T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2489
KARAR NO: 2022/1555
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/09/2022
NUMARASI: 2022/... ESAS-2022/... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: HASIMSIZ
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 28/12/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2022 tarih ve 2022/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... Şubesi'ne ait, ... nolu, 26.08.2022 tarihli, 180.000,00.TL bedelli, keşidecisi ...İnşaat olan, ... Bankası ... Şubesi'ne ait, ... çek nolu, 27.886,00.TL bedeli, 05.01.2023 tarihli, keşidecisi ... Yapı Malzemeleri Ltd. Şti. olan, ... ... Şubesi'ne ait, ... çek nolu, 30.08.2022 tarihli, 38.000,00.TL bedelli, keşidecisi ... İnşaat Otomotiv olan çeklerin, 25.07.2022 tarihinde ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden, ... Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. ... Şubesi aracılığı ile ... irsaliye numarası & ... kargo takip numarası ile ... Bankası A.Ş. ... Şubesine kuryelendiğini, konu çek ... Şubesine transfer aşamasında, kargo aracının yanması üzerine kaybolduğunu( ... Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. tarafından yazılan yazı) müvekkili Bankanın ... Şubesi'nin müşterisi ... - ... İnşaat ve İzolasyon Sıhhı Tesissat Malzemeleri Peyzaj Seracılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... - ... tarafından, tahsile verilen toplam 245.886,00.TL tutarlı çekler, kurye aracının yanması nedeniyle zayi olduğunu, tüm aramalara rağmen konu çeklerin bulunamadığını, 03.08.2022 tarihinde müvekkili bankanın ... Şubesi tarafından konu çeklerin, kargo aracının yanması üzerine, kaybolmasına ilişkin tutanak tutulduğunu, nihai olarak çeklerin zayi olduğu kanaatine varılmış olup, çeklerin kötü niyetli şahıslarca ele geçirilerek kullanılması ihtimali bulunduğundan, öncelikle ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir taleplerinin olduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamayan söz konusu çeklerin iptali için işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, zira TTK 651. Maddesi “Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.” şeklinde bir düzenlemeye yer verildiğini, bu çerçevede davaya konu çeklerin iptali için işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, söz konusu çeklerin 3. kişilerin eline geçmesi durumunda doğacak zararlara engel olunması açısından öncelikle ivedi olarak sayın mahkemeden öncelikle teminatsız, aksi görüşte olması halinde uygun görülecek teminat karşılığında tedbir kararı verilmesini bilahare çekin iptalini talep ettiklerini, öncelikle, mahkemece tensiben ödeme yasağı kararı verilmesine; hak sahibi olmayan kişilerin eline geçme tehlikesine binaen çekler hakkında mahkemece uygun görülecek şekilde öncelikle tedbir kararı verilmesini; bilahare konu çeklerin (Çek no:..., Çek no: ..., Çek no: E1-... ) iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/08/2022 tarih, 2022/... esas 2022/... kararı ile, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 25/11/2021 tarih 1232 sayılı kararı ile Finans İhtisas Mahkemesi kurulmamış olan yerlerde hukuk davalarına bakmakla görevli Asliye Ticaret Mahkemesinin hangi mahkeme olacağı bu değişiklikten sonra yeniden kararlaştırılmış olduğundan ve Finans İhtisas Mahkemesinin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun kararı dikkate alınarak 15/12/2021 tarihi itibarı ile Finans alacağından doğan davalara bakma görevi Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nindir. Davacı bankanın faaliyetinin bankacılık işlemi olması nedeniyle davanın bankacılık işleminden kaynaklandığı gözetilerek, dava tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6102 sy. TTK'nın 4/f maddesine göre bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kuruluşlara ve ödünç para verme işlemlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davası niteliğinde bulunması nedeniyle finans ihtisas mahkemesinde görülmesi gerektiği, bu nedenle Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin davaya bakmakla görevli olmadığı, uyuşmazlığın finans mahkemesi sıfatıyla Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevinde olduğu anlaşıldığından davanın esası ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek dosyanın Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2022 tarih ve 2022/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 25/11/2021 tarih 1232 sayılı kararı ile Finans İhtisas Mahkemesi kurulmamış olan yerlerde hukuk davalarına bakmakla görevli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin hangi mahkeme olacağı bu değişiklikten sonra yeniden kararlaştırılmış olduğundan ve Finans İhtisas Mahkemesi'nin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun kararı dikkate alınarak 15/12/2021 tarihi itibarı ile Finans alacağından doğan davalara bakma görevi Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin olduğu, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesince her ne kadar davacı bankanın faaliyetinin bankacılık işlemi olması nedeniyle icra takibinin dayanağı olan çek hesabı açılması bankacılık faaliyetinden ve bankacılık işleminden kaynaklandığı gözetilerek, dava tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6102 sy. TTK'nın 4/f maddesine göre bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kuruluşlara ve ödünç para verme işlemlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davası niteliğinde bulunması nedeniyle finans ihtisas mahkemesinde görülmesi gerektiği, uyuşmazlığın finans mahkemesi sıfatıyla Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevinde olduğundan bahisle mahkemeye görevsizlik kararı verildiği görülmüş ise de dava, tahsil için çeki elinde bulunduran bankanın söz konusu çeki kaybettiğine dair mahkemeye açılan çek iptali davası olduğu, iş bu dava TTK 780 ve devamı maddelerine göre hükme bağlandığı, bankaya tahsile veya takasa verilen çeklerin banka uhdesindeyken bankaca kaybedilmiş olması bu davanın bankacılık işleminden kaynaklandığı anlamı taşımadığı, uyuşmazlığın finans mahkemesince görülmesi gerektiğinden davacının davasının 6100 sayılı HMK.'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2. maddesi gereğince, görevsizlik nedeniyle usulden reddine, dosya kapsamına göre HMK'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karara süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep etmesi halinde dosyanın görevli Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; huzurdaki dava kıymetli evrak iptaline ilişkin olup, kıymetli evrakın görevli mahkemenin belirlenmesi sürecinde talep konusu kıymetli evrakların kötü niyetli 3. kişilerin eline geçmesini önlemek ve hak kaybı yaşamamak adına öncelikle uygun teminat karşılığında Bölge Adliye Mahkemesince ödeme yasağı kararı verilmesini, konu dava çekişmesiz yargı işi olup, finans ihtisas Mahkemesi'nin görev alanına girdiğini, Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın 25.11.2021 tarihli 1232 sayılı kararı ile 15.12.2021 tarihinden itibaren finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemeleri belirlendiğini buna göre; iki veya üç Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olarak belirlendiğini, konu kararda finans Mahkemelerinin bakacağı dava ve işlerin açıkça sayıldığını, bu itibarla, istinaf yargılamasına konu huzurdaki davada kıymetli evrak iptali talebi ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi olup, HSK kararı gereği finans ihtisas mahkemesinin görev alanına girdiğini, Mersin Mahkemeleri yargı çevresinde 2 adet Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğundan, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi finans ihtisas mahkemesi olarak görevli olduğunu bu doğrultuda Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevsizlik kararı usule ve yasaya aykırı olup kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyası.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))" talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davacı bankanın ... Şubesi'nden, ... Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. ... Şubesi aracılığı ile ... Şubesi'ne kuryelenen çeklerin kurye aracının yanması nedeniyle zayii olduğu tüm aramalara rağmen konu çeklerin bulunamadığı, 03.08.2022 tarihinde müvekkili bankanın ... Şubesi tarafından konu çeklerin, kargo aracının yanması üzerine zayii olduğu, iddia edilerek, çeklerin iptali talep edilmiş, mahkemece, davanın, tahsil için çeki elinde bulunduran bankanın söz konusu çeki kaybettiğine dair mahkemeye açılan çek iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/...-... EK sayılı kararı ile uyuşmazlığın finans mahkemesince görülmesi gerektiğinden görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir.
Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/...-... EK sayılı kararı ile davanın bankacılık işleminden kaynaklanmadığını, davaya bakma görevinin gönderme kararı veren Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle, davanın, görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı vekilinin istinaf sebebi bakımından çözümlenmesi gereken sorun zayi nedeniyle açılan iş bu çek iptali davasının bankacılık işlemlerinden kaynaklı bir dava olup olmadığı uyuşmazlık çözüm mahkemesinin hangi mahkeme olduğuna ilişkindir.
26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin 5. fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi’nin 25.11.2021 tarihli ve 1232 numaralı kararı ile finans mahkemelerinin kurulmasına karar verilmiş, karar 30.11.2021 tarihli 31675 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 15.12.2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
30/11/2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 15/12/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararı ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç
verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde
düzenlenenler hariç), 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve
Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan kaynaklanan ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına giren ticari davalara ve ticari
nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere, iki veya üç Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmasına karar verilmiştir.
Somut olayda, dava, zayii nedeniyle çek iptali talebine ilişkin olup, davanın, TTK'nun 780 ve devamı maddeleri gereğince değerlendirilmesi gerektiği, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararında belirtilen ve 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gereken dava türlerinden olmadığı, bu nedenle, bankacılık işleminden kaynaklanmayan davanın, finans mahkemesince görülemeyeceği, davaya bakma görevinin, davanın tevzii edildiği ve gönderme kararı veren Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu, tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının tedbir talebinin görevli mahkemesince değerlendirilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1)-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2022 tarih ve 2022/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 80,70.TL istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucusunda kesin olarak oy birliğiyle 28/12/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır