T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/392
KARAR NO: 2022/549
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... Esas, ... Karar
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVANIN KONUSU: Çek İadesi
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 27/04/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 3 adet çeki teslim alıp bunları işyerinde sakladığını ancak tüm aramalara rağmen bulamadığı için iptalleri için dava açıldığını, ... Bankası Sarıçam Şubesi'ne ait 30/03/2018 tarihli 15.000,00.TL bedelli çek hakkında davalının mahkemeye başvurup müdahale talebinde bulunduğunu, mahkemece taraflarına istirdat davası açmak için iki haftalık kesin süre verildiğini belirterek dava konusu çekin taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çeki ticaret yaptığı ...'dan alacağına karşılık ciro yolu ile aldığını, iyiniyetli üçüncü şahıs olduğunu, alınan çeklerden bir tanesinin ödendiğini ancak dava konusu çek hakkında gerçeğe aykırı iddialarla dava açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi kararında özetle; şeklen birbirini takip eden noksansız ciro zincirine dayanarak çeki elinde bulunduran davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu veya çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğu, davacı tarafça bu konuda herhangi bir delil ibraz edilmediğinden davacının davasını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamlıca incelenmeden eksik inceleme neticesinde karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, tüm dosya kapsamı.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, 6102 sayılı TTK'nin 792. maddesi gereğince açılmış, elden çıkan çekin iadesi istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedilmesi nedeniyle...2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında iptal davası açtığı, davalının davaya müdahale talebinde bulunarak ve kaybolan çek üzerinde hak iddia ettiği, davalı ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı, dava konusu çekin istirdadı ile haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespiti talep edilmiş, davalı ise, çekin, dava dışı ... tarafından kendisine ciro edilerek teslim alındığını savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
TTK'nin 792. maddesinde;" Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde hüküm bulunmaktadır.
6102 sayılı TTK'nin 792. maddesince açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nin 6. maddesi gereğince davacıda olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının, çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır. Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir.
Somut olayda, dava konusu çekin keşidecisinin dava dışı ... Seramik ...Ltd. Şti. olduğu, davacı ... emrine düzenlendiği, ... tarafından ...'na ciro edildiği, ... tarafından da davalıya ciro edildiği, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının TTK'nin 790. maddesi gereğince çekte meşru hamil olup, tüm dosya kapsamından, çekin davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı, bu hususta yemin deliline de dayanılmadığı, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 80,70.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30.TL harçtan mahsubu ile bakiye 21,40.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 352/1-b maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 107.090,00.TL'nin altında kalması nedeniyle 27/04/2022 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır