T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/343
KARAR NO: 2022/409
KARAR TARİHİ: 06/04/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av...
Av. ...
DAVALI:1-...
VEKİLİ: Av...
DAVALILAR: 2- ...
3- ...
4- ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 06/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi gereğince, davalı şirketlerin müvekkili davacı adına ve kendi çalışanları ile su kapama, açma, sayaç değiştirme hizmeti yürüttüğünü, sözleşme gereğince davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... ...'in, iş akdinin fesih edildiği gerekçesi ile müvekkili aleyhine Adana 2. İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava dışı ... ... vekili tarafından Adana 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası ile icra takibi açtığını, açılan takibe kurum tarafından itiraz edilmesi üzerine ... ... vekili tarafından Adana 5. İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını ve davanın kabulüne karar verilmesi üzerine Adana 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına ödeme yapıldığını belirterek ... ... için 14/07/2016 tarihinde ödenen 19.682,01.TL ve 29/06/2016 tarihinde 103,59.TL olmak üzere toplam 19.785,50.TL'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizine davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
DAVALI ... ... VE İLETİŞİM SİST.SAN.VE TİC. A.Ş. VEKİLİNİN SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davalı ... ... ve İletişim Sist. San. ve Tic. A.Ş. vekili, müvekkili şirketin kıdem tazminatı ve fazla mesai alacaklarından kaynaklı sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından dava dışı işçinin alacaklarının tümünün ödendiğini, iş davasının kesinleşmediğinden, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, işçinin tüm alacaklarının müvekkili şirket tarafından ödendiğini, işçinin ibra belgesinin bulunduğunu belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile;" asıl işveren olan davacının işçi çalıştırmak üzere hizmet almak amacıyla sorumluluk alanındaki işin bir kısmını değişik zamanlarda farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin ihale edilen bu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin sona ermesi nedeniyle asıl işverene karşı açtığı işçilik alacaklarına ilişkin dava sonucunda lehine hükmedilen alacakları ve ferilerini davacıdan icra yoluyla tahsil ettiği, asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, davacı idare ile davalılar arasında yapılan sözleşmeler ve eki şartnamalerde açık bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle asıl ve alt işverenin TBK' nın 167. maddesi gereğince eşit oranda sorumlu oldukları, davacınn yarı oranında rücu edebileceği anlaşıldığından 1.103,09.TL 'nin davalı ... ... Tek. San. ve Tic. A.Ş.'den'den, 6.463,68.TL'nin davalı ... Sis. İletişim Yaz. Don. İnş. Müth. San. ve Tic. A.Ş. 'den, 1.478,56.TL'nin ... Bilg. Sis. San. ve Tic. A.Ş. 'den tahsil edilmek üzere davanın kısmen kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile: davalı ... Elektrik Turizm ve Tic. A.Ş. hakkında açılan dava reddedilmiş ise de, davalı ... Elektrik Turizm ve Tic. A.Ş. ile davalı ... ... Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. ile iş ortaklığı sonucu müşterek teklif verdiğini, davalı ... ... Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. % 70 pilot ortak, davalı ... Elektrik Turizm ve Tic. A.Ş. Özel ortak olarak 10/08/2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, davalı şirketlerle imzalanan sözleşme ve teknik şartname gereğince işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkarılması ve sair konularda tüm sorumluluğun davalı şirketlere ait olacağı açıkça belirtildiğini, davalı şirket beyanlarının aksine, müvekkili kurum arasında imzalanmış bulunan sözleşme hükümleri ile çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminatlar gibi tüm sorumlulukları şirketlere ait olduğunu, müvekkili şirketin bu konularda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, Adana 5.İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının uyap çıktıları, Adana 4.İcra Dairesi'nin ... sayılı icra dosyasının uyap çıktıları, Adana 2.İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, asıl işveren tarafından, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davalı şirket çalışanlarından olan dava dışı işçi ... ...'in, Adana 2. İş Mahkemesi'ne ait ... E. sayılı dosyada işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açtığı davada alınan bilirkişi raporuna dayanılarak, Adana 4. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, takibe itiraz sonucu Adana 5.İş Mahkemesi'ne ait ... E.sayılı dosyada açılan itirazın iptali davası sonucu, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, bu karar nedeniyle icra dosyasına 19.785,60.TL ödeme yapıldığı belirtilerek, yapılan ödemenin davalılardan rucuen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalılardan ... ... A.Ş. ise, dava dışı işçinin kıdem tazminatı ve fazla mesai ücretinden davacının sorumlu olduğunu, diğer alacak kalemlerinin işçiye ödenerek ibraname alındığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davalı ... Elekt.San. ve Tic.A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın ise kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava dışı işçi ... ... tarafından, ... Genel Müdürlüğü aleyhine işçilik alacaklarından dolayı açtığı dava sonucu, Adana 5. İş Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı kararı ile; davacı işçinin, davalı idarenin taşöronlarında çalıştığı dönemler dikkate alınarak, 6.682,56.TL kıdem tazminatı ile 2.023,57.TL yıllık izin ücreti alacağı bulunduğundan bahsille taleple bağlı kalınarak 100,00 TL net kıdem tazminatı ve 100,00.TL yıllık izin ücreti alacağının faizi ile birlikte tahsiline, fazla ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verildiği, karardan sonra, Adana 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile, işçi ... ...'in, ... Genel Müdürlüğü aleyhine, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda gösterilen alacaklar için icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerine, Adana 5. İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığı, Mahkemenin 17/03/2016 tarih ... karar sayılı kararı ile; itirazın iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verildiği, davanın, davalılara ihbar edildiği, davacı ... tarfından, 28/06/2016 tarihinde 103,59.TL, 13/07/2016 tarihinde de 19.682,01.TL olmak üzere toplam 19.785,60.TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. (Yargıtay 15 Hukuk Dairesi nin 23.06.2021 Tarih 2021/933E. 2021/2926K, Sayılı ilamıda benzer niteliktedir. )
Somut olayda; işveren tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti nedeniyle ödeme yapıldığı, kıdem tazminatı yönünden, taraflar arasındaki sözleşmede ve eki şartnamelerde rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden, işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere, ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, bu durumda mahkemece davalıların yarı yarıya sorumlu olduğuna ilişkin kabulünün yerinde olmadığı, yıllık izin ücretinden ise, sadece son işveren olan davalı ... ... Teknolojileri San. ve Tic.A.Ş.'nin sorumlu olduğu, her ne kadar dava dilekçesinde ... ... A.Ş. yanında, ... Elektrik San. Ve Tic. A.Ş.' ne de dava yöneltilmiş ise de, her iki şirket arasında adi ortaklık olduğuna dair bir sözleşme bulunmadığı gibi, davalı ... Elekt. A.Ş.nin davacı idare ile yaptığı bir sözleşmenin de bulunmadığı, bu nedenle, İlk derece mahkemesince bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, ancak, diğer davalıların, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere kıdem tazminatının tamamından, yıllık izin ücretinden ise, sadece son işveren olan davalı ... ... Teknolojileri San. ve Tic.A.Ş.'nin sorumlu olduğu, buna göre, davacının davalı ... ... Ltd. Şti. yönünden 4.801,35.TL, davalı ... Sis....San.ve Tic. A.Ş yönünden 11.667,22.TL, ... Bilgisayar Sis. San. ve Tic. A.Ş. yönünden 3.317,02.TL, olmak üzere toplam 19.785,59.TL'nı davalılardan talep edebileceği anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, davanın esasına dair yeniden hüküm kurulmasına, davalı ... Elekt.Tek.San. ve Tic.A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın ise kabulüne karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-Davacı vekili tarafından Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve ... esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve ... esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Yeniden Esas Hakkında Hüküm KURULMASINA,
4-Davalı ... Elekt.Tek.San. ve Tic.A.Ş. Hakkında açılan davanın REDDİNE,
a)- Davanın KABULÜNE,
b)- 4.801,35.TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... Tek. San. Ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c)-11.667,22.TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sis....San.ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
d)-3.317,02.TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Bilg.Sis. San.ve Tic.A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5)-a- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 327,98.TL nisbi karar ve ilam harcının davalı ... ... Tek. San. Ve Tic. A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 796,98.TL nisbi karar ve ilam harcının davalı ... Sis....San.ve Tic. A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
c)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 226,58.TL nisbi karar ve ilam harcının davalı ... Bilg.Sis. San.ve Tic. A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 203/03/2020 tarih ve ... Esas ... Karar, ... harç nolu Harç Tahsil Müzekkeresinin İPTALİNE, harç tahsil edilmiş ise mahsubuna, fazla tahsil edilmiş ise davalılara iadesine,
6)-6100 sayılı HM/K'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 337,89.TL peşin harç, 550,00.TL bilirkişi ücreti, 560,15.TL posta ve tebligat giderleri olmak üzere toplam 1.448,04.TL yargılama giderinin davalılar ... ... Ltd. Şti., ... Bilgisayar Sis....San.ve Tic. A.Ş, ... Bilgisayar Sis. San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 5.100,00.TL maktu vekalet ücretinin;
a)-1.237,26.TL'sinin ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
b)-3.006,96.TL'sinin ... Bilgisayar Sis....San.ve Tic. A.Ş'.den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c)-855,78.TL'sinin ... Bilg.Sis. San.ve Tic. A.Ş.' den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 44,40.TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya İADESİNE,
2)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 121,30.TL istinaf başvurma harcı, 66,50.TL dosya gönderme ücreti ve 81,50.TL posta gideri olmak üzere toplam 269,30.TL istinaf yargılama giderinin davalılar ... ... Ltd. Şti., ... Bilgisayar Sis....San.ve Tic. A.Ş., ... Bilgisayar Sis. San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve kullanılmayan gider avansının ilk derece mahkemesine İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki kabul edilen dava değerinin 107.090,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere karar verildi. 06/04/2022
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır