T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/23
KARAR NO: 2021/1592
KARAR TARİHİ: 28/12/2021
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH :...
NUMARASI : ...
DAVACI :...
VEKİLİ:Av...
DAVALI :...
VEKİLİ:Av...
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 28/12/2021
YAZIM TARİHİ : ...
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/10/2019 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı müvekkili tarafından davalı lehine ticari ilişkiden kaynaklı olarak keşide edilen 9.000,00.TL bedelli, 20/06/2017 keşide ve 30/01/2018 vade tarihli malen kaydı içerir bono ile 9.000,00.TL bedelli, 20/06/2017 keşide ve 28/02/2018 vade tarihli malen kaydı içerir bonoların, davalı tarafça müvkkiline teslim edilen malların 21/06/2017 tarihinde davalı firmaya iade edildiğini, senetlerin bedelsiz kaldığını, müvekkili ile davalı arasında yapılan ticar anlaşma gereğince davalı firmanın müvekkiline 18.000,00.TL bedelli mutfak ekipmanları içerir malzemeleri teslim etmeyi taahhüt ettiğini müvekkilininde bunun karşılığında 20/06/2017 tarihinde 2 adet bono imzalamak sureti ile davalı tarafa malların teslim edilmesi şartıyla verdiğini, ancak teslim alınan malların davalı tarafa iade edildiğini, senetlerin mal karşılığı verildiği hususunun hem senet üzerinde yazılı olan malen kaydından hemde faturadan açıkça anlaşıldığını, davalı tarafça söz konusu bonoların tahsili amacıyla ... Bankası'na verildiğini, ... Bankası tarafından müvekkiline ... senet numaralı 28/02/2018 vade tarihli 9.000,00.TL bedelli bono ile ... senet numaralı 30/01/2018 vade tarihli 9.000,00.TL halinde protesto için notere gönderileceği hususunun müvekkiline ihtar edildiğini, buna ilişkin banka tarafından müvekkiline gönderilen ihtarnameyi sunduklarını, davaya konu bonolar üzerine teminatsız olarak ödemenin ve protesto işlemlerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir konulmasını müvekkilinin davalıya 18.000,00.TL borçlu olmadığının tespitini, kötü niyetli olan davalının müvekkilinin uğramış olduğu zararına karşılık olarak asgari yüzde yirmi tazminat ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davacı tarafın davasına dayanak olarak dava konusu bonoların müvekkil ile yapılan ticari anlaşma gereğince verildiğini belirtmiş ise de dosyaya böyle bir sözleşme sunamadığını, zira davacı ile müvekkil arasındaki ticari ilişkinin uzun yıllara dayanmakta olduğunu, sadece dava konusu senetlere ilişkin bir ticaret söz konusu olmadığını, davacı tarafça belirtilen 21.06.2017 tarih ve ... no.lu iade faturasının kabullerinde olduğunu, dava konusu bonoların yalnızca bu faturada belirtilen mallara ilişkin olarak alınmadığını, belirttiği üzere taraflar arasındaki ticari ilişkinin uzun süredir devam etmekte olduğunu, söz konusu senetlerin taraflar arasındaki cari hesap borcuna mahsuben alındığını, nitekim davacı tarafın müvekkile olan borcunu daha önce de aksatmış olduğundan Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve ... E. Sayılı dosyalarında icra takibine geçildiğini, davacı tarafça bu takiplere karşı itiraz edildiğini ve davacı tarafın itirazlarının Mersin 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ... E. Sayılı dosyalarında alınan kararlar ile reddedildiğini, davacı tarafın taraflar arasındaki ticari ilişkiyi yalnızca dava konusu bonolar ve 21.06.2017 tarih ve ... no.lu fatura ile sınırlıymış gibi göstererek Sayın Mahkeme'yi yanıltmaya çalıştığını, ticari defterler incelendiği takdirde bu hususun açıklığa kavuşacağını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/10/2019 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; taraflar arasındaki uyuşmazlık kambiyo senetlerinden kaynaklı borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu, takibe konu bonolarda ''malen'' kaydı bulunup, bu durumda bonolarla ilgili malların verilmediği hususunda ispat yükünün davacı borçluya ait olduğu, davacı borçlunun iddiasını ancak yazılı deliller ile ispat edebileceği, bonoların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmaması veya defterlere göre davalının davacıdan alacaklı olduğu anlaşılmasa dahi kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi uyarınca sebeple bağlı kalınmadığı, kaldı ki incelenen davacı defterlerine göre davalının bonolardan kaynaklı alacaklı olduğu, davacının geçerli bir ödeme belgesi ile borcunu ödemediğinin de tespit edildiği, tüm dosya kapsamı, toplanan bilgi ve belgeler ile Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/6832 Esas, 2015/17015 Karar sayılı ilamı ve benzer nitelikteki ilamları da nazara alınarak davacının davasını ispat edemediğine kanaat getirilip davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; dava konusu olan senetlere konu müvekkiline teslim edilen malların iade faturası tanzim edilmek suretiyle geri iade edildiğini, yerel mahkemece müvekkiline ait ticari defterlerin incelendiğini, karşı tarafın ticari defter sunmadığından incelenemediğini, usul ve yasaya aykırı bilirkişi raporunun nazara alındığını, rapora karşı itirazların değerlendirilmediğini, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiğini, dava dosyasına ibraz edilen ve mahkeme kasasına konulan delillerin dahi değerlendirilmeden ve kararda sunulan delillerden dahi bahsedilmeden davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin davalıya 18.000,00.TL borçlu olmadığının tespitine, yargılama devam ederken müvekkili tarafından dava konusu senede ilişkin ödeme karşı tarafa yapıldığından 9.000,00.TL bedelin senedin vade tarihi olan 30/01/2018 tarihinden, 9.000,00.TL bedelli diğer senedin vade tarihi olan 28/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline geri verilmesine, kötü niyetli olan davalının, müvekkilinin uğramış olduğu zararına karşılık olarak asgari %20 tazminat ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)" talebine ilişkindir.
Davacı taraf taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalıya malen kaydı içeren 2 adet bononun verildiğini, bonoların veriliş sebebine konu malların davalı tarafa iade edildiğini, bu nedenle bonoların bedelsiz kaldığını belirterek borçlu olmadığının tespitine karar verilemesini talep etmiş, davalı ise taraflar arasında uzun süredir devam eden ticari ilişki olduğunu, senetlerin yalnızca belirtilen mallara ilişkin olarak alınmadığını, senetlerin taraflar arasındaki cari hesap borcuna mahsuben alındığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava konusu bonoların, keşidecisinin davacı ... lehtarının ise davalı ... olup, ihdas nedeni 'malen' olarak belirtilmiştir. Davacı, dava konusu bonoların keşidecisi olup, bonoları lehtardan satın aldığı, ancak davalıya iade edilen mallara karşılık düzenlediğini, malların davalıya geri iade edilmesi nedeniyle bonolardan dolayı borcu bulunmadığını iddia etmektedir.
Dava konusu bonolarda malen kaydı bulunduğu, bonoda malen kaydı bulunduğunda davacının bu bono karşılığında mal teslim aldığı yolunda karine olup, bu durumda bonodaki kaydın aksini iddia edenin öncelikle bu hususu kanıtlaması gerekmektedir. Davalı taraf yargılama sırasındaki beyanlarında iade faturalarının kabullerinde olduğunu, bonoların yalnızca faturada belirtilen mallara ilişkin olarak alınmadığını, senetlerin taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap borcuna mahsuben alındığı şeklinde beyanda bulunmuş olup, bu haliyle malların davalı tarafa iade edildiği, davalı tarafça kabul edilmiş olup davalı senedin aksini yani senetlerin cari hesap borcuna mahsuben alındığını iddia ettiğinden ispat yükü davalıya geçmiştir.
Davalı, bonoların cari hesap borcuna mahsuben alındığını yazılı belgelerle ispatlamak zorunda olup, davalı buna yönelik herhangi bir delil sunulmadığı anlaşılmaktadır.
İspat yükü kendisinde bulunan davalı, davaya konu bonoların cari hesap borcuna mahsuben kendisine verildiğini yazılı belge ile ispat edemediğinden mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Ancak kararda hata edilmesi HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkeme Kararının kaldırılmasına ve davanın kabulü ile davacının 20/06/2017 keşide ve 30/01/2018 vade tarihli 9.000,00.TL bedelli, ve 20/06/2017 keşide ve 28/02/2018 vade tarihli 9.000,00.TL bedelli bonolar nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı vekilince senetler nedeniyle ödeme yaptığı belirtilerek 18.000,00.TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş ise de; davacı tarafça istirdat talebine ilişkin olarak ödeme yapıldığına dair belge sunmadığı anlaşıldığından bu talebin reddine karar vermek gerekmiş, ayrıca davacı hakkında başlatılan bir takip bulunmadığından koşulları olmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/10/2019 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3)-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
a)-DAVANIN KABUL İLE,
Davacının 20/06/2017 keşide ve 30/01/2018 vade tarihli 9.000,00.TL bedelli, ve 20/06/2017 keşide ve 28/02/2018 vade tarihli 9.000,00.TL bedelli bonolar nedeniyle toplam 18.000,00.TL davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davacının istirdat talebinin REDDİNE;
Davacının tazminat talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
b)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince dava tarihi itibariyle alınması gerekli 1.229,58.TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 307,40.TL harcın mahsubu ile bakiye 922,18.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
c)-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 307,40.TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
d)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince 35,90.TL başvurma harcı, 49,00.TL posta gideri, 60,50.TL tebligat gideri, 650,00.TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 795,40.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
e)-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre 5.100,00.TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1)-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
2)-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 121,30.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 16,50.TL tebligat gideri, 47,90.TL posta gideri olmak üzere toplam 185,70.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK.333 maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 78.630,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 28/12/2021 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır