T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/504
KARAR NO: 2022/930
KARAR TARİHİ: 30/06/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ...
NUMARASI : ... ESAS-... KARAR
ESAS DOSYADA
DAVACI : 1- ...
VEKİLİ: Av...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 28/10/2016
KARAR TARİHİ:...
KARAR YAZIM TARİHİ: ...
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYADA
DAVACI: ...
...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av...
DAVA: Alacak
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 30/06/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Asıl dosyada davacı/birleşen dosyada davalı vekili asıl dava dosyasına sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkilinin Mersin ilinde ... konstrüksüyon, imalat ve satış işi ile iştigal ettiğini, davalı firmanın da yine aynı işi yaptığını, müvekkili şirketin tanıdığı olan dava dışı ... Holding tarafından yapılan ... ... Projesi ile ilgili Bağdat/Irak'da yapılacak işler için davacı şirketten teklif istediklerini, ancak müvekkilinin bu işleri yapabilecek büyüklükte imalathanesi bulunmadığından davalı ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş.'den teklif alındığını, alınan teklifin ... Holding'e bildirildiğini ve ... Holding ile davalı ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş. arasında ...-... Projesi ile ilgili işler için sözleşme imzalandığını, akabinde davacı ile davalı şirket arasında 23.01.2015 tarihli bir simsarlık sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket sözleşmenin imzalanmasından hemen sonra müvekkili şirkete ön ödeme olarak 55.000,00.TL ödeme yaptığını, ... ... AŞ ile ... arasında imzalanan sözleşmede belirtilen tüm işlerin yapılmış olduğunu ve davalı şirket tarafından teslim edildiğini, bu işler için ... Holding tarafından davalı şirkete hak ettiği ücretlerin ödendiğini, ancak davalı ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından müvekkili şirkete sözleşmede geçen ödemelerin yapılmadığını, ödemelerin yapılması için 27.05.2016 tarihinde davalı şirkete noter aracılığı ile ihtarname çekildiğini, davalı şirketin de 03.06.2016 tarihli cevabi ihtarnamesi ile müvekkili şirketin edimlerini yerine getirmediğini hatta kendilerinin alacaklı olduğunu bildirdiğini, sanki imalatları müvekkili şirketin yapması gerekiyormuş gibi bir cevap verdiklerini, ancak işlerin ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından yapılacağının sözleşmede açık olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirket ile ... Holding firmasını bir araya getirerek sözleşmenin imzalanmasını sağladığını yani edimini ifa ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00.TL alacağın yasal faiziyle birlikte tahsiline, kalan bedelin HMK 107 maddeye göre tespiti ile alacağın tahsiline ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacı vekili birleşen dosyaya sunduğu cevap dilekçesi ile; davacının iddialarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili ile davacı arasında hiçbir şekilde simsarlık sözleşmesi düzenlenmediğini, 23.01.2015 tarihli sözleşmede taraflar arasında bir simsarlık sözleşmesi bulunmadığının açıkça anlaşıldığını, davacı tarafın bahse konu sözleşmenin simsarlık sözleşmesi olduğunu ileri sürerek alacak talebinde bulunmasının haksız olduğunu, müvekkili ile davacı arasında simsarlık sözleşmesi değil karşılıklı edimleri içeren bir sözleşme akdedildiğini ve bu kapsamda davacıya toplam 55.000,00.TL avans ödemesi yapıldığını, ancak davacının 23.01.2015 tarihli sözleşme gereği yapması gereken imalatları yapmadığını, bu şekilde davacının taahhütlerini yerine getirmediğini, bahse konu 55.000,00.TL avans ödemesinin dayanaksız kaldığını, bu bağlamda asıl müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu belirterek, öncelikle davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması sebebi ile iş bu davanın ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, neticede davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacı vekili asıl dava dosyasına sunduğu dava dilekçesi ile; davacı ile davalı arasında 23.01.2015 tarihli sözleşme akdedildiğini, davacının davalıya toplam 55.000,00.TL avans ödemesi yaptığını, ancak davalının sözleşme edimlerine aykırı davrandığını, davalının taahhütlerini yerine getirmediğini bu nedenle 55.000,00.TL avans ödemesinin dayanaksız kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 55.000,00.TL'nin 31.12.2015 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosyada davacı/birleşen dosyada davalı vekili birleşen dosyaya sunduğu cevap dilekçesi ile; davacının, davalı şirketten bir alacağının olmadığını, davalı şirketin davacıdan alacağı olduğunu, davalı şirketin Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yine aynı sözleşme ile alacak davası açtığını bu davanın derdest olduğunu bu nedenle, bu dava dosyasının Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... sayılı kararı ile; taraflar arasında 23.01.2015 tarihli "PROTOKOL" başlıklı bir belge düzenlendiği ve iş bu belge ile ... A.Ş. ile Demirağ grup/...-Yapı Ltd. Şti arasında ... ... Projesi ile ilgili Bağdat/Irak' da yapılacak işlerin kararlaştırıldığı, protokole göre 1. etap imalat ile ilgili olarak taban, tavan ve anolar projeye uygun imalatında 50 USD/Ton, shell dış kabuk projeye uygun imalatında 55 USD/Ton miktarları üzerinden, ikinci etap montajın yapılmasında ise 50 USD/Ton miktarı üzerinden anlaşıldığı, yine diğer yapılacak işlerde de bu oranlarda fiyatlarla çalışılacağının kararlaştırıldığı, ayrıca ... A.Ş.'nin hesabına giren ödemelere müteakip ... Yapı Ltd. Şti. hesabına aktarım yapılmasının, ... Yapı Ltd. Şti tarafından da alınan ödemeye göre KDV eklenerek fatura kesileceğinin kararlaştırıldığı, mahkememizce celp edilen .... AŞ' nin kayıtları, yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları ile dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında imzalanan 23.01.2015 tarihli protokolün simsarlık sözleşmesi olarak değerlendirilemeyeceği, zira protokol içeriğinde yapılan işin simsarlık olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere protokolün bu hali ile karşılılıklı edimler içeren taşeronluk sözleşmesi olarak değerlendirilmesi gerektiği, davalı ... AŞ' nin ... ... Projesi kapsamında almış olduğu bir takım işleri davacı ......Ltd. Şti' ne yaptırmak amacı ile iş bu protokolün düzenlendiği, taraflarında kabulünde olduğu üzere davalı ... AŞ ' nin protokol kapsamında 55.000,00.TL avans ödemesi yaptığı, ancak buna rağmen davacı ...... Ltd. Şti. tarafından protokole uygun bir edim ifa edilmediği gerekçesi ile esas dosyadaki davanın reddine, yapılan ödemeye rağmen edim ifa edilmediğinden birleşen dosyadaki davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI BİRLEŞEN DOSYA DAVALIVEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı birleşen dosya davalı vekili istinaf talebi ile; taraflar arasında imzalanan 23.01.2015 tarihli protokol başlıklı sözleşme BK'nunda tanımlanan simsarlık sözleşmesinin unsurlarını birebir taşımakta olup aracılık edilen sözleşme de kurulduğundan müvekkili şirket kararlaştırılan simsarlık ücretine hak kazandığını, incelenen defter ve belgelerde davalı şirketce müvekkili şirkete 55.000,00.TL ödeme yapıldığı fakat karşılığında herhangi bir mal ve hizmet alınmadığı anlaşıldığı ve bu durumun bilirkişi raporlarında belirtildiğini, müvekkili şirket yetkilisinin bizzat dava dışı ... ile davalı şirket arasında sözleşme kurulmasına aracılık ettiğini ve tüm imalat işinin davalı şirket tarafından yapıldığını tek başına kanıtladığını, davalı şirket müvekkil şirkete aradaki simsarlık sözleşmesinden dolayı ödemesi gereken ücreti ödemediğini ve aracılık edilen sözleşme kurulmuş olduğu halde yani müvekkili edimini yerine getirdiği halde üzerine düşen edimini yerine getirmediğini, davalı şirketin dürüstlük kuralına aykırı tutum ve davranışları hukuk düzenince korunamayacağını, bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile usul ve yasaya aykırı Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararın kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava 23.01.2015 tarihli sözleşmeden kaynaklı bakiye alacak, birleşen dava ise yine 23.01.2015 sözleşmeden kaynaklı avans olarak ödenen paranın iadesi istemine ilişkindir.
Asıl dosyada davacı vekilince, davacının ... konstrüksüyon, imalat ve satış işini yaptığını, dava dışı ... Holding tarafından ... ... Projesi ile ilgili davacı şirketten teklif istendiğini, davacının bu işleri yapabilecek büyüklükte imalathanesi bulunmadığını, davalı ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş.'den teklif alındığını, alınan teklifin ... Holding'e bildirildiğini ve ... Holding ile davalı ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş. arasında ...-... Projesi ile ilgili işler için sözleşme imzalandığını, ayrıca davacı ile davalı şirket arasında 23.01.2015 tarihli bir simsarlık sözleşmesi imzalandığını, davalının bu sözleşme kapsamında davacıya ön ödeme olarak 55.000,00.TL ödeme yaptığını, imzalanan 23.01.2015 tarihli sözleşmede belirtilen tüm işlerin yapılmış olduğunu, davalının ücreti ödemediğini belirterek şimdilik 1.000,00.TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekilince, davacı ile davalı arasında 23.01.2015 tarihli sözleşme akdedildiğini, sözleşme kapsamında davacının davalıya toplam 55.000,00.TL avans ödemesi yaptığını, ancak davalının 23.01.2015 tarihli sözleşme kapsamında yapması gereken imalatları yapmadığını, bu nedenle 55.000,00.TL avans ödemesinin dayanaksız kaldığını belirterek 55.000,00.TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne 55.000,00.TL faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş ve iş bu karara karşı asıl dosya davacı- birleşen dosya davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Taralar arasında 23.01.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığı noktasında ihtilaf bulunmayıp, ihtilaf 23.01.2015 tarihli sözleşmenin niteliği simsarlık sözleşmesi kapsamında olup olmadığı noktasındadır.
Taraflar arasında imzalanan 23.01.2015 tarihli protokol başlıklı sözleşmede, ... AŞ ile ... Yapı Ltd. Şti arasında ... ... Projesi ile ilgili Bağdat/Irak' da yapılacak işler; 1. etap imalat ile ilgili olarak taban, tavan ve anolar projeye uygun imalatında 50 USD/Ton, shell dış kabuk projeye uygun imalatında 55 USD/Ton ... AŞ' nin hesabına giren ödemelere müteakip ... Yapı Ltd. Şti. hesabına aktarılacağı, ... Yapı Ltd. Şti tarafından da alınan ödemeye göre KDV eklenerek fatura kesileceği ikinci etap montajın yapılmasında da 50 USD/Ton olarak fatura karşılığı ödemeler yapılacağı, söz konusu proje ile ilgili yapılacak diğer işlerde yaklaşık bu oranlarda fiatlarla çalışılacağının belirlendiği anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle, davalı şirket tarafından davacı şirkete 2015 yılında yapılan ödemeler toplamının 55.000,00.TL olduğu, ödemelerin banka havalesi ile yapıldığı, havale dekontlarında herhangi bir özel açıklama bulunmadığı, dava dosyasına sunulmuş olan ve davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen 23.01.2015 tarihli protokole göre taban-tavan saçları imalatı için ton başına 50-USD gövde saçları imalatı için ton başına 55-USD üzerinden fiyat belirlendiği, ayrıca davalı ... A.Ş ile dava dışı ... Holding arasında düzenlenen 02.04.2015 tarihli sözleşmeye göre taban-tavan sacları imalatı için ton başına 255-USD üzerinden fiyat belirlendiği, davacı ile davalı arasında düzenlenen protokol fiyatları ile davalı ile dava dışı ... Holding arasında düzenlenen sözleşme fiyatları karşılaştırıldığında taban-tavan saçları imalatında %34,5 kar marjı ve gövde sacları imalatında %21,5 kar marşı olduğu %34,5 ve %21,5 kar marjının simsarlık faaliyeti için çok yüksek bulunduğu ve simsarlık faaliyetlerinde böyle yüksek oranların ticaretin olağan akışına uygun olmadığı, davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen 23.01.2015 tarihli protokolün başlığında ... A.Ş ve ... Yapı Ltd. arasında ... ... Projesi ile ilgili Bağdat/Irak'ta yapılacak işler şeklinde bir cümlenin bulunduğu, protokolde simsarlık ücreti şeklinde bir ifadenin bulunmadığı, sözleşmenin bu şekliyle taraflar arasında birlikte yapılacak bir iş şeklinde algılandığı, davalı ... A.Ş.'nin defter ve belge incelemelerine göre davalı ... A.Ş.nin defter ve belge incelemelerine göre davalı tarafından dava dışı ... Holding'e 2015 ve 2016 yıllarında yapılan tonajlı işler toplamının 3.218,26 Ton olarak belirlendiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Simsarlık sözleşmesi 6098 sayılı TBK’nin 520. Maddesinde "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir.” hükmüne yer verilmiştir. TBK'nin 521/1 maddesinde ise, "simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır." şeklinde düzenleme mevcut olup, buna göre simsarın aracılık ettiği asıl sözleşmenin, iş sahibi ile üçüncü kişi alıcı arasında kurulması gerekir. Anılan düzenlemelere göre simsarın ücret alacağının doğumu için, “taraflar arasında sözleşmenin kurulması“ gerekmektedir. Ancak bu hâlde ücrete hak kazanılacaktır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6’ncı maddesi gereğince “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”
Somut olayda; davacı birleşen dosya davalısı tarafından dava dışı ... Holding tarafından yapılan ... ... Projesi ile ilgili yapılacak işler için ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş. ile dava dışı ... Holding arasında sözleşme yapılmasının sağlandığını, bu nedenle davalı ... ... İml. Nak. Tur. İnş. San. Tic. A.Ş. ile aralarında davaya konu 23.01.2015 tarihli simsarlık sözleşmesi imzalandığını iddia etmekte olup, davalı birleşen dosya davacısı tarafından bu iddianın kabul edilmediği, bu durumda taraflar arasında simsarlık sözleşmesi bulunduğunun ispat külfetinin davacı birleşen dosya davalısında olduğu, 23.01.2015 tarihli protokol başlıklı belgede simsarlık sözleşmesi olduğuna dair bir ifade bulunmadığı gibi sözleşme bütün olarak birlikte değerlendirildiğinde davacının, davalı ile dava dışı şirketin bir sözleşme kurma imkânının hazırlandığı veya kurulmasına aracılık edildiğine dair herhangi bi ifadenin yer almadığı, davacı birleşen dosya davalısının yazışmalardan haberdar edilmiş olmasının taraflar arasında simsarlık sözleşmesi olduğunun kabulünü ispatlar nitelikte olmadığı, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı birleşen dosya davalısının simsarlık sözleşmesi bulunduğuna dair iddiasını usulüne uygun deliller ile ispat edemediği, birleşen dosya yönünden, birleşen dosya davacısı tarafından 55.000,00.TL lik ödeme yapıldığı taraflarında kabulünde olduğu, birleşen dosya davalısı tarafından bu bedelin simsarlık sözleşmesinden kaynaklı avans ödemesi olduğunun iddia edildiği ancak taraflar arasında simsarlık sözleşmesinin olduğunun ispat edilemediği gibi sözleşmede belirtilen imalatların yapıldığına ilişkin bir iddianında bulunmadığı, anlaşılmakla bu nedenlerle ilk derece mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı birleşen dosya davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı birleşen dosya davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı birleşen dosya davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 26,30.TL harcın davacı birleşen dosya davalısından alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı-birleşen dosya davalısı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 107.090,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 30/06/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır