T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/963
KARAR NO: 2022/1501
KARAR TARİHİ: 22/12/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/01/2020
NUMARASI:2018/... ESAS-2020/... KARAR
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : 1- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : 2- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 22/12/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, alacağı mallara karşılık, davalı ... Kimya ve Gıda Maddeleri Ticaret Ltd. Şti.'ne, ... Şubesi'nde bulanan ... İban nolu hesabına ait 12.09.2018 vadeli ... seri nolu 50.0000,00.TL değerinde çek verdiğini, müvekkili şirketin vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasına rağmen, davalı ... Kimya ve Gıda Maddeleri Ticaret Ltd. Şti'nce, müvekkili şirkete çekin karşılığı olan malların gönderilmediğini ve teslim edilmediğini, davalılardan çekte lehtar olan ... Kimya ve Gıda Maddeleri Ticaret Ltd. Şti.'nin müvekkili şirketin, davaya konu çek nedeniyle menfi tespit davası açacağını öğrenmesi üzerine çeki cirolayarak diğer davalı ... Kimya Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne devrettiğini, çekte hamil durumuna gelen ... Kimya Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin çeki tahsil için takas merkezine sunduğunu, davalılardan çekte lehtar olan ... Kimya ve Gıda Maddeleri Limited Şirketi yetkilisinin ... olduğunu, bu şirketi fiilen idare edenin ise ... ortağı ve yetkilisinin ... olduğu, ... ve ...'un karı koca olduğu, müvekkili şirketin davalılardan çekte lehtar olan ... Kimya Limited Şirketine vermiş olduğu çeklerin karşılığı olan malları almadığını, çekte hamil olan ... Kimya Limited Şirketi tarafından bilinmemesinin mümkün olmadığını belirterek; müvekkili şirket tarafından, davalı ... Kimya Ltd.Şti'ne verilen çek ürünlerin teslim edilmediğini, çekte hamil olan ve çeki takas odasına tahsile veren diğer davalı çekte hamil olan ... Kimya Ltd.Şti'ninde çekin bedelsiz kaldığını bilerek ve müvekkili şirketin zararına hareket etmiş olması nedeniyle davaya konu çekin vadesi henüz gelmediğinden İİK 72/1-2 maddeleri gereğince dava değerinin %15 teminat mukabilinde icra takibinin durdurularak ödemeden men kararı verilmesi ve dava sonunda müvekkil şirketin dava konusu çek dolayısıyla davalı tarafa borcu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Kimya ve Gıda Maddeleri Ticaret Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesi ile; davacının davasının haksız ve dayanaksız olduğunu, davacı şirketin ortaklarının ve temsilcilerinin aynı olduğu ... Tekstil Kimya Temizlik Turizm Kiralama İnşaat Bilgisayar Sanayi Ticaret Limited Şirketinin bulunduğunu, her iki firmanın da ...'ya ait oduğunu, dava konusu çek karşılığında ...ne davacı tarafından verilen bir kısım çeklerin teslim edildiği gibi davacı firmanın bir kısım çekleri de davalı firma ve ... tarafından ödendiğini, davacı firmanın halen vadesi gelmemiş ve ... Kimya firmasında çekleri ve elden teslim edilmiş birçok çekleri bulunduğunu, bu ve daha birçok çekler davacıya teslim edildiğini, bu çeklerin muhasebe kayıtlarıyla izahının mümkün olmadığını, mümkün ise davacının anılan çekler karşılığındaki mal alışverişi ya da mübadelesini de ispat etmesi gerektiğini, bu nedenlerle karşılıklı hesaplaşma sonucu iş bu dava konusu çeklerin verildiğini ... Tekstil firmasının mali durumunun iyi olmaması nedeniyle dava konusu çekin ... Limited Şirketinden alındığını, müvekkilinin ödeme gücü zayıflayan ... Firması çekini kabul etmeyerek aynı şahsa yani ...'ya ait ... A.Ş.'nin çekinin alındığını, davacının çek karşılığı malların teslim edilmediğini iddia ettiğini, davalı firma ile aralarında yapılmış bir sözleşme bulunması yada bir sipariş fişinin olması gerektiğini, bu hususları belgelendirmesi gerektiğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar Sayılı Kararı ile; davacının dava konusu ettiği çeki bir mal karşılığı verdiğini ve çekten dolayı borçlu olmadığını yazılı delille ispatlaması gerektiği, çekin kambiyo senetlerinden olup illetten mücerret olduğu, davacı dava konusu çeki, mal karşılığı avans olarak verdiğini ve bedelsiz kaldığını yazılı delille ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkili şirketin alacağı mallara karşılık davalı ... Kimya ve Gıda Maddeleri Ticaret Ltd. Şti'ne ... Şubesi'nde bulunan ... İban nolu hesabına ait 12.09.2018 vadeli ... seri nolu 50.0000,00.TL değerinde çek verdiğini, müvekkili şirketin vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasına rağmen, davalı ... Kimya ve Gıda Maddeleri Ticaret Ltd. Şti.'nce, müvekkil şirkete çekin karşılığı olan mallar gönderilmediğini ve teslim edilmediğini, bilirkişi raporunda her ne kadar, müvekkili şirketin davalılardan çekte hamil olan ... Kim.Ltd.Şti. ile ticari ilişkisi olduğu belirtilmişse de, söz konusu çekin müvekkili şirketin davalılardan ... Kim.Ltd.Şti. olan ticari ilişkisi nedeniyle verilmediğini, davalı ... Kim.Ltd.Şti. tarafından, dava konusu çekin, mal teslimi için alınmadığını, dava dışı ... Ltd.Şti.'nin borcu için alındığını beyan ettiğinden, ispat yükünün yer değiştirdiğini, davalı tarafından yazılı belge ile dava konusu çekin dava dışı ... Ltd.Şti.'nin borcu için alındığını ispat etmesi gerektiğini, bu nedenlerle davalı tarafın ikrarı ile ticari ilişkinin gerçekleşmediği ispat edilmiş olduğundan, Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.01.2020 tarihli 2018/... Esas 2020/... Karar Sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas, 2020/... Karar Sayılı sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava menfi tespit ( Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı ... Kimya Gıda Maddeleri Ticaret Limited Şirketine alınacak mallara karşılık 12.09.2018 tarihli 50.000,00.TL bedelli çek verildiğini, çekin karşılığı olan malların gönderilmediğini, çekin iade de edilmediğini, davalı ... Kimya Gıda Maddeleri Ticaret Limited Şirketi tarafından menfi tespit davası açılacağının öğrenilmesi üzerine çekin diğer davalıya ciro edildiğini, davalı şirketlerin yetkililerinin karı koca olduğunu, çek hamili tarafından malların alınmadığının bilinmemesinin mümkün olmadığını ileri sürerek çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı ... Kimya Gıda Maddeleri Ticaret Limited Şirketi ise, davacı şirketin ortağı ve temsilcisinin aynı olduğu ... Tekstil Kimya Limited Şirketi bulunduğunu, davalı, ... Tekstil Limited Şirketi ve ... Kimya Limited Şirketi arasında geçmişten gelen ticari ilişki olduğunu, karşılıklı hesaplaşma sonucu dava konusu çekin verildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu çek nedeniyle davacının davalılara borcu bulunup bulunmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olmadığının ispat yükümlülüğü davacı-borçlu tarafa aittir.
Dava, çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı, davaya konu çekin davalıdan alınacak mallara karşılık avans olarak verildiğini ancak davalı tarafından malların teslim edilmediğini, bu sebeple çekin bedelsiz kaldığını ileri sürmüştür. Çek, bir ödeme aracıdır. Kural olarak; dava konusu çekin avans olarak verdiğini, çek bedeli kadar malları teslim almadığını iddia eden davacının, bu iddialarını yazılı delillerle ispat etmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından, iddiasını ispat açısından her hangi bir yazılı delil sunulmadığı, dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan davacının iddiasını ispatlayamadığı, ayrıca davalının dava dışı şirketin borcu için davacıdan dava konusu çekin alındığı şeklindeki savunmasının da ispat yükünü değiştirmediği, ilk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 26,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 107.090,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 22/12/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır