T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1628
KARAR NO: 2022/205
KARAR TARİHİ: 02/03/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:
NUMARASI: 2021/... ESAS-2021/... KARAR
DAVACILAR : 1- ... - ...
2- ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... - ...
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 02/03/2022
YAZIM TARİHİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.03.2021 tarih, 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacılar aleyhine Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını ödeme emrinin davacılara tebliğ edilip kesinleştiğini, icra takibine dayanak olan kambiyo senedi olan bono, davacılardan ...'ın ... Kuruyemiş de işe girmesinden 4 gün sonra tanzim edildiği ve davacıya işinde kullanması için şirket tarafından tahsis edilen ... plaka sayılı araca karşılık teminat olarak alındığını, ilgili bono karşılığında hiçbir ticari alış veriş yapılmadığı gibi hiçbir para alış verişini de ihtiva etmediğini, ilgili aracın davacı ...'a zimmetlenmesi nedeni ile araçta oluşabilecek herhangi bir hasarın veya zararın karşılanmasının teminatı olarak işe başlamadan 4 gün öncesinde davacıdan alınan bu teminat senedi hiçbir şekilde borç ihtiva etmediğini, teminat senedi olan bononun davacıya ...'ın ... Kuruyemişde işe girebilmesi için şirket yetkilileri tarafından şart koşulduğunu ve davacının iradesi sakatlanarak işe girebilmek amacıyla herhangi bir borç içermeyen bu senedi imzalamak zorunda kaldığını, davacının zimmetlenen aracı işten ayrılırken veya iş akdi sona erdirilirken eksiksiz ve hasarsız olarak firmaya teslim edildiğini, davacının defalarca şirket yetkililerinden teminat senedinin iadesi şifahen istenmişse de şirket yetkililerinin senedi kötü niyetli olarak iade etmediklerini, tüm bu nedenlerle haklı davanın kabulü ile davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, takip tutarının %15'inden aşağı olmamak üzere teminat karşılığı icra dosyasına ödenecek olan takip çıkış tutarının 125.777,40.TL alacaklıya veya dosya alacağını temlik alan 3. Kişilere iş bu dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine, alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere davalılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyasının iş bu dava kesinleşinceye kadar durdurulmasına ve davacılardan ...'ın üzerine kayıtlı haciz konulan tüm taşınmazların ve satışı istenilen Kahramanmaraş ili Andırın ilçesi Akifiye köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmazın satış işlemlerinin durdurulmasına mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı taraf davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Adana 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait 2021/15 Esas 2021/16 Karar sayılı karar ile, davanın mahkemenin görevsizliği yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve dosya Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.03.2021 tarih, 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı ile; Dosya Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/15-16 E.K sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek mahkemeye gönderilmiş ise de; davacının dava dışı ... Kuruyemiş İnşaat Nakliyat Tarım Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinde işçi olarak çalıştığı, davalının yine aynı iş yerinde işçi olarak çalışıp çalışmadığı, takibe konu bononun iş akdi nedeni ile davacılardan alınıp alınmadığı hususlarının değerlendirilmesi iş mahkemesinin görev alanında kaldığı anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.03.2021 tarihli, 2021/... E. 2021/... K. sayılı kararı ile dosyada görevsizlik kararı verdiğini, davacıların, dava dışı ... Kuruyemiş Tic. San. Ltd. Şti ile ticari ilişkileri bulunduğunu, dava dışı şirket ile davacılar arasında kuru yemiş alım-satımına dayalı ticari ilişki mevcut olduğunu, buna ilişkin ticari alım satım yapıldığına dair ... Kuruyemiş Ltd. Şti. tarafından düzenlenen, senedin müvekkile verilmesi sırasında alacaklarının olduğuna dair müvekkile gösterilen faturalar mevcut olduğunu, iddia edildiği üzere davacılara kullanılan araca teminat olarak imzalatılmış herhangi bir bono bulunmadığını, 6102 Sayılı TTK Md 4 hükmü uyarınca kambiyo senetlerinden doğan borçtan dolayı açılan menfi tespit davalarında Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, işbu davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosya kapsamında mahkemenin görevsizlik kararı vermesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle itirazlar ve eksik hususlar doğrultusunda dosyanın tekrar görevli olan Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava; bonodan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacılar hakkında Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu bononun teminat senedi olarak verildiğini belirterek davacıların borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince, davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5.maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1.bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.
Somut olayda, davanın konusunun davalı tarafça icra takibine konu edilen 15.06.2017 vade tarihli 100.000,00.TL bedelli bono olduğu, davacılar ile davalı arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığı, davacı ile dava dışı şirket arasında işçi işveren ilişkisi olduğunun iddia edildiği, bononun kambiyo senedi vasfı niteliğinde olduğu, bonoya dayalı uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu dikkate alındığında TTK'nun 4. maddesi gereğince eldeki dava ticari davadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın, mutlak ticari dava niteliğinde olduğundan uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girdiği dikkate alınarak davalı tarafın istinaf başvurusunun bu gerekçelerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1)-Davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin KABULÜNE,
2)-6100 sayılı HMK'nun 353/1-a-3 maddesi gereğince Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.03.2021 tarih, 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Dosyanın Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
3)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı tarafından yatırılan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
4)-Davalı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince KARARA BAĞLANMASINA,
5)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a/3 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 02/03/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır