T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/88
KARAR NO: 2022/415
KARAR TARİHİ: 07/04/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... ESAS-... KARAR
DAVACI:...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: ... - ...
VEKİLİ: Av...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28.06.2016
ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYADA
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: ... - ...
VEKİLİ: Av...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/08/2016
ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVACI:...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: ....
VEKİLİ: Av...
Seyhan/ ADANA
DAVA: İstirdat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 07/04/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil şirketi ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki olmamasına rağmen davalıya ... ... Bankası'na ait 30.06.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL değerinde müvekkiline ait çek intikal ettiğini, davalı tarafça müvekkili şirkete bu çek karşılığında hiçbir emtia ya da hizmet sunulmadığını, ancak çekin bedelinin kullanıldığını, nitekim çekin davalı tarafa müvekkili firmaca verilen bir çek olmadığını, müvekkilinin başkaları tarafından dolandırılması sonucu çekin davalı tarafın eline geçmiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından söz konusu olay nedeni ile Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile sebepsiz zenginleşen davalıdan 50.000,00.TL alacağın ihtarname ve temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen ... esas sayılı dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki olmamasına rağmen davalıya ... ... Bankası'na ait 30.08.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL değerinde müvekkiline ait çek intikal ettiğini, davalı tarafça müvekkili şirkete bu çek karşılığında hiçbir emtia ya da hizmet sunulmadığını nitekim çekin davalı tarafa müvekkili firmaca verilen bir çek olmadığını müvekkilinin başkaları tarafından dolandırılması sonucu çekin davalı tarafın eline geçmiş olduğunu, çek karşılığında müvekkili şirketin herhangi bir emtia veya hizmet sunmamasına rağmen iş bu çekin kullanıldığı ve müvekkili şirket tarafından söz konusu olaya nedeni ile Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile sebepsiz zenginleşen davalıdan 50.000,00.TL alacağın ihtarname ve temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen ... esas sayılı dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki olmamasına rağmen davalıya ... ... Bankası'na ait 30.09.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL değerinde müvekkiline ait çek intikal ettiğini, davalı tarafça müvekkili şirkete bu çek karşılığında hiçbir emtia ya da hizmet sunulmadığını, ancak çekin bedelinin kullanıldığını, nitekim çekin davalı tarafa müvekkili firmaca verilen bir çek olmadığını, müvekkilinin başkaları tarafından dolandırılması sonucu çekin davalı tarafın eline geçmiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından söz konusu olay nedeni ile Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile sebepsiz zenginleşen davalıdan 50.000,00.TL alacağın ihtarname ve temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; talep edilen alacak mahiyeti ve hukuki niteliği itibarı ile BK 78 ve 82 maddelerinde düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşmeye konu alacak olduğunu, alacağın varlığı ve iddia kabul edilse dahi alacağın varlığının kabul edilemediğini, sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak davalarında sebebin öğrenme tarihinden itibaren 1 yıllık dava zamanaşımının söz konusu olduğunu, müvekkilinin, davacı şirketin 05.04.2014-08.07.2015 tarihleri arasında çalışanı olduğunu, aralarında işçi işveren ilişkisinin mevcut olduğunu, dava konusu çekin müvekkiline baskı yolu ile imzalatıldığını, ticari bir ilişki kapsamında imzalatılmış bir çek olmadığını, bu nedenle görev itirazlarının olduğunu, davacının iddia ve taleplerinin haksız ve gerçek dışı olduğunu, davacı şirketin dava konusu çeki iş hukuku kapsamında müvekkiline avans olarak verdiğini ve karşılığında çeki imzalattığını ve müvekkilinin de bu çeki ödemek üzere Ceyhan ... Bankası'ndan 13.06.2014 tarihinde çekin ödeme gününden 15 gün önce 40.000,00.TL para çektiğini ve üzerini de tamamlayarak davacı şirkete nakit olarak ödediğini beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile aralarında taşınmaz satışından kaynaklanan uyuşmazlık olması nedeniyle davacı tarafın çeki müvekkiline olan borcunu ödemek üzere verdiğini, beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... sayılı kararı ile; davalının ilk cevap dilekçesi ile dava konusu edilen çeklerin hatır için alındığının belirtildiği ve çeklerin keşide tarihinden önce ödendiği belirtilmiş olmasına rağmen bu ödeme iddiasının ispat edilemediği, davacının ... ... Bankasına ait 30.06.2014, 30.08.2014 ve 30.09.2014 keşide tarihli çekleri ödemek zorunda kaldığı, 30.06.2014 keşide tarihli çek bakımından dava dilekçesinde dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edildiği, 30.08.2014 keşide tarihli çek bakımından davalının ihtarname ile temerrüte düştüğü tarihten itibaren ticari faiz talep edildiği, bu ihtarnamenin davalıya 16.08.2016 tarihinde tebliğ edildiği ve 3 günlük mehil verildiği, temerrütün bu çek bakımından 22.08.2016 tarihine gerçekleştiği, 30.09.2014 keşide tarihli çek bakımından davacının ihtarname ile temerrüte düştüğü tarihten itibaren ticari faiz talep edildiği, ihtarnamenin davalıya 20.09.2016 tarihinde tebliğ edildiği ve ihtarnamede 3 günlük mehil verildiği, temerrütün bu çek bakımından 26.09.2016 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmakla, asıl dava bakımından, 30.06.2014 keşide tarihli, 50.000,00.TL bedelli çekin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birleşen ... esas sayılı dava bakımından, 30.08.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli çekin temerrüt tarihi olan 22.08.2016 tarihinden ve birleşen ... esas sayılı dava bakımından 30.09.2014 keşide tarihli, 50.000,00.TL bedelli çekin temerrüt tarihi olan 26.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; davacı ile davalı arasında ... Yolu ... Sk. K:... No:... Seyhan/Adana adresinde bulunan henüz inşaat aşamasında iken müvekkili tarafından 335.000,00.TL nakit olarak ödeme yaparak satın aldığını, ancak müvekkilin evi satın aldıktan sonra inşaat henüz bitmediği için ve kendisinin de Adana iline yerleşmesi gerektiği için başka bir yerden ev satın almak durumunda kaldığını, davalı tarafın bu durumdan dolayı davacı tarafa bir kısmı olan 146.000,00.TL nakit ödeme ve 50.000,00.TL değerinde Temmuz, Agustos, ve Eylül aylarını kapsayan üç ayrı çek toplamda 150.000,00.TL çeklerle ödeme yapacağını bildirdiğini, kalan kısmını da başka kişilere ait çekler ile ödediğini, bunun üzerine müvekkili nakit parayı ve çekleri davacı taraftan aldığı şeklindeki beyanlarının taraflar arasında yaşanan durmu belirttiği ve dilekçe ekinde taşınmaz satış sözleşmesinin mahkemeye ibraz edildiği, ikinci cevap dilekçesinin hükme esas alınmamasının usule aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda davacı şirketin ticari defterlerinin lehine delil olmayacağının açıkça belirtildiğini, bu nedenlerle Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararının kaldırılarak davacının tüm dava ve taleplerinin reddedilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Asıl ve birleşen davalar, haksız yere tahsil edilen çek bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili müvekkili olan şirket ile davalı arasında herhangi bir ticari ya da hukuki ilişki olmamasına rağmen davalı tarafa 30.06.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli, 30.08.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli ve 30.09.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli davacıya ait çeklerin intikal ettiğini, çeklerin karşılığında herhangi bir emtia veya hizmet sunulmamasına rağmen çek bedellerinin tahsil edildiğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini, belirterek çek bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise davacı iddialarını kabul etmeyerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi kök raporunda davacı tarafından davalıya verilen 30.06.2014 ve 30.09.2014 ödeme tarihli çeklerin davacı şirketin defter kayıtlarında verilen sipariş avansları hesabının borç kısmına işlenmiş olduğu, ilgili çekin sipariş avansı olarak davalıya verilmiş olduğu, ilgili çeklerden 30.06.2014 tarihli 50.000,00-TL bedelli çekin bankaca ödenmediği anlaşılmış olup, diğer 30.09.2014 tarihli çekin ise bankaca ödendiği, davalının ... nolu verilen sipariş avansı hesabının ... aski spora verilen sipariş avans hesabına virman yapılarak hesabın sıfırlanmış olduğunun tespiti" ek raporunda da " davacı tarafından davalıya verilen 30.06.2014, 30.08.2014 ve 30.09.2014 ödeme tarihli çeklerin davacı şirketin defter kayıtlarında verilen sipariş avansları hesabının borç kısmına işlenmiş olduğu, ilgili çekin sipariş avansı olarak davalıya verilmiş olduğu, ilgili çekler toplamı olan 150.000,00-TL'nin tamamının bankaca ödendiği" belirtildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında bulunan çek suretlerinin incelenmesinde; ... ... Bankası Atatürk Caddesi Adana Şubesine ait , keşidecisi ... Mühendislik İnşaat Or. Ür. Taah.Tur. San. Ltd. Şti lehtarının ... olan 30.06.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli çek
... ... Bankası Atatürk Caddesi Adana Şubesine ait , keşidecisi ... Mühendislik İnşaat Or. Ür. Taah.Tur. San. Ltd. Şti lehtarının ... olan 30.08.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli çek
... ... Bankası Atatürk Caddesi Adana Şubesine ait , keşidecisi ... Mühendislik İnşaat Or. Ür. Taah.Tur. San. Ltd. Şti lehtarının ... olan 30.09.2014 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda davacı tarafça dava konusu çeklerin taraflar arasında herhangi bir hukuki veya ticari ilişki olmamasına rağmen davalının eline geçerek tahsil edildiğini iddia edilmiş olup, davalı tarafından yargılama aşamasında çeklerin taraflara arasındaki gayrimenkul satış sözleşmesinden kaynaklanan ilişki nedeniyle davacı tarafından verildiği savunulmuştur. Çek bir ödeme vasıtası olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Davacı belirtilen kuralların aksini iddia edip, verilen çekler karşılığında kendilerine malın teslim edilmediği ve hizmet verilmediği, taraflar arasında herhangi bir ilişki olmadığını ileri sürdüğüne göre bu iddialarını usulüne uygun delillerle kanıtlamaları gerekmektedir. Davacının çeklere ilişkin imza itirazının bulunmadığı çeklerin keşidecisi olduğu, davalının ise çeklerin lehtarı olduğu, çeklerin davacının ticari defterlerinde sipariş avansı olarak davalıya verildiğinin kayıtlı olması karşısında, ispat yükünün davacıda olduğu ve davacı tarafça bedeli tahsil edilen çeklerin sebepsiz yere davalının eline geçtiği, sebepsiz yere ödendiğine dair iddiasını usulüne uygun yazılı delillerle kanıtlayamadığı, davacının çek bedelinden sorumlu olduğu, mahkemece asıl birleşen davaların reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Ancak kararda hata edilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; 6100 sayılı HMK.'nın 353 maddesi gereğince davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun kabulüne, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas, ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesi ve hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1)-Davalı vekilinin Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... kara sayılı kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
3)-Asıl dava yönünden;
a)-Davanın REDDİNE,
b)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70.TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 853,88.TL harçtan mahsubu ile bakiye 773,18.TL'nin kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
c)-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
d)-6100 sayılı HMK.nun 330. maddesi gereğince davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 7.300,00.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4)-Birleşen Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dava yönünden;
a)-Davanın REDDİNE,
b)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70.TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 853,88.TL harçtan mahsubu ile bakiye 773,18.TL'nin kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
c)-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
d)-6100 sayılı HMK.nun 330. maddesi gereğince davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 7.300,00.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5)-Birleşen Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dava yönünden;
a)-Davanın REDDİNE,
b)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70.TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 853,88.TL harçtan mahsubu ile bakiye 773,18.TL'nin kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
c)-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
d)-6100 sayılı HMK.nun 330. maddesi gereğince davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 7.300,00.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
1)-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan 2.562,21.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
2)-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davalı tarafça istinaf yargılama gideri olarak yapılan 121,30.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 333 maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesi gereğince karar tebliğ işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 107.090,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 07/04/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır