T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/240
KARAR NO: 2022/612
KARAR TARİHİ: 12/05/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... Esas, ... Karar
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ....
DAVALILAR: 1-...
2-...
3-...
VEKİLİ: Av. ....
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 12/05/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Mersin Şubesi ile kredi borçlusu davalı ... Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'ne diğer davalılar ... ve ...'in müşterek borçlu/müteselsil kefil olarak imza attığını, imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri'ne istinaden borçluya çek karnesi, teminat mektubu, akreditif kredisi, KMH hesabı kredilerinin açılıp kullandırıldığını, davalıların yükümlülüklerini yerine getirmemeleri üzerine davalılara ihtar çekildiğini, buna rağmen yine de ödeme yapılmadığını, alacağın 1.086.627,10.USD tutarındaki kısmı akreditif kredisinden kaynaklanan alacaklarının 1.827.200,00.TL, 100.000,00.Euro, 1.086.627,10.USD tutarındaki kısmının henüz nakde dönmemiş gayri nakdi kredilerden kaynaklandığını, borçlular aleyhine Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ve söz konusu tutarların müvekkili bankaya depo edilmesini talep ettiklerini, takip aşamasında kreditif kredisinin 1.086.627,10.USD'lik kısmının tazmin olup nakit alacağa dönüştüğünü, 100.000,00.TL'lik teminat mektubunun ise tazmin olmadan iade edildiğini, diğer alacakların ise alacakları henüz nakde dönmemiş gayrinakdi kredilerden kaynaklandığını, borçluların itirazlarının haksız ve kötü niyetli olup süre kazanmaya yönelik olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, itirazın iptali ile davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar süresi içinde davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacı banka tarafından asıl borçlu şirkete akreditif kredisi kullandırıldığı, teminat mektupları ile çek karnesi verildiği, 142 adet çek yaprağının bankaya iade edilmediğinden çek sorumluluk bedellerinin depo edilmesi gerektiği, davalı asıl borçlu şirkete verilen ... nolu teminat mektubu (100.000,00.TL) + ... nolu teminat mektubunun (500.000,00.TL) + 9520-TM- 5385 nolu teminat mektubu (1.000.000,00.TL), 100.000,00 euro ... nolu teminat mektubu, 1.086.627,10 USD ... nolu teminat mektubu olmak üzere verilen teminat mektuplarının tazmin edilmediği ve bedellerinin depo edilmesi gerektiği, davacının nakdi alacak yönünden ise alacağının 217,91.TL asıl alacak, 2,49.TL işlemiş faiz 0,12.TL %5 BSMV 974,91.TL İhtar masrafı olmak üzere toplam 1.195,43.TL olduğu, bu kısma yönelik davalıların itirazlarının haksız olup iptalinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, nakit alacak yönünden 217,91.TL asıl alacak, 2,49.TL işlemiş faiz 0,12.TL %5 BSMV, 974,91.TL İhtar masrafı olmak üzere toplam 1.195,43.TL nakit alacağın 217,91.TL'lik asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek %33 temerrüt faizi, faizin gider vergisi, avukatlık ücreti icra harç ve masrafları ile tahsiline yönelik davalıların itirazlarının iptaline, Gayrinakit alacak yönünden; 100.000,00 Euro, ... nolu Teminat mektubunun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesi ve bu bedelin alacaklı banka tarafından tazmini halinde tazmin edilen tutara tazmin tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %40 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV si ile icra harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilde tekerrüre esas olmamak üzere davalılardan tahsile yönelik davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına, ... nolu Teminat mektubunun (100.000,00.TL) + ... Nolu teminat mektubunun (500.000,00.TL) + ... nolu teminat mektubunun (1.000.000,00.TL) + ... nolu hesapta izlenen banka sorumluluk bedelllerinden 142 adet çekin sorumluluk tutarı olan 227.200,00.TL olmak üzere toplam 1.827.000,00.TL'nin bankaya faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesi ve bu bedelin alacaklı banka tarafından tazmini halinde tazmin edilen tutara tazmin tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %40 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV si ile icra harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilde tekerrüre esas olmamak üzere davalılardan tahsile yönelik davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına, 1.086.627,10-USD... nolu akredif kredisinin takip tarihi itibariyle nakde dönüşmemekle birlikte takip tarihinden sonra 05/11/2018 tarihinde nakdi krediye dönüştüğü anlaşılmakla, 05/11/2018 olan tanzim tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %40 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV si ile icra harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilde tekerrüre esas olmamak üzere davalılardan tahsile yönelik davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına, davacının fazlaya ilişkin nakdi alacak yönünden talebinin reddine, 217,91.TL nakdi asıl alacağın %20 si olan 43,58.TL icra inkar tazminatının davalı borçlulardan alınarak davacı alacaklıya verilmesine karar verilmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kefil olan müvekkillerinin muhalefet şerhinde belirtildiği gibi nakde dönüşmeyen çekler ve teminat mektuplarından sorumluluğunun bulunmadığını, zira sözleşmede sorumluluğa ilişkin açık hükmünün olmadığını, belirsiz alacak için kefaletin geçerli olmadığını, davanın reddi gerekirken kısmen kabulünün hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, Genel Kredi Sözleşmeleri, hesap kat ihtarnameleri, takip dosyası, teminat mektubu örnekleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan nakdi ve nakde dönüşmüş gayri nakdi alacağın tahsili, nakde dönüşmemiş alacakların depo edilmesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, davalılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı banka ile davalı şirket arasında 23/07/2012, 22/11/2016 tarihli ve 15/08/2018 tarihli Genel Kredi Sözleşmeleri imzalandığı, davalı gerçek kişilerin bu sözleşmelerin müteselsil kefili olduğu, sözleşmeler kapsamında davalı şirkete krediler kullandırıldığı, çek karnesi ve teminat mektupları verildiği konusunda bir ihtilaf bulunmayıp, uyuşmazlık mahkemece verilen kısmen kabul kararının doğru olup olmadığı, nakde dönüşmeyen teminat mektuplarından ve iade edilmeyen çek sorumluluk bedellerinden kefillerin sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkemece bilirkişiden rapor alındığı ve rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporu açık, denetime elverişli ve sözleşme hükümlerine uygun olup bu haliyle hüküm için yeterli olduğundan, asıl borçluya kullandırılan nakdi kredinin ve takipten sonra nakde dönüşen ... nolu 1.086.627,10.USD lik teminat mektubunun asıl borçlu ve kefillerinin imzası bulunan genel kredi sözleşmeleri kapsamında verildiği, ihtarnameye rağmen borcun ödenmeyip teminat mektubunun da iade edilmediği anlaşıldığından ve sorumlu olunan miktar kefillerin teminat limiti dahilinde bulunduğundan davalı tarafın nakdi kredi ve nakde dönüşen ... nolu 1.086.627,10.USD lik akreditif krediye yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Kefillerin kefaletin geçerli olmadığı ve çek sorumluluk bedeli ve nakde dönüşmeyen teminat mektuplarından sorumlu olmadıklarına yönelik istinaf sebepleri yönünden; kefillerin sözleşme ve kefalet senetlerindeki imzalarına bir itirazı olmadığından ve sözleşme tarihi itibariyle TBK'deki geçerlilik şartlarını taşıdığından kefaletlerin geçerli olmadığına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Öte yandan müteselsil kefillerin teminat mektubu ve bankanın yasa gereği ödemekle yükümlü oldukları çek yaprak bedellerinden sorumlu tutulabilmesi için sözleşmede bu konuda açık bir hükmün bulunması gerekir.(Yargıtay 19. HD'nin 15/06/2020 tarih ve 2018/1355 Esas, 2020/1035 Karar, Yargıtay 19. HD'nin 15/06/2020 tarih ve 2018/1356 Esas, 2020/1032 Karar, Yargıtay 19. HD'nin 08/06/2020 tarih ve 2018/1457 Esas, 2020/881Karar, Yargıtay 11.HD'nin 25/01/2021 tarih ve 2020/2737 Esas,2021/380 kararı benzer mahiyettedir)
Somut olayda ilk derece mahkemesi heyetinin çoğunluğu tarafından, kefiller çek sorumluluk bedelinden ve nakde dönüşmeyen teminat mektuplarından sorumlu tutulup davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, alacağın dayanağını oluşturan 23/07/2012, 22/11/2016 tarihli ve 15/08/2018 tarihli Genel Kredi Sözleşmelerinde kefillerin iade edilmeyen çeklere ait sorumluluk bedellerinden ve nakde dönüşmeyen teminat mektuplarından sorumlu olduklarına dair açık bir hüküm bulunmadığından ilk derece mahkemesince kefillere yönelik depo talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Öte yandan takipte alacaklı banka tarafından diğer teminat mektupları yanında ... nolu 100.000,00.TL bedelli teminat mektubu yönünden de depo talebinde bulunulmuş ise de, dava dilekçesinde bahsi geçen teminat mektubunun tazmin edilmeden iade edildiği belirtilip bu teminat mektubuna yönelik davada talepte bulunulmadığı halde mahkemece bu teminat mektubu yönünden de (kararda hatalı olarak ... nolu olarak gösterilmiş) depo kararı verilmesi de doğru olmamıştır.
Davacı yan davada, dava değerini 5.956.565,72.TL olarak gösterip, takipte ödediği harcı da mahsup ederek bakiyesi için 71.946,42.TL harç yatırmıştır. İtirazın İptali davası nakdi alacaklar yönünden nispi harca, gayrinakdi alacaklara yönelik depo talebi yönünden maktu harca tabidir. İlk derece mahkemesince takipten sonra davadan önce nakde dönüşen ve dava sırasında harcı yatırılan 1.086.627,10.USD ... nolu alacak için dava tarihindeki dolar kuru üzerinden alacak miktarı belirlenip bu miktar üzerinden nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline karar verilmesi ve bu miktar yönünden davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken mahkemece ayrı ayrı iki adet maktu karar harcına hükmedilmesi ve davacı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru olmamıştır. Harç kamu düzenine ilişkin olduğundan bu husus Dairemizce resen kaldırma sebebi kabul edilmiş, hüküm kabul edilen nakdi alacak ve davadan önce nakde dönüşen gayrinakdi alacağın dava tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru olan 5,3708 TL üzerinden hesaplanan miktar üzerinden bakiye harcın davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafça ilk derece mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığından ve vekalet ücreti de kamu düzenine ilişkin olmadığından dairemizce nakde dönüşen alacak hakkında nispi vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalılar vekilinin kefillerin çek sorumluluk bedelleri ve nakde dönüşmeyen teminat mektuplarından sorumlu olmadıklarına yönelik istinaf sebebinin yerinde olduğu, nakdi kredi ve nakde dönüşen teminat mektubuna yönelik istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
4-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
a-Davacı alacaklı vekili tarafından davalı borçlular aleyhine Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında; nakit alacak yönünden 217,91.TL asıl alacak, 2,49.TL işlemiş faiz, 0,12.TL %5 BSMV, 974,91.TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 1.195,43.TL nakit alacağa yönelik itirazın ipytali ile takibin bu miktar yönünden DEVAMINA,
- 217,91.TL'lik asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %33 oranında temerrüt faizi UYGULANMASINA,
b-1.086.627,10.USD'lik ... nolu akredif kredisinin takip tarihi itibariyle nakde dönüşmemekle birlikte takip tarihinden sonra 05/11/2018 tarihinde nakdi krediye dönüştüğü anlaşılmakla, 05/11/2018 olan tanzim tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %40 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV si ile icra harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilde tekerrüre esas olmamak üzere davalılardan tahsile yönelik davalıların İTİRAZLARININ İPTALİ İLE TAKİBİN DEVAMINA,
c-... nolu 100.000,00.Euro bedelli teminat mektubunun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesi ve bu bedelin alacaklı banka tarafından tazmini halinde tazmin edilen tutara tazmin tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %40 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV si ile icra harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilde tekerrüre esas olmamak üzere davalı ... Tarım Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den tahsile yönelik davalı şirketin İTİRAZLARININ İPTALİ İLE TAKİBİN DEVAMINA,
d-... Nolu teminat mektubunun (500.000,00.TL) + ... nolu teminat mektubunun (1.000.000,00.TL) + ... nolu hesapta izlenen banka sorumluluk bedelllerinden 142 adet çekin sorumluluk tutarı olan 227.200,00.TL olmak üzere toplam 1.727.200,00.TL'nin bankaya faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesi ve bu bedelin alacaklı banka tarafından tazmini halinde tazmin edilen tutara tazmin tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %40 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV si ile icra harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilde tekerrüre esas olmamak üzere davalı ... Tarım Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den tahsile yönelik davalı şirketin İTİRAZLARININ İPTALİ İLE TAKİBİN DEVAMINA,
e-Davacının fazlaya ilişkin nakdi alacak ve kefillere yönelik gayrinakdi alacak taleplerinin REDDİNE,
f-217,91.TL nakdi asıl alacağın %20 si olan 43,58.TL icra inkar tazminatının davalı borçlulardan alınarak davacı alacaklıya VERİLMESİNE,
g-Karar tarihi itibariyle nakdi alacak yönünden alınması gereken 398.661,04.TL karar ve ilam harcı ile gayri nakdi alacak yönünden 80,70.TL maktu karar ve ilam harcının toplamı olan 398.741,74.TL karar ve ilam harcının peşin alınan 71.946,42.TL harçtan mahsubu ile bakiye 326.795,32.TL'nin davalılardan tahsili ile HAZİNE ADINA GELİR KAYDINA
h-Davacı vekili tarafından dava açılırken yatırılan 35,90.TL başvuru harcı ile 71.946,42.TL karar ve ilam harç toplamı olan 71.982,32.TL'nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
ı-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'nin 13. maddesine göre nakdi alacak yönünden 1.195,43 TL nispi vekalet ücreti ile gayri nakdi alacak yönünden 5.100,00.TL maktu vekalet ücreti takdiri ile davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
i-Davalılar vekille temsil edildiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'nin 13. maddesine göre davanın reddedilen nakdi alacak kısmı üzerinden 2,29.TL nispi vekalet ücreti takdiri ile gayri nakdi alacak yönünden 5.100,00.TL maktu vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
j-Davacı tarafından yapılan toplam 183,70.TL yargılama giderinden davada haklılık oranına göre 183,34.TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
k-Davalılar tarafından yapılan toplam 600,00.TL yargılama giderinden davada haklılık oranına göre 1,14.TL'sinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, kalan yargılama giderinin davalılar üzerinde BIRAKILMASINA,
İstinaf incelemesi yönünden,
1)-İstinaf eden davalılar tarafından yatırılan 54,40.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalılara İADESİNE,
2)-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan 148,60.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 52,70.TL posta gideri olmak üzere toplam 201,30.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
3)-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK.333 maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince taraflara İADESİNE,
5)-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 12/05/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır