T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/967
KARAR NO: 2022/1251
KARAR TARİHİ: 04/11/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH : 19/03/2020
NUMARASI : 2019/... ESAS-2020/... KARAR
DAVACI : ... JENERATÖR SERVİS YEDEK PARÇA İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.- YETKİLİSİ ...- ...
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 04/11/2022
YAZIM TARİHİ :
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2020 tarih, 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesi ile; dava konusu keşidecisi ... İnş. Ltd. Şti. olan Yapı Kredi Bankası Adana ... Caddesi Şubesi'ne ait ... numaralı, 60.000,00.TL bedelli ve 30/05/2019 keşide tarihli çeki kaybettiğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek, çeklerin kötüniyetli 3. kişilerin eline geçmesi halinde icra takibi yapılmaması için ihtiyati tedbir konularak çeklerin iptaline karar verilmeini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2020 tarih, 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararı ile; TTK'nun 758. maddesi gereğince, poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir, dilekçe sahibi verilen süre içerisinde davayı açmaz ise mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır, TTK 'nun 763. maddesi gereğince de, elden çıkan poliçe mahkemeye sunulur ise mahkeme iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir, dilekçe sahibi bu süre içerisinde dava açmaz ise mahkeme poliçeyi sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır, davacı tarafın verilen kesin süre içerisinde çek iade davası açılmadığının görüldüğü ve bu nedenle dava konusu çek yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı şirket yetkilisi tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkili tarafından hasımsız açılmış olunan kıymetli evrak iptali (çek iptali) talebine ilişkin iş bu davanın reddedildiğini, red sebebi olarak verilen kesin süre içinde çek iade davası açılmasının gerekçesi olduğunu ancak kendilerine verilen süre 24.10.2019 tarihinde yazılan ara kararın tebliği ile başlayacağını iş bu ara kararın tarafımıza TK md 35 uyarınca 05.03.2020 tarihinde muhatap adres kapısına mazbata yapıştırılarak tebliğ edildiğini yani verilen 2 haftalık kesin sürenin bu tarihte başlayacağını ve son günün 19.03.2020 tarihine denk geleceğini, bilinmelidir ki Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilen Covid-19 salgının ülkemizde de görülmesi nedeniyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla 25.03.2020 tarihli TBMM Genel Kurul’unda kabul edilen Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun1 uyarınca maddi hukuk, usul hukuku ve takip hukukuna ilişkin sürelerin durdurulduğunu, söz konusu kanun uyarınca, dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikayet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dahil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; İdari Yargılama Usulü Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hakim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13 Mart 2020 (bu tarih dahil) tarihinden 30 Nisan 2020 (dahil) tarihine kadar durdurulmasına karar verildiğini, mahkeme yanılgıya düşerek duran süreyi dikkate almadan gerekçeli kararında kesin süre içinde dava açılmadığı gerekçesiyle davayı reddettiğini, diğer bir yanılgının iki haftalık kesin süre hesaba katılsa diğer bir değişle pandemiden süreler durmasa dahi verilen kesin süre sonu beklenmeden gerekçeli kararın yazılmış olduğunu kaldı ki adı geçen çek iade davası için mecburi arabulucu başvurusu için 20.03.2020 tarihinde başvuru yapılmış ve bu başvuru ve görüşmeler 22.06.2020 tarihinde ... Arabuluculuk Bürosu 2020/... dosya nosu ile zorunlu dava şartının yerine getirildiğini bu şartın yerine getirilmeden dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu bu sebeplerle mevcut davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, iş bu davada en önemli konu ihtiyati tedbir talebinin istinaf süresince ortadan kalkacak olmasıdır bu riski hitaben dosyanın Bölge Adliye Mahkemesinden dönüp kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir talebinin yenilenerek uygulanması talebinin zaruriyet göstermekle istinaf incelemesi bitene kadar ihtiyati tedbir kararı verilerek, eksik inceleme nedeniyle verilen yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibariyle " Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))" davasıdır.
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde, dava konusu çekin kaybolduğu iddiasıyla hasımsız çek iptali davası açtığı, verilen kesin süreye rağmen iade davası açılmadığından bahisle davacının davasının reddine karar verildiği ve davacının iş bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas no: 2014/13875 Karar no:2014/20283 kararı bu yöndedir)
Davacı tarafından dava konusu çekin kaybolduğu belirtilerek iptali talebiyle dava açıldığı, mahkemece davacıya TTK.'nun 763. maddesi uyarınca ortaya çıkan çek bakımından iade davası açması hususunda iki haftalık kesin süre verildiği, kesin süreye ilişkin ara kararın 05.03.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve ilk derece mahkemesince 19.03.2020 tarihinde davanın reddi kararı verildiği anlaşılmış olup, davacını istinaf sebebi bakımından çözümlenmesi gereken sorun kesin süre içinde Covid 19 tedbirleri kapsamında adli sürelerin işlenip işlenmediği ve ilk derece mahkemesince verilen kararın bu sebeple yerinde olup olmadığına ilişkindir.
Covid19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında düzenlenen 7226 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi uyarınca, 13/03/2020 tarihinden itibaren 30/04/2020 tarihine kadar adli sürelerin işlemesinin durduğu, 30/04/2020 tarih ve 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla da durma süresinin 15/06/2020 tarihine kadar uzatıldığı, 7226 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi ile bu sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılacağı, 7226 sayılı Yasanın Geçici 1. maddesi gereğince, başlangıcı 13/03/2020 tarihinden önceki bir tarihe, bitimi ise 15/06/2020 tarihinden sonraki bir tarihe denk gelen sürelerin son gününün, düzenlemeden önceki son güne 95 gün eklenmesi suretiyle belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Somut dosyamızda ilk derece mahkemesince davacıya çek istirdatı davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, ara kararın 05.03.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, 2 haftalık kesin süre dolmadan 13.03.2019 tarihine dava açma sürelerinin durduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yukarıda açıklandığı üzere adli sürelerin başlanmasının beklenmesi gerekirken davanın reddi kararının doğru olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı şirket yetkilisinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak hüküm fıkrasının aşağıdaki aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı şirket yetkilisi tarafından ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2020 tarih, 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin KABULÜNE,
2)-... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2020 tarih, 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 54,40.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-İstinaf eden davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 04/11/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır