T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/324
KARAR NO: 2022/968
KARAR TARİHİ: 04/07/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACILAR : 1-...
2-...
VEKİLİ: Av...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av...
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 04/07/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili hakkında Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takipte, dayanak belge altındaki imzanın müvekkiline ait olmadığını ve sahte olduğundan borcunun bulunmadığını, davalı tarafından takip dayanağı olarak gösterilen senetten de anlaşıldığı üzere emtia alındığını, borca karşılık belgenin bizatihi davalı tarafından düzenlendiğini, müvekkilinin borçlu olarak gösterildiğini, müvekkili ile davalı arasında senetle ilgili alacak-borç ilişkisinin bulunmaması nedeniyle müvekkilinin davalı kooparatife borcunun bulunmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; öncelikle icra dosyasında alacaklının S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi olduğunu, alacaklı sıfatına sahip olan S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi'nin ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğunu, dava açılırken husumetin S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi'ne yöneltilmesi gerektiğini, oysa ki davacının davasını müvekkili S.S Çukobirlik Çukurova Pamuk, Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği’ne açtığını belirterek husumet yokluğu nedeni ile reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar Sayılı Kararı ile; davacının Adana 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dayanağı belge altındaki imzanın müvekkiline ait olmadığı ve davalıya da borcunun bulunmadığı ileri sürülerek menfi tespit talebinde bulunduğu, icra dosyanın incelenmesinde alacaklının S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi borçluların ..., ...,... ve ... olduğu, takip dayanağının 15.03.2007 tarihli borç senedi olduğu, takip borçlusu davacının ise dava dilekçesinde S.S. Çukobirlik Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi Birliği aleyhine menfi tespit talebinde bulunduğu, kooperatif birliği vekili tarafından husumet itirazında bulunulduğu, davacı vekilinin 03.11.2021 tarihli husumet itirazlarına karşı sunduğu beyan dilekçesinde her ne kadar takip dosyasında S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi olarak gösterilmiş ise de bu tüzel kişilik birliğin alt kooperatifi niteliğinde olduğu, bu nedenle davanın üst birlik niteliğinde olan S.S. Çukobirlik Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi Birliği'ne karşı açıldığını, müvekkilinin yıllardır takip dosyalarından yaptığı ödemeleri üst birlik olan ve davalı olarak gösterilen kooperatifler birliğine yaptığını belirttiği, bundan başka da HMK m.124 -3/4 gereğince tarafların değiştirilmesini talep etmiş ise de HMK 124 maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği belirtilmiş olup davacının kooperatif yerine üst birlik olan kooperatif birliğine karşı açtığı davada hata etmediği, müvekkilinin ödemelerini birliğe yaptığını belirterek birlik aleyhine dava açtığını belirttiğinden HMK m.124'ün uygulama alanı bulmayacağı gerekçesi ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; Takip dosyasında her ne kadar S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi alacaklı olarak gösterilmiş ise de bu tüzel kişilik birliğin alt kooperatifi niteliğinde olduğunu, bu nedenle davanın üst birlik niteliğinde olan S.S. Çukobirlik Çukurova Pamuk, Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği'ne karşı açılmış olmasında bir sakınca bulunmadığını, müvekkillerin vefat etmiş babası yıllardır ilgili takip dosyalarından yapmış olduğu tüm ödemeleri kooperatif adına üst birlik olan ve davalı olarak gösterilen S.S. Çukobirlik Çukurova Pamuk, Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği'ne yaptığını, öyle ki; bu borçlar ile ilgili görüşmeler davalı kooperatifin merkezinde yapılmış olup dosyalar ile ilgili kararlar da yine davalı kooperatifin yönetim kurulu toplantıları neticesinde verildiğini, bir kooperatifin ayrı tüzel kişiliği olmasına rağmen üst birliklerle sıkı iş birliği içinde olduğu yerel mahkemece hmk 124. maddesi gereğince taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının usul ve yasaya aykırı olması sebebiyle ortadan kaldırılmasına, dosyada taraf teşkilinin sağlanarak esas yönünden inceleme yapılması için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar Sayılı sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.
Davacılar tarafından, davalı tarafından Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında haklarında icra takibine başlandığı, takibe dayanak teşkil eden belge altındaki imzaların kendilerine ait olmadığı, bu belge nedeniyle davalıya borçlarının bulunmadığı iddia edilerek, davalıya borçlu olunmadığının tespiti ve takibin iptali talep edilmiş, davalı ise, takip alacaklısının S.S. ... numaralı Çukorova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi olup, davada, davalı olarak taraf sıfatı bulunmadığından, davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın, pasif husumet yokluğu nediyle usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı S.S. ... Nolu Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar T.S. Koop. tarafından borçlular ..., ... aleyhine 15/03/2007 tarihli Çukobirlik Mihmandar Koop. ait borç senedinden kaynaklı, toplam 5.729,77.TL alacağı tahsil etmek amacıyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince, davanın, icra takibi nedeniyle açılmış menfi tespit davası olup, bu tür davaların takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu, davanın takip alacaklısına yöneltilmesi gerektiği, ancak takip alacaklısı ile davalının farklı bir tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle davalıya husumet yöneltilemeyeceği, taraftaki yanılgının ise maddi veya kabul edilebilir bir hatadan kaynaklanmadığı, davalının bu yönde muvafakatının bulunmadığı, bu nedenle HMK'nun 124. maddesinin de uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İstinaf konusu uyuşmazlık, davalının taraf sıfatının bulunup bulunmadığı, bu doğrultuda HMK'nun 124/3 maddesi uyarınca davacıların taraf değişikliği imkanı bulunup bulunmadığı noktasındadır.
6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince, bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.
Davacılar tarafından, icra takibindeki alacaklının S.S. ... numaralı Çukorova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi olarak belirtildiği, taraflar arasındaki hukuki-ticari ilişki çerçevesinde daha önce yapılan ödemelere ilişkin makbuzların ise davalı tarafından düzenlendiği, davalının üst birlik olup, takip alacaklısı ve takibe dayanak teşkil eden belgede adı geçen S.S. ... numaralı Çukorova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi'ni temsil yetkisi bulunduğu, bu nedenle HMK.'nun 124. Maddesi kapsamında, taraf değişikliğine yönelik taleplerinin kabulü gerektiği iddia edildiğinden, taraflar arasındaki ilişkinin ve pasif husumet ehliyetinin belirlenmesi için, takibe dayanak teşkil eden ilgili borç senedi, sözleşme ve varsa ödeme belgeleri ile davalı Kooperatifler Birliğine ait Ana sözleşme de dosyaya celbedilerek, borç senedinde ve diğer belgelerde alacaklı sıfatının kime ait olduğunun değerlendirilerek, davacı tarafından, davanın takip alacaklısı S.S. ... numaralı Çukorova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi yerine, davalı SS Çukurova Pamuk,Yerfıstığı Ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifler Birliğine yöneltilmiş olmasının, HMK.'nun 124. maddesi kapsamında kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıp dayanmadığının belirlenerek, oluşacak sonuca göre davacıların, taraf değişikliğine yönelik talepleri hususunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması hatalı olmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin, belirtilen eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iade edilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin, belirtilen eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iade edilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyasının esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin, belirtilen eksikliklerin giderilmesi ve yeniden yargılama için Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacılara İADESİNE,
5)-Davacılar tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 04/07/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır