T.C. ... BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1012
KARAR NO: 2022/1707
KARAR TARİHİ: 29/12/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/06/2020
NUMARASI: 2019/... Esas, 2020/... Karar
DAVACI: ... -TCNO:..., ...
VEKİLİ: Av. ..., ...
DAVALI: ... -
VEKİLİ: Av. ...,...
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 29/12/2022
YAZIM TARİHİ :...
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/06/2020 tarih ve 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi olduğu taşınmaza şeftali bahçesi yapmak için davalı taraftan 2500 adet sertifikalı şeftali fidanı satın aldığını ve taşınmaza bu fidanları diktiğin ancak faturada 2000 adet göründüğünü, bu fidanların tamamının 18 sıra halinde dikildiğini bunların 16 sırası aynı cins iki sırasında başka bir cins olduğunu, müvekkilinin bakımları eksiksiz olarak yaptığını 16 sıra halinde olan fidanların hastalanması üzerine dikilen bu fidanların kök kanseri olduğu ve iyileşmesinin mümkün olmadığını, ...-4 yıl içerisinde tüm fidanların kısım kısım kuruyacağı ve taşınmaza 30 yıl boyunca da kalın çekirdekli ağaç ekilemeyeceğinin belirtildiğini ve hastalığın zamanla diğer fidanlara da sirayet edeceğinin belirtildiğini, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/12 D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını ve bu durumun tespit edildiğini, müvekkilinin taşınmazı bahçe yapmak için çok fazla yatırım yaptığını ve taşınmaz üzerine de 30 yıl boyunca kalın çekirdekli meyve dikilemeyeceğini belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak müvekkilinin uğramış olduğu zararların karşılığı olan 65.031,21.TL tazminatın tespit tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin görevli ve yetkili olmadığını, hak düşürücü sürenin dolduğunu, yokluklarında yapılan tespiti kabul etmediklerini, müvekkilinin davacıya 2000 adet sertifikalı fide sattığını, satış tarihinin de 10.12.2016 olduğunu, davacıların iddialarının doğru olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığı ile dosyaya sunulan 19/02/2020 tarihli heyet raporuyla, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın üzerine sette yapılarak şeftali fidanlarının sette üzerine 1,5 m 5 m ebadında dikiminin yapıldığı, özellikle dolu doğal afetinden bahçenin etkilenmemesi için üzerine file sisteminin yapıldığı, sulamanın damlama sulama sistemi ile yapıldığı şeftali ağaçlarının 4 yaşlarında olduğunu, ağaçların örnekleme sureti ile kök boğazlarındaki toprağın açılması sureti ile yapılan gözlemde kök boğazında ur oluşumlarının bulunduğu, buna rağmen ağaçların hayatiyetlerinin devam ettiğini, ağaçların fizyolojik gelişimlerinin devam ettiğini, gerek gövde kalınlığından gerekse yan dalların gelişimlerinden anlaşıldığı bahçeye tarımsal tekniklerin uygulandığı, tarımsal faaliyete devam edildiğini, dava dosyası içerisinde getirtilen ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/12 D.İş dosyası içeriğindeki belge ve bilgilerin incelenmesinde aynı mahkemenin bilirkişi marifeti ile alınan Bitki ve Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nün söz konusu dava dosyasına sunmuş olduğu 08/06/2017 tarih E... sayılı yazılarında bakteriyolojik açıdan yapılan makroskobik incelemelerde ur oluşumlarına neden olan Agrobacterium Tumefaciens kök kanseri hastalığı etmeni adlı bakteriyel etmen tespit edildiğini, topraktan Agrobacterium Tumefaciens'ın izolasyonu için uygun bir analiz metodu bulunmamasından dolayı analiz yapılamadığını, söz konusu bitki numunesinde yeşil aksam yapak sürgün v.s bulunmadığı için virüs analizi yapılamadığının belirlendiği belirtilen neden dikkate alınarak bu yönde de kanaat oluşturacak kök boğazı kanserinin şeftali fidanlarından kaynakladığı sonucuna varılarak hesaplama yapıldığını, ancak ... Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nün yazılarında mahkemece gönderilen bitki numunesinde kök kanseri hastalığı etmeni olduğunu belirtmekte söz konusu etmenin dikilen fidanlardan kaynaklandığına dair görüş bildirilmediğini, sağlıklı sonuca ulaşabilmek bakımından kök kanseri hastalık etmeni konukçularının çok yaygın olması durumu dikkate alınarak dava konusu ... parsel üzerinde davacı tarafından şeftali fidanı dikilmeden önce hangi ürünlerin ekildiği yada hangi çeşit çok yıllık bitkilerin dikildiğinin araştırıldığı ve araştırma sonucu dava dosyasına ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden getirtilen 2014-2015 ve 2016 yıllarına ait çiftçi kayıt sistemi belgelerinde 2014 ürün sezonunda taşınmaz üzerinde 1 ürün dane mısır, 2015 üretim sezonunda 2 ürün dane mısır üretiminin yapıldığı, 2016 üretim sezonunda ise taşınmazın kullanım şeklinin şeftali olduğu, dikim zamanının 10/11/2015 tarihi olarak belirtildiğini dava dosyasında bulunan ... Tarım-Fidancılık Sulama Sistemleri San Tic. Ltd. Şti'nin 10/12/2016 tarih ve ... No'lu faturanın ... T.C. Kimlik Numaralı ... adına 2000 adet şeftali fidanın satıldığı, fidan sertifikası ile fidan üretici belgesinin bulunduğu, çiftçi kayıt sistemi belgesi 2017 üretim sezonu ayrıntılı bir şekilde incelendiğinde ... No'lu parselin kullanım şekli sütununda şeftali muhtelif olarak yazıldığı, ekim dikim hasat tarihi sütununda ise dikimin 01/11/2016 tarihi olarak yazılı olduğunun anlaşıldığı ve bu durumda 2016 üretim sezonunda taşınmazın kullanım şeklinin şeftali olduğu belirtildiği halde söz konusu şeftali fidanlarının sökülerek yerlerine davalı firmadan alınan fidanların dikilmiş olduğuna dair bir bilginin mevcut olmadığı, dava konusu parselin 2016 üretim sezonu kullanım şeklinin şeftali olmasına rağmen aynı parsele yeniden dikim yapılabilmesi için mevcut fidanların sökülmesinin gerektiği, fidanların sökülerek yerlerine davalı firmadan alınan fidanları dikilerek üretime devam edilmesi sağlanmış ise sökülen fidanlarda kök kanseri etmeninin bulunması ihtimalinin olabileceği, böylesi bir araziye şeftali fidanlarının yeniden dikilmemesi gerektiğini, ayrıca şeftali ağaçlarının keşif tarihi itibari ile fizyolojik gelişim ağaçların gövde kalınlığı, yan dalların gelişimleri durumlarına bakıldığında şeftali ağaçlarının her ne kadar 01/11/2016 tarihide dikimi belirtilmiş ise de 2015 yılı sonu 2016 yılı başında dikilmiş olduğunun anlaşıldığı, ağaçların gelişimlerinin devam ettiğini, davacı tarafından tarımsal faaliyetin devam ettirildiği, henüz ağaçların iletim sistemleri aşırı derecede etkilenmediğinden kurumanın tüm bahçeyi etkileyecek oranda başlamadığı, davalı şirketten 10/12/2016 tarih ve ... numaralı fatura ile satın alınan 2000 adet şeftali fidanlarının kök kanseri hastalık etmeni taşıdığı, mevcut bahçedeki şeftali ağaçlarındaki kök kanseri urlarının davalı firmadan alınan fidanlardan kaynaklandığı kanaatinin oluşmadığından dolayı davalı firmadan alınan fidanların ayıplı sayılamadığı ayrıca davalının kusurundan kaynaklandığı sonucuna ulaşılamadığı için herhangi bir zarar hesabının yapılamadığının bildirilmiş olup dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları da davacının iddialarını destekler nitelikte bulunmadığının belirtildiği, davacının davasını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporda alakasız şekilde önceki malikleri, önceden ne ekildiği, uydu görüntüleri v.s incelendiğini, bunların davanın konusu ile ilgili olmadığını, ayrıca önceden şeftali ekildiği, söküm yapılmadan yeniden dikim yapılamayacağı, hastalığın topraktan olacağı yönündeki tespitlerin davalıyı haklı çıkarmaya yönelik olduğunu, tespit raporunda davalıdan alınan ancak ekimi yapılmayan fidanların da incelendiğini ve aynı hastalığın tespit edildiğini, mahkemece yapılan araştırmaların yersiz olduğunu, tespit raporu ve mahkemece alınan raporun çeliştiğini, ancak yeniden rapor alınması talebinin kabul edilmediğini, yeniden rapor alınmasının gerektiğini, taşınmazda 30 yıl ekim yapamayacağını, gelir kaybının olacağını, bu durumun hesaplanması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, ayıplı şeftali fidanı satıldığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Taraflar arasında şeftali fidanı alım satım ilişkisi olduğu konusunda bir çekişme bulunmayıp, uyuşmazlık, davalı tarafından davacıya satılan şeftali fidanlarının ayıplı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. İlk derece mahkemesince, şeftali fidanlarının ekildiği belirtilen davacı taşınmazı üzerinde keşif yaptırılmak suretiyle düzenlenen 19.02.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar ilk derece mahkemesince 19/02/2020 tarihli rapor esas alınıp, mevcut bahçedeki şeftali ağaçlarındaki kök kanseri urlarının davalı firmadan alınan fidanlardan kaynaklandığı kanaatinin oluşmadığından dolayı davalı firmadan alınan fidanların ayıplı sayılamadığı ayrıca davalının kusurundan kaynaklandığı sonucuna ulaşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafça işbu dava açılmadan önce ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/12 D.İş sayılı dosyasından uyuşmazlık konusu hakkında rapor alındığı, ziraat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 24.07.2017 tarihli tespit raporunda, tespiti istenen fidanlardaki hastalık etmenin satın alınan fidanlar ile taşınmaza bulaştığı ve satın alınan fidanların sağlıklı ve sağlam olmayıp kusurlu ve ayıplı olduğu yönünde kanaat bildirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece alınan rapor ile tespit raporu arasında çelişki bulunduğu nazara alınıp, tespit dosyası aslı da dosya arasına alınıp raporlar arasındaki çelişkiyi giderir yeni bir bilirkişi heyetinden gerekirse keşif yapılmak suretiyle rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, anılan husus nazara alınmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nin 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve kararın kaldırılma sebebine göre davacı vekilinin sair istinaf istemlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.06.2020 tarih ve 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.06.2020 tarih ve 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
...)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 54,40.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-İstinaf eden davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/... maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere 29/12/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır