T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/827 - 2022/754
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/827
KARAR NO: 2022/754
KARAR TARİHİ: 13/06/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av...
Av...
DAVALILAR: 1-...
2-...
VEKİLİ: Av...
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 13/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili, davalının dava dışı ... A.Ş. İle arasında bayilik sözleşmesi olduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, ... A.Ş.'nin bütün hak ve borçlarının yasal prosedüre uygun olarak müvekkiline geçtiğini, davalının ... firmasına 96.397,71.TL borcu olduğunu, müvekkilinin firmaya teslim edilmesi gereken sözleşme gereğince emanet olarak verilmiş ve teslim edilmeyen tüplerin aynen teslimi, aynen teslim edilmez ise imalat bedellerinin tahsili ve kar mahrumiyeti ile tüpler hakkında ve başkaca haklar saklı kalmak kaydı ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 101.850,00.TL(50.000 USD) cezai şart alacağının dava tarihi itibari ile kur üzerinden çevrilerek talep edilmiş olması sebebi ile dava tarihinden itibaren davalı-bayiden bayilik sözleşmesinin 6/e maddesi gereğince aylık %8 ve davalı-kefilden ise ipotek akit senetlerinde yazılı olduğu üzere aylık %10 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesine, kısmen talep edilen 20.000,00.TL+KDV kar mahrumiyeti alacağının davalılara Kadıköy 32. Noterliği'nin 19/06/2013 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin tebliğ tarihlerinden başlamak üzere davalı-bayiden bayilik sözleşmesinin 6/e maddesi gereğince aylık %8 ve davalı-kefilden ise ipotek akit senetlerinde yazılı olduğu üzere aylık %10 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesine, mülkiyeti müvekkili firmaya ait bulunan ve davalı-bayi tarafından teslim edilmemiş bulunan 24 adet 24 kg (102,36.TL-adet), 61 adet 45 kg(129,47.TL-adet) tüplerin davalı-bayiden alınarak müvekkili şirkete aynen teslimine, aynen teslimi yapılmadığı takdirde imalat bedelleri toplamı bulunan 10.354,31.TL'nin davalılara Kadıköy 32. Noterliği'nin 19/06/2013 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin tebliğ tarihinden başlama üzere davalı-bayiden bayilik sözleşmesinin 6/e maddesi gereğince aylık %8 ve davalı-kefilden ise ipotek akit senetlerinde yazılı olduğu üzere aylık %10 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Tarsus 3.Asliye Hukuk ( Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 02/11/2021 tarih, ... esas ... kararı ile, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girdiği, HSK'nın 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile "Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin Mersin ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine" karar verildiği, bu sebeple Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılan dosyada mahkememizin görevli olmayacağı, görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliğine, Mersin Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu şeklinde karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; "mahkeme tarafından Ticaret Mahkemesi sıfatıyla dava dosyasının HSK'nın 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı genel kurul kararı ile dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmekle birlikte verilen bu kararın görevsizlik kararı olmadığı, mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle daha önce verilmiş karşılık bir görevsizlik kararı bulunmadığından olumsuz görev uyuşmazlığından söz edilemeyeceğinden mahkememizin kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiğinde görevli ve yetkili Tarsus 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine" şeklinde karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davanın 13/13/2013 tarihinde ikame edildiğini, 8 yılı aşkın bir süre boyunca hala sonuçlanamadığını, ikame edilen davanın alanında uzmanlığı bulunan Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, Tarsus İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Davanın açıldığı Tarsus 3. Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) mahkemesi'nce verilen 13/09/2021 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı karar ile " 08.07.2021 tarihli resmi gazetede yayımlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile " Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Mersin İlinin mülki sınırları, ... olarak belirlenmesine," dair karar verildiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilmesine, esasın bu yönde kapatılmasına, dosyanın resen görevli ve yetkili Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine," karar verilmiş ve dosya Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiştir.
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile, HSK'nun 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı kararında Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin Mersin ili mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan davalarda ise 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi kapsamında bu kanunda ve diğer kanunlarda aksi düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından görevli olduğu, gönderme kararı ile gönderilen davanın 13/12/2013 tarihinde açıldığı, bu nedenle Mersin Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olmadığı, uyuşmazlığın Tarsus 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle, HMK'nun 114/c ve 115/2.maddeleri gereğince davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
8 Temmuz 2021 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 07/07/2021 tarihli ve 608 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurul Kararı ile "Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemeleri yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 30.06.2021 tarihli ve E.21646783-668/13369 sayılı yazısı görüşülerek ;... Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Mersin İlinin mülki sınırları, ... Olarak belirlenmesine, İşbu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına 07.07.2021 tarihinde karar verildi." şeklinde karar verilmiştir.
Mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir . Mahkemenin görevli olması aynı zamanda dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflar görev itirazında bulunulabileceği gibi, ileri sürülmese dahi mahkemece resen gözetilmelidir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanunî hâkim güvencesi” başlığını taşıyan 37’nci maddesinde “Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, uyuşmazlık konusu her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir. O hâlde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde, her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava, açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır. Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. Ancak, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından yargı çevresi belirlenmesi, görev kuralı niteliğinde bulunmamaktadır. Göreve ve kesin yetkiye ilişkin düzenlemeler ancak yasa yoluyla yapılabilir.
Somut olayda; Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı irdelendiğinde, Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin, Mersin İli mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararın uygulanma tarihinin 01/09/2021 tarihi olarak belirtildiği, karar tarihinden önce açılmış davaların, yargı çevresi belirlenen mahkemeye devredileceğine ilişkin ise bir düzenlemeye yer verilmediği, bu nedenle, 01/09/2021 tarihinden önce, 13/12/2013 tarihinde açılan ve halen derdest olan iş bu davanın, açıldığı Tarsus 3. Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nce sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas, ... karar sayılı görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70.TL istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından yeninden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 13/06/2022
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır