T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/502
KARAR NO: 2022/908
KARAR TARİHİ: 28/06/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ...
NUMARASI: ... ESAS-... KARAR
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
Av. ... -
Av. ... - ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 2- ... - ...
DAVA: Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 28/06/2022
YAZIM TARİHİ :...
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ...'ın müvekkili aleyhine Mersin 1.İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yapıldığını, ancak müvekkil kooperatifin böyle bir borcu olmadığını, müvekkil kooperatifin 1992 yılında kurulduğunu, ... Kooperatifler Birliği üyesi olduğunu, 14/04/2002 tarihine kadar kooperatifi yönettiklerini, genel kurulda hesap ve tetkik komisyonunun kurulmasına karar verilerek kooperatif yöneticilerinin suç teşkil eden birçok eylemi ve kooperatifin 2.250.000,00.TL parasının inşaatlara harcanmayıp, ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne avans olarak verildiğini ve koopretifin anılan miktar kadar zarara uğratıldığının tespit edildiğini, Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında tazminat, Mersin 2.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görevi kötüye kullanma, zimmet ve dolandırıcılıktan kamu davası açıldığını, takibe konu bonoda imzası bulunan ... ve ...'ün senet alacaklısı ... ..Tic.A.Ş.'in ortağı ve yöneticisi olan ... ve ...'in birinci derece akrabası olduğunu, senet hamili ...'ın ...Şti'nin ortağı ve yönetim kurulu başkanı ...'in arkadaşı olduğunu ve yakın işbirliği içinde olduğunu, dava konusu ile aynı nitelikteki 35.000,00.TL miktarlı senede karşı Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında açılan menfi tespit davasında davanın kabul edildiğini, takibe konu senet üzerindeki kooperatif adına atılan imzaların kooperatifi temsile yetkili kişilere ait olmadığını bu nedenle imza incelemesi yaptırılması gerektiğini, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitini, Mersin 1.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasındaki takibe konu 26/08/2002 vadeli 59.5000,00.TL miktarlı ve 21/10/2002 vadeli 50.000,00.TL miktarlı bonoların ve takibin iptalini, davalıların %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin alacağına karşılık Mersin 1.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davacı tarafın müvekkili ile 27/11/2007 tarihinde imzalamış olduğu Sulh ve ibra sözleşmesi adı altındaki sözleşme ile borcun 136.850,00.TL olarak ödenmesi konusunda mutabık kalındığını, davacının müvekkiline sözleşme gereği ödeme yaptığını, müvekkilinin de sözleşme gereği kendisine teminat olarak kooperatifin ... beldesi 106 ada ve 1 nolu parsel üzerindeki 165m2 olan bloktan 1 numaralı daireyi iadeye hazır olduğunu, zaten sözleşme gereği kooperatif yönetiminin bu konuda resen karar alma yetkisine de sahip olduğunu, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak davayı yenileyerek devam ettirdiğini, bu nedenle davanın reddini, ücreti vekalet ve masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Mersin 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında birleştirilerek yapılan ceza yargılaması sonucunda "bahse konu davanın takip konusu 59.500,00.TL ve 50.000,00.TL bedelli 2 adet bono ile ilgili 02/05/2016 tarihli ... karar sayılı kararı dikkate alındığında" davacı kooperatifin borçlu olmadığı halde, o günkü kooperatifi borçlandırmak amacıyla sahte olarak ... Pazarlama ..Şti adına(lehine) 2 adet bononun tanzim edilip önceden anlaştıkları ve kooperatifle herhangi bir borç ilişkisi bulunmayan diğer sanık ...'a verilmiş olduğu şeklindeki zaman aşımına uğramış olmakla birlikte cezayı müstelzim suç olarak değerlendirme yapılıp tespit edilen fiiller sebebiyle davaya konu 2 adet senet bedelinden dolayı davacı kooperatifin davalılara Mersin 1.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından ... takip tarihi itibariyle borçlu olmadığı dava konusu bonoların bedelsiz kaldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI ... TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... vekili istinaf talebi ile; müvekkili ... davacı aleyhine Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yaptığını, müvekkili davalı ... ile davacı taraf arasında 27/11/2007 tarihinde imzalanmış olduğu Sulh ve ibra sözleşmesi adı altındaki sözleşme ile borcun 136.850,00.TL olarak ödenmesi konusunda mutabık kalındığı ve davacının müvekkiline sözleşme gereği ödeme yaptığını, davacı tarafından müvekkile herhangi bir teminat verilmediğini, müvekkili davaya konu senetleri diğer davalı şirketten yaptığı işlerin karşılığı olarak aldığını, yani müvekkilin asıl alacaklı olduğu diğer davalı şirket olduğunu, müvekkil iyi niyetli olarak alacağını tahsil için senedi işleme koyduğunu ve davacı kooperatif tarafından borç ödendiğini, bilirkişilerin yaptığı incelemede eksik olduğunu, müvekkilin alacağının kaynağı dahi incelenmediğini, dosya da bulunan belgeler ile genel bir değerlendirme yapıldığını, bilindiği üzere davacı davasını belgelerle ispat etmek zorunda olduğunu, oysa ki dosya davayı ispat edecek genel iddialar haricinde bir somut belge bulunmadığını, bu nedenle bilirkişilerin değerlendirmesi subjektif olduğunu, yerel mahkemece bu bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulmasının isabetli olmadığını, bu nedenlerle müvekkili aleyhine kurulan Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamının istinaf incelemesi neticesinde müvekkili lehine itirazen kaldırılmasını, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mevcut dosyada, davalı ... Pazarlama İnş. San ve Tic A.Ş adına çıkartılan tebligatın iade gelmesi üzerine, Ticaret Sicil Müdürlüğü sitesinden adresi tespit edilerek bu adrese TK:nun 35. Maddesine göre yapılan tebligatlarla yargılamaya devam edildiği ve karar verildiği görülmektedir.
Taraf teşkili dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince, davalı şirketin adresinin tespiti için yapılan sorgulamadan anlaşıldığı üzere, davalı şirketin sicil kaydı 15.07.2013 tarihinde terkin edilmiştir.
Ticaret sicilinden silinmek suretiyle hukuk alemindeki varlığı sona eren şirketin, yargılamanın tarafı olmak ehliyeti bulunmamaktadır. Davadan önce veya dava devam ederken tüzel kişiliğin son bulması halinde, davaya devam edilmesine imkan yoktur. Taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olup hakimin bu hususu resen göz önünde bulundurması zorunludur.
Ticaret sicilinden silinmekle tüzel kişiliği sona ermiş ve hukuken silinmiş olan şirketin, haklara sahip olması, borçlu kılınması ve temsilinin hukuken olanaklı olmadığı, bunun sonucu olarak, tüzel kişiliği sonra eren şirketin medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanabilme ehliyeti son bulacağından, yargı merciileri nezdinde temsil edilmesi ve yargılamaya taraf olmasının da mümkün olamayacağı açıktır.
Dolayısıyla, tüzel kişiliği terkin ile sona eren davalı şirket açısından, taraf teşkilinin sağlanmadığı anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi hükmüne göre: tarafların dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hallerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması, dava şartlarındandır. Taraf teşkili sağlanmadan yargılama yapılamaz, hüküm verilemez. Bu nedenle; mahkemece davacı yana, davalı şirketin ihyasını sağlamak üzere dava açması için süre verilmeli, şirketin ihyası ve bundan sonra ihya edilen şirkete tebligat yapılıp taraf teşkili sağlandıktan ve bir temsilci atandıktan sonra davanın sonuçlandırılması gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.
Davalı ... vekilinin istinaf sebepleri taraf teşkili sağlanmaması nedeniyle bu aşamada incelenmemiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6. maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davalı vekili tarafındanMersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 148,60.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
5)-Davalı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 28/06/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır