T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/242
KARAR NO: 2022/822
KARAR TARİHİ: 16/06/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... Esas, ... Karar
DAVACILAR: 1-...
2-...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: ...
...
VEKİLİ: Av...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kooperatif Ortaklığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 16/06/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiller hakkında Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında başlatılan takipte takibe dayanak belge altındaki imzaların müvekkillerine ait olmadığını, dava konusu takibin dayanağı senet üzerinde bulunan kooperatif adına imzaların sahte olduğunu, asıl yetkililerin imzalarının bulunmadığı, faizin fahiş olduğunu ileri sürerek müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitini ve takibin iptalini ve ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili S.S. Çukobirlik Çukurova Pamuk, Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği’nin davalı olarak taraf sıfatı bulunmadığından davalı müvekkil birlik yönünden davanın öncelikle husumet yokluğu nedeni ile reddine, haksız ve kötüniyetli açılan davanın reddi ile, davacılar aleyhine alacağın %20 sinden aşağı olmamak şartıyla inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacılar vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dava açılırken davalı tarafından yalnızca alt kooperatifleri kanunen her türlü alanda temsile yetkili üst kooperatif ve Genel Kurul olan S.S. Çukobirlik Çukurova Pamuk, Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği davalı olarak belirtilmiş ise de, müvekkilleri ile gerçek olmayan bir borç ilişkisi kurmaya çalışarak haksız icra takipleri başlatan taraf S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi olduğunu, HMK md.124 hükmü gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan temsilde yanılma sebebiyle taraf değişliği taleplerinin karşı tarafın rızası aranmaksızın kabulü gerektiğini, davanın S.S. ... Numaralı Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi'ne yönlendirilmesi suretiyle taraf teşkili sağlanması gerekirken mahkemece davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir
DELİLLER :
Tarafların beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, müşterek ve müteselsil borç senedine dayalı olarak başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verildiği, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Anayasanın 141. maddesi uyarınca mahkeme kararları gerekçeli olmak zorundadır. Ayrıca 6100 Sayılı HMK'nin 297/1-c maddesinde, "Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin gösterilmesi gereklidir." düzenlenmesine yer verilmiştir.
Diğer taraftan 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nin 27. maddesinde hukuki dinlenilme hakkı kurala bağlanmıştır. Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasanın 36 ncı maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorundadırlar. Eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma hakkının (hukukî dinlenilme hakkının), ihlâlidir.
HMK'nin 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır.
Dosyanın incelenmesinde, ilk derece mahkemesi kararında deliller ve gerekçe bölümünde yalnızca taraf vekillerinin duruşmadaki beyanlarının özetlendiği ve davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddedildiğinin yazıldığı ancak hangi gerekçe ile reddedildiği konusunda herhangi bir açıklama yapılmaksızın hüküm kurulduğu, diğer bir anlatımla kararın gerekçesiz olduğu anlaşılmaktadır.
Bu bakımdan; ortada denetlenebilecek gerekçeli bir karar olmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Öte yandan 6100 sayılı HMK’nin 124. maddesi gereğince, bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.
Davacılar tarafından, icra takibindeki alacaklının S.S. ... numaralı Çukorova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi olarak belirtildiği, taraflar arasındaki hukuki-ticari ilişki çerçevesinde daha önce yapılan ödemelere ilişkin makbuzların ise davalı tarafından düzenlendiği, davalının üst birlik olup, takip alacaklısı ve takibe dayanak teşkil eden belgede adı geçen S.S. ... numaralı Çukorova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifini temsil yetkisi bulunduğu, bu nedenle HMK.'nun 124. maddesi kapsamında, taraf değişikliğine yönelik taleplerinin kabulü gerektiği iddia edildiğinden, taraflar arasındaki ilişkinin ve pasif husumet ehliyetinin belirlenmesi için, takibe dayanak teşkil eden ilgili borç senedi, sözleşme ve varsa ödeme belgeleri ile davalı Kooperatifler Birliğine ait Ana sözleşme de dosyaya celbedilerek, borç senedinde ve diğer belgelerde alacaklı sıfatının kime ait olduğunun değerlendirilerek, davacı tarafından, davanın takip alacaklısı S.S. ... numaralı Çukorova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Mihmandar Tarım Satış Kooperatifi yerine, davalı SS Çukurova Pamuk,Yerfıstığı Ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifler Birliğine yöneltilmiş olmasının, HMK.'nun 124. maddesi kapsamında kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıp dayanmadığının belirlenerek, oluşacak sonuca göre davacıların, taraf değişikliğine yönelik talepleri hususunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması da hatalı olmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin, belirtilen eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iade edilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-Davacılar vekilinin ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının KABULÜNE,
2-Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dava dosyasının esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin, belirtilen eksikliklerin giderilmesi ve yeniden yargılama için Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının istinaf eden davacılara talep halinde İADESİNE,
5-Davacı taraflarca istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
8-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere 16/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır