T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1025
KARAR NO: 2022/1445
KARAR TARİHİ: 19/12/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/11/2019
NUMARASI: 2017/... ESAS-2019/... KARAR
DAVACI: ... İNŞAAT VE YAPI MALAZEMELERİ TİC. LTD. ŞTİ..
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI: ... -...
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 19/12/2022
YAZIM TARİHİ :...
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/11/2019 tarih ve 2017/... Esas, 2019/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı müvekkili ile davalı şirketin mal alım satım ve teslimi konusunda anlaştıkları ve satış bedeline karşılık vadeli çeklerin davalı şirkete teslim edildiğini, satış sözleşmelerinin her iki tarafa borç yükleyen işlemler olduğunu, müvekkilinin sözleşmenin kendisine yüklemiş olduğu çekleri teslim ettiğini ve vadesi gelen çekleri de ödeyerek borcunu yerine getirdiğini, davalının borcunun ise malları teslim etmek olduğunu, davalının bu borcu yerine getirmediği ve getiremeyecek durumda olduğunu, bu durumun müvekkili tarafından ve teslim edilmeyen mallara karşılık gelen çekin iptal edilmesi gerektiği sonucunu doğurduğunu, taraflar arasında yapılan anlaşma gereği 4 adet 25.000,00.TL'lik çek teslim edildiği ve bu 4 adet çek karşılığı mal teslimi olacağı yönünde anlaşıldığını, mal teslimini gerçekleştirecek taraf olan davalının söz konusu 3 adet 25.000,00.TL'lik çekin karşılığı olarak mal tesliminde bulunduğunu ancka mal teslimi ile yükümlü davalının vade tarihi 05/11/2017 ve ... ... Şubesi'ne ait olan 25.000,00.TL değerindeki çek karşılığı olan malı gönderdiğini, davalı şirketin faaliyetinin durmuş olması ve taahhüt ettiği malı üretemeyecek olması ve maddi imkanlara sahi olmaması göz önünde bulundurularak davaya konu çekip iptali gerektiğini, dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan, muhtemel zararların engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı ile ödeme yasağı konulmasını ayrıca davacı müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/11/2019 tarih ve 2017/... Esas, 2019/... Karar sayılı kararı ile; davanın dava konusu vade tarii 05/11/2017 ve ... Şubesi'ne ait olan ... nolu 25.000,00.TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu, davacının iş bu dava ile davalı ile aralarında yapılan mal alım-satım sözleşmesi nedeniyle davalıya dava konusu çeki verdiğini ancak davalının sözleşme konusu ürünleri teslim etmediğini, bu nedenle adı geçen çekden dolayı davalıya borçlu olmadığını beyan ettiği, dava konusu olayda çek bir ödeme aracı olduğundan aksini davacının ispatlaması gerektiği, davacıya ait ticari defter ve kayıtlar celp edildiği ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, dosya kapsamına uygun bulunan bilirkişi raporunda davanın her ne kadar davalıdan alacağı olduğunu söylese de dava tarihi olan 27/09/2017 itibari ile alacağı olmadığının (aksine davalıya 15.149,19.TL borcu olduğu) belirtildiği, davacının davaya konu olayda önce taraflar arasındaki temel ilişkiyi ve çeklerin bu ilişki kapsamında bedelsiz kaldığını yazılı delil ile ispat etmesinin gerektiği, davacı defterlerindeki kayıtların davalı defterlerindeki kayıtlarla teyit edilmediği sürece bu hususların tek başına ispatı açısından delil olma niteliği bulunmadığı (6100 sayılı HMK madde 222) 6100 sayılı HMK 201 maddesi uyarınca dava konusu alacağın miktarına göre davacı tarafın bu ispat yükümlüğünü yazılı belge ile yerine getirmesi gerektiği, davacının bu iddiasını ispatlar nitelikte herhangi bir yazılı delil ibraz edilmediği, davacı defterlerinin de davacının iddiasını ispatlamadığı ayrıca davacı defterlerinin iddianın ispatı yönünde tek başına yeterli olmadığı tüm dosya kapsamında davacının çek nedeniyle borçlu olmadığı hususunun ispat edilmediği, davacı tarafın başkaca bir delile de dayanmadığı anlaşılmakla bu nedenle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkemece yapılan yargılama sonucunda verilen kararın uslu ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini şöyle ki, davalı tarafın 3 adet 25.000,00.TL çeklerin karşılığı olarak anlaşmaya uygun olarak mal tesliminde bulunmuş ancak 05.11.2017 tarihli ve ...Şubesi'ne ait ... no’lu 25.000,00.TL değerindeki çek karşılığı olan malları göndermediğini, yargılama kapsamında yeterli inceleme yapılmadan dava reddedilmiş olup yerel mahkeme tarafından aldırılmış olan bilirkişi raporları söz konusu 25.000,00.TL bedelli çek karşılığı olarak davalı tarafın malları teslim edilmediğine ilişkin araştırmalar yapılmadan denetime elverişli olmayan raporlar tanzim edildiğini, ihtilaf konusu, ilgili çek karşılığı müvekkili firmaya mal tesliminin yapılmaması ve müvekkili firmanın davalı firmaya herhangi bir borcunun olmadığının tespitine ilişkin iken mahkeme tarafından aldırılan bilirkişi raporları bu tespitlerden uzak, maddi gerçeğin ortaya çıkmasına yardımcı olmayan ve çelişkiler bulunan raporlar tanzim edildiğini, tüm çelişkilere ve yapılan itirazlara rağmen mahkemenin davaya konu edilen ihtilafa yönelik tespitlerden uzak ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporlarını hükme esas alarak usul ve yasaya aykırı karar vermiş olduğunu bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını ve talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas, 2019/... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
" talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ve davalı arasında 4 adet çek karşılığı mal teslimi konusunda anlaşma yapıldığını, davacının davalıya her biri 25.000,00 TL bedelli 4 adet çek verdiğini 3 adet çek bedeline ilişkin mal tesliminin yapıldığını, davalının dava konusu çek karşılık gelen malı göndermediğini, davacının dava konusu çek bakımından davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalının duruşmaya katılmadığı ve cevap dilekçesi sunmadığı, ilk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince alınan 21/05/2019 tarihli bilirkişi raporu ile; yapılan incelemeler sonucu tasdik şerhi yazılı defterlerin 213 sayılı VUK'nun 221-222-223-224.225 sayılı maddelerinde belirtenen süre ve şekillere uygun olarak açılış tasdiklerinin yaptırıldığı ayrıca TTK'nın 84. ve 222. maddesine uygun olarak kapanış tasdiki işlemlerinin de yaptırılmış olduğu, bu defterlerin VUK'nun 215. ve 219 maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulmadığı, davacı tarafından yapılan 01.01.2016 tarihindeki ... nolu mahsup fişi ile yapmış olduğu 42.866.73.TL ortaklar cari hesabına alacak, ... Yapı İnşaat Cari hesabına borç olarak yapılan kaydın dayanağı bulunmadığı, yapılan bu muhasebe kaydı kayıt nizamına uymadığından (HMK Md. 222. Maddesine davacı defter kayıtlarının kendisi lehine delil olarak kabul edilme niteliğinin olmadığı, yapılan incelemeler davacı şirketin yasal defter kayıtlarına dayandırılmış olup davalı nezdinde yapılacak inceleme ve karşılaştırmalar dahilinde her iki tarafın yasal kayıtlarındaki durumun net bir biçimde ortaya konulabileceği kanaatine varılmış olup mahkeme takdirinde olduğu, bu dava menfi tespit davası olup, davacı her ne kadar davalıdan alacağı olduğunu söylese de dava tarihi olan 27 09.2017 itibari ile alacağı olmadığının (aksine davalıya 15.149.19.TL borcu olduğu) kayıtlarda görüldüğü, davacının istirdat (Geri isteme) ve çek iptali talebinin yerinde olmadığı kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.
Mahkemece alınan 19/08/2019 tarihli bilirkişi ek raporu ile; yapılan incelemeler dava dosyası, davacı şirketin yasal defter ve belgeleri üzerindeki kayıtlarına dayandırılmış olup, herhangi bir hukuki yorum içermeyip tamamen Bilirkişi Uzmanlık alanındaki tespitlerden ibaret olup, davacı vekilinin itirazlarının incelenmesinden, 21.05.2018 tarihli bilirkişi raporundaki görüş ve kanaatleri değiştirir nitelikte olmadığı tespit edilmiştir.
Dava konusu çekin avans çeki olduğuna dair taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, çek bir ödeme aracı olup kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi için verildiğinin kabulü gerekip bu karinenin aksinin davacı tarafından yazılı deliller ile ispat edilemediği, tüm bu durumlar karşısında davacı vekilince ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/11/2019 tarih ve 2017/... Esas, 2019/... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 80,70.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 54,40.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 26,30.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 107.090,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 19/12/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır