaniyete ve usule aykırı olduğunu, 2.241.574,60.TL tutarındaki teminatın dosyaya sunulmasının alacağı ödenmeyerek zarara uğratılmış müvekkillerinin ticari olarak içinden çıkılmaz bir duruma girmesine sebep olacağını, halihazırda tespit ve ispat olunmuş alacak miktarına ilişkin verilen ihtiyati haciz kararında fahiş tutarda teminat istenilmesinin, ilgili teminatın nemalandırılmasına yönelik bir kararın bulunmayışı mevcut enflasyonel koşullar yüzünden teminatın ciddi anlamda değer kaybına uğramasına ve mahkeme kararına rağmen alacağını tahsil edemeyen müvekkil yönünden çok ağır bir yükümlülük anlamına geldiğinden işbu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu kanaatinde olduklarından 22.06.2022 tarihli ara kararın teminat tutarına ilişkin kısmından dönülmesi gerekir iken işbu taleplerinin yerel mahkemece reddedilmesini, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nce tanzim edilen 22.06.2022 tarihli ara kararının kaldırılmasına, davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul ile 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz şerhi konulmasına, taleplerinin kabul edilmemesi halinde ise hakkaniyete uygun daha düşük bir oran ile hesaplanacak teminat mukabilinde ve ayrıca teminatın nemalandırılması kararı ile birlikte davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul ile 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasa karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, ticari satımdan kaynaklı alacak istemine ilişkin olup istinaf talebine konu uyuşmazlık ise teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesi talebine ilişkindir.
Mahkemece, ihtiyati haciz talebinin teminatlı olarak verilmesi kararı üzerine bu karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İİK'nın 259. maddesi uyarınca, “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz. Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder.” Bu emredici hüküm uyarınca ihtiyati haciz isteyenin teminat yatırması bir zorunludur. Teminatın amacı, anılan kanun hükmünde açıkça belirtildiği üzere hem borçlunun hem de üçüncü kişilerin ihtiyati haczin haksızlığının anlaşılması hâlinde uğradıkları zararların güvence altına alınmasıdır. Teminat olarak nelerin gösterilebileceği Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 96. maddesinde sayılmıştır. Kural olarak teminatsız ihtiyati haciz kararı verilemez ise de; kanunlarda teminat alınmayacağına ilişkin istisnai hükümlerin bulunması hâlinde, bu istisnaî hükümlerin amacı ve kapsamı ile sınırlı olarak teminat aranmaksızın ihtiyati haciz kararı verilebilir. İİK'nın 259. maddesinde ilama dayanan alacaklarda teminat aranmayacağı, ilam niteliğindeki belgelerden doğan alacaklarda ise teminatın gerekip gerekmediğinin hâkiminin takdirine bağlı olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda davacının eldeki ek davadaki talebi İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında saklı tutmuş oldukları bakiye alacağına ilişkin olduğu, talep edilen bu alacak bir ilama bağlı olmadığı gibi ilam mahiyetinde bir belgeye de bağlı olmadığından teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olmadığı, ilk derece mahkemesince verilen kararının yasaya uygun olduğu ve alınan teminat miktarının yasaya ve uygulamada alınan teminat miktarı ile uyumlu olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının istinaf başvurusunun yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2022 tarih, 2022/... Esas sayılı ara kararına ilişkin yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 179,90.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 99,20.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-İstinaf kanun yoluna başvuran itiraz eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 10/04/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır