T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/389
KARAR NO: 2022/1012
KARAR TARİHİ: 07/07/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/11/2021
NUMARASI: ... ESAS-... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... - ...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 07/07/2022
YAZIM TARİHİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/11/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; BDDK’nın 09.07.2001 tarih ... sayılı kararı ile ...’ın, 15.03.2001 tarih 198 sayılı kararı ile ... Bankası’nın yönetim ve denetimi TMSF’ye devredildiğini, 28.03.2002 tarihli karar ile ... Bankası’nın ... A.Ş. ile birleştirilmesine karar verildiğini, ... Bankasının Adana Şubesi müşterisi olan davalı ...'in 19.02.2001-14.03.2001 tarihleri arasında ... ile birlikte bir mevduat havuzu oluşturarak bankada gecelik işlemler (O/N) yaptıklarını ve fahiş oranda faiz geliri elde ettiklerini Bankanın Fon’a devrinden sonra eski yöneticilerin yaptıkları bu işlemlerin hukuka aykırı olması nedeniyle İMKB ortalama faizleri esas alınarak müşterilere faiz ödemesi yapıldığını, belirtilen genel uygulama uyarınca davalının hesabına uygulanan fahiş miktardaki faiz oranı ile İMKB O/N faiz oranları arasındaki farkın 419.223,55.TL olarak hesaplandığını, ... hesabından alınması gereken tutarın 419.223,55.TL olmakla birlikte iade alınan tutarın 22.513,32.TL olduğu, hesapta bakiye olmaması nedeniyle iade alınamayan 396.710,22.TL nin ... hesabından alındığı, ... ile ilgili itirazın iptali davasına ilişkin hükümler Yargıtay tarafından onanmış olduğundan banka tarafından 8.689.507,50.TL ödeme yapıldığını, ...'a ödeme yapılması nedeniyle iş bu davanın açıldığı belirterek, davanın kabulü ile banka alacağı 396.710,22.TL'nin 19/03/2001 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının aynı davasını Mahkemenin Sayılı dosyasında dava konusu yaptığından HMK. M. 114/1-ı hükmü kapsamında davanın dava şartı/derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesini, dava şartının/derdestliğin kabul edilmemesi halinde, terditli olarak, 19.03.2001 tarihinden davanın açıldığı tarih arasında 1, 2, 5, 10 ve 20 yıllık zamanaşımı sürelerinin tamamı dolduğundan zamanaşımı def'isi nedeniyle, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, davacının müvekkilden hiç bir hak ve alacağı olmadığından davanın reddini, müvekkil temerrüde düşürülmediğinde, müvekkilin davacıya bir borcu ve müvekkilde davalıya ait bir para bulunmadığından, ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğinden 19.03.2001 tarihinden itibaren faiz talebinin ve yasal faiz üzerindeki 160,90 faiz oranı talebinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/11/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile;6100 sayılı HMK'nun 114/1-ı maddesinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" dava şartı olarak düzenlendiği, davacı vekili her ne kadar 15/10/2021 tarihli dilekçesinde, iş bu davanın zamanaşımı itirazına uğranılmaması ve davacı bankanın herhangi bir hak kaybına uğramamasını teminen açıldığı belirtilmiş ise de, bu hususun dava şartı noksanlığına karşı ileri sürülebilecek mahiyette olmadığı gerekçesi ile açılan davanın HMK'nun 114/1-ı ve 115. maddeleri gereği derdestlikten dolayı dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; derdestlik dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay'ın bozma gerekçesinin dava açıldığı esnada henüz bir para iadesi yapılmadığına yönelik olduğu, müvekkili banka tarafından ...'a ödeme yapılması üzerine söz konusu bozma gerekçesinin ortadan kalktığını, ödeme yapılmış olması nedeniyle müvekkili banka tarafından iş bu davanın açıldığını, mahkeme hükmünü kabul anlamına gelmemek üzere hak gereği müvekkili banka aleyhine yargılama gideri vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava ve dava konusunun alacak zamanaşımına uğramadığını, müvekkil bankanın davasında haklı olduğunu, davalı yan dava konusu alacağı müvekkili bankaya ödemekle yükümlü olduğunu, işbu davaya konu tutar müvekkili Bankaca tahsil edilmediği, ...'a ödeme yapılan tutar için de işbu dava konusu tutar da bulunduğunu, taraflarınca talep ettikleri faiz oranı ve faiz başlangıç tarihinde de yasaya aykırı bir yan olmadığını, yine müvekkilinin banka olması nedeniyle banka alacaklarına BMV hükmedilmesi gerektiğini, faizin ferisi olan BMV'nin de hüküm altına alınması gerektiğini, bu nedenlerle Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararındaki davanın reddi ile müvekkili Banka aleyhine olan diğer tüm hükümlerin kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak itirazları doğrultusunda davanın kabulüne, vekalet ücreti, arabuluculuk ücreti, harç ve yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava "Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)" talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile, BDDK’nın 09.07.2001 tarih ... sayılı kararı ile ...’ın, 15.03.2001 tarih 198 sayılı kararı ile ... Bankası’nın yönetim ve denetimi TMSF’ye devredildiğini, 28.03.2002 tarihli karar ile ... Bankası’nın ... A.Ş. ile birleştirilmesine karar verildiğini, ... Bankasının Adana Şubesi müşterisi olan davalı ...'in 19.02.2001-14.03.2001 tarihleri arasında ... ile birlikte bir mevduat havuzu oluşturarak bankada gecelik işlemler (O/N) yaptıklarını ve fahiş oranda faiz geliri elde ettiklerini Bankanın Fon’a devrinden sonra eski yöneticilerin yaptıkları bu işlemlerin hukuka aykırı olması nedeniyle İMKB ortalama faizleri esas alınarak müşterilere faiz ödemesi yapıldığını, belirtilen genel uygulama uyarınca davalının hesabına uygulanan fahiş miktardaki faiz oranı ile İMKB O/N faiz oranları arasındaki farkın 419.223,55.TL olarak hesaplandığını, ... hesabından alınması gereken tutarın 419.223,55.TL olmakla birlikte iade alınan tutarın 22.513,32.TL olduğu, hesapta bakiye olmaması nedeniyle iade alınamayan 396.710,22.TL nin ... hesabından alındığı, ... ile ilgili itirazın iptali davasına ilişkin hükümler Yargıtay tarafından onanmış olduğundan banka tarafından 8.689.507,50.TL ödeme yapıldığını, ...'a ödeme yapılması nedeniyle iş bu davanın açıldığı belirterek, davanın kabulü ile banka alacağı 396.710,22.TL'nin 19/03/2001 tarihinden itibarin işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilince derdestlik itirazında bulunulduğu ve ilk derece mahkemesince derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verildiği, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin istinaf sebepleri bakımından çözümlenmesi gereken sorun uyuşmazlık konusu bakımından derdestlik bulunup bulunmadığına ilişkindir.
Dava şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nun 114/1. maddesinin ı bendinde "aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" şeklinde ifade edilen derdestlik dava şartlarındandır. Açılmış olan bir davanın görülebilmesi için bulunması ya da bulunmaması gereken dava şartlarından biri olan derdestlikten söz edilebilmesi için, daha önce açılmış olan davanın tarafları ile konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerekmektedir. Dava şartı olan derdestlik nedeni ile davanın reddi için iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas karar sayılı karar ile; ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 396.710,22.TL’nin 19.03.2001 tarihinden itibaren uygulanacak %70 faiziyle birlikte davalı ... ... tahsiline karar verilmiştir. Hükme karşı taraflar temyiz yoluna başvurmuştur. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 28.03.2019 tarih 2018/1662-2019/2134 sayılı kararla; ..... Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyadaki davanın kısmen kabulü ile 396.710,22.TL’nin 19.03.2001 tarihinden itibaren uygulanacak %70 faiziyle birlikte davalı ...'den tahsiline ilişkin hükmün; ...'in davacıya borçlu olduğu iddia edilen paranın, davacı banka tarafından asıl dava davacısı ... hesabından tahsil edilip, davanın açılış tarihi itibariyle henüz bu parayı ...’a iade etmemiş olduğundan ve dava tarihi itibariyle herhangi bir alacağı bulunmadığından davanın reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... EK sayılı dava dosyasının incelenmesinden, bu dosya kapsamında birleşen dosya olarak bakılan Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011-374 EK sayılı dava dosyasında davacının ... Bankası A.Ş, davalını ise ... olduğu, davacının dava tarihi itibariyle herhangi bir alacağı bulunmadığından bahisle birleşen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacının iş bu dava dosyasında yukarıda bahsi geçen dava dosyalarına atıfla daha önce açtıkları davanın yukarıda belirtilen sebeplerle red edilmesi üzerine ... hesabına ödeme yaptıkları gerekçesiyle iş bu davayı açtıklarını bildirdiği, somut uyuşmazlık bakımından her ne kadar davanın tarafları, tahsili istenen para ve miktarının aynı olduğu anlaşılmış ise de, davacının söz konusu paranın tahsili için yukarıda zikredilen dava dosyalarında bildirdiği farklı bir sebeple bu davayı açtığı dolayısıyla somut uyuşmazlık bakımından iş bu dava dosyası ile Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... EK sayılı dava dosyası arasında derdestlik bulunmadığı bu nedenlerle ilk derece mahkemesince gerektiğinde Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... EK sayılı dava dosyası sonucu beklenerek uyuşmazlığın esası bakımından bir karar verilmesi gerekirken derdestlik nedeniyle davanın reddi kararı doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın yeniden yargılama için mahkemesine gönderilmesine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/11/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 07/07/2022 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır