T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2682
KARAR NO: 2022/1722
KARAR TARİHİ: 30/12/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH : 10/10/2022
NUMARASI : 2022/... ESAS
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA : Çek İptali (Hasımsız)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 30/12/2022
YAZIM TARİHİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/10/2022 tarih, 2022/... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARINİDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin yetkili hamili olduğu Keşidecisi ... Ziraat Zirai Ürünler San.ve Tic. Ltd. Şti. olan, ... adına düzenlenen ... Bankası'nın ... Şubesi'nin, ... çek seri nolu, 250.000,00.TL bedelli, keşide yeri ... olan, 14/10/2022 vade tarihli çekin müvekkilinin zilyetliğinde iken kaybolduğunu, buna göre 6102 sayılı TTK'nun 818 maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. Maddesi hükmü doğrultusunda müvekkilinin lehdarı olduğu söz konusu çekin iptalini, müvekkilinin kaybolan çekle ilgili olarak icra takibinde bulunulması ve tahsili halinde zarar doğması ihtimali bulunduğundan, talebin kabulüne ve kesinleşmesine kadar başlatılması muhtemel icra takiplerinin tedbiren durdurulmasını ve icra dosyasına yatırılan paraların alacaklıya tedbiren ödenmemesini, çekin muhatap bankaya ibrazı hainde ibraz eden şahıs/şahıslara çek bedelinin tedbiren ödenmemesini, esas olarak anılan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/10/2022 tarih, 2022/... Esas sayılı ara kararı ile; mahkemeye sunulan dava dilekçesi ve ekinde talebin haklılığını yaklaşık olarak ortaya koyar nitelikte hiçbir belge ve delil sunulmadığı anlaşılmakla, HMK.'nun 389 ve 390/3 maddelerinde belirtilen şartlar oluşmadığından, davacı vekilinin tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; dava konusu çekin müvekkili zilyetliğinde iken kaybolduğunu, ihtiyati tedbir talebinin müvekkili hakkının korunması bakımından önemli olduğunu, kaybolan ve işbu davanın konusu olan çekin vade tarihine dava tarihinde bir hafta olmakla ancak vade tarihi 14/10/2022 olan çekin, kötüniyetli 3. Bir kişinin eline geçmesi ihtimalinde müvekkili hakkının ihlal edilebileceğini, müvekkilinin hak kaybına uğramaması için ve hatta kaybolan çek ile ilgili olarak icra takibinde bulunulması ihtimalleri sebebi ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava hukuki niteliği itibarıyla Çek İptali talebine ilişkin olup, istinaf konusu uyuşmazlık tedbir talebinin reddine yönelik verilen ara kararın kaldırılması talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin yetkili hamili olduğu Keşidecisi ... Ziraat Zirai Ürünler San.ve Tic. Ltd. Şti. olan, ... adına düzenlenen ... Bankası'nın ... Şubesi'nin, ... çek seri nolu, 250.000,00.TL bedelli, keşide yeri ... olan, 14/10/2022 vade tarihli çekin müvekkilinin zilyetliğinde iken kaybolduğunu, buna göre 6102 sayılı TTK'nun 818 maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. Maddesi hükmü doğrultusunda müvekkilinin lehdarı olduğu söz konusu çekin iptalini, çek bakımından ödeme yasağı konulmasını, talebin kabulüne ve kesinleşmesine kadar başlatılması muhtemel icra takiplerinin tedbiren durdurulmasını ve icra dosyasına yatırılan paraların alacaklıya tedbiren ödenmemesini, çekin muhatap bankaya ibrazı hainde ibraz eden şahıs/şahıslara çek bedelinin tedbiren ödenmemesini, esas olarak anılan çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiş olup, ilk derece mahkemesince talebin reddine karar verildiği, işbu ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir (e TTK. m. 672, YTTK. m. 760). Davacı, iptalini talep ettiği çeklerin verildiği banka ve şubesini, hesap ve çek numaralarını ve çek tutarlarını mahkemeye bildirmiş olup, dava konusu çek suretininde istinaf dilekçesi ekinde bulunduğu anlaşılmakla davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davacının ödeme yasağı talebinin kabulü yerine red kararı verilmesi doğru değildir.
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak, davacının tedbir talebinin kısmen kabulü ile dava konusu çek bakımından %15 teminat karşılığı ödeme yasağı karar verilmesi, diğer tedbir talepleri bakımından red kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle :
1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/10/2022 tarih, 2022/... Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
3)-HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
4)-Davacı vekilinin İhtiyati tedbir talebinin KISMEN KABULÜ ile,
a)Keşidecisi ... Ziraat Zirai Ürünler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... adına düzenlenen ... Bankası ... Şubesi'nin, ... çek seri nolu, 250.000,00.TL bedelli, keşide yeri ... olan, keşide tarihi 14/10/2022 olan çek üzerine HMK'nın 389. maddesi uyarınca ihtiyati tedbiren lehtar ... dışında üçüncü kişilerce ibrazı halinde ÖDEME YASAĞI KONULMASINA,
5)-HMK 392. maddesi uyarınca, ödeme yasağı konulan çek tutarının %15'i oranında (Teminat bedeli 37.500,00.TL) nakit veya teminat mektubunun, davacı tarafça ilk derece mahkemesi veznesine teminat olarak depo edilmesine,
6)-Davacının diğer tedbir taleplerinin REDDİNE,
7)-İhtiyati tedbire ilişkin karar uygulanmasının İlk Derece Mahkemesince YAPILMASINA,
İstinaf incelemesi yönünden;
8)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL maktu istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
9)-6100 sayılı HMK'nın 326/1. maddesi gereğince davacı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan harcamaların ilk derece mahkemesince esas hakkında hükümle DEĞERLENDİRİLMESİNE,
10)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından taraflar yönünden vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
11)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
12)-Kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 30/12/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır