T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/454 - 2022/998
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/454
KARAR NO: 2022/998
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ...
NUMARASI: ... ESAS-... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av...
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 05/07/2022
YAZIM TARİHİ : ...
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; BDDK’nın 09.07.2001 tarih 383 sayılı kararı ile ...’ın, 15.03.2001 tarih 198 sayılı kararı ile ... Bankası’nın yönetim ve denetimi TMSF’ye devredildiğini, 28.03.2002 tarihli karar ile ... Bankası’nın ... A.Ş. ile birleştirildiğini, ... Kurulu'nun 07.12.2005 tarihli515 sayılı kararı ile de ... Bank A.Ş.'nin ünvanının ... ... Bankası A.Ş. Olarak değiştirildiğini, ... Bankası'nın Adana Şubesi müşterisi olan davalının 19.02.2001-14.03.2001 tarihleri arasında ..., ..., ..., S. ..., ... A.Ş., ..., ... Ltd. Şti., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile birlikte bir mevduat havuzu oluşturarak bankada gecelik işlemler (O/N) yaparak fahiş oranda faiz geliri elde ettiklerini, ... Bankası TAŞ'nin fona devrinden sonra eski yöneticilerin yapmış oldukları bu dolanlı işlemlerin yasalara, kamu vicdanına, ahlaka aykırı olması nedeniyle İMKB faizleri esas alınarak müşterilere faiz ödemesi yapıldığını, bunun üzerinde kalan ve gabin teşkil eden kısımların TBK'nın 20.maddesi gereğince butlanla malul olduğu düşüncesi ile müşterilere ödenmediğini, davalının ... numaralı hesabına uygulanan fahiş miktardaki faiz oranları ile İMKB faiz oranları arasındaki farkın 2.317.144,65.TL olarak belirlendiğini, bu tutarın 1.333.676,60.TL'sinin hesaptan geri alındığını, hesapta bakiye olmadığı için alınamayan 983.468,05.TLnin, dava dışı ...'un hesabından alındığını, bu kişi tarafından açılan davada, söz konusu bedelin ...'a iadesine karar verildiğini, banka tarafından ...'a ödeme yapıldığını belirterek 983.468,05.TL'nin 19/03/2001 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %169,90 oranındaki faiziyle, aksi halde avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının aynı alacağı Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında da dava konusu yaptığından HMK. M. 114/1-I hükmü kapsamında davanın dava şartı/derdestlik nedeniyle reddine, dava şartının/derdestliğin kabul edilmemesi halinde, 19.03.2001 tarihinden davanın açıldığı tarihe kadar zamanaşımı süreleri dolduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle, aksi halde davacının hiç bir hak ve alacağı olmadığından esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı karar ile; ... ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 983.468,05.TL’nin 19.03.2001 tarihinden itibaren uygulanacak %70 faiziyle birlikte ... ...’tan tahsiline karar verildiği, hükme karşı taraflarca temyiz yoluna başvurulduğu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 28.03.2019 tarih ... sayılı kararla; ...Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyadaki davanın kısmen kabulü ile 983.468,05.TL’nin 19.03.2001 tarihinden itibaren uygulanacak %70 faiziyle birlikte davalı ... ...’tan tahsiline ilişkin hükmün; ... ...’ın davacıya borçlu olduğu iddia edilen paranın, davacı banka tarafından asıl dava davacısı ... hesabından tahsil edilip, davanın açılış tarihi itibariyle henüz bu parayı ...’a iade etmemiş olduğundan ve dava tarihi itibariyle herhangi bir alacağı bulunmadığından davanın reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi bozma kararına uyarak ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davanın reddine karar verildiği, bu karar temyiz edilmiş olup dosyanın Yargıtay'da olduğu, 6100 sayılı HMK'nun 114/1-ı maddesinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" dava şartı olarak düzenlendiği, açıklanan sebeplerle, davacının aynı sebeplere dayanarak aynı kişi aleyhine açtığı davanın reddine ilişkin kararın henüz kesinleşmediği, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay'da olduğu anlaşıldığından davanın HMK'nun 114/1-ı ve 115. maddeleri gereği dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkemece yapılan yargılama sonucundan HMK 114/1-ı ve 115. Maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebi ile derdestlik/dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, derdestlik durumunun mevcut olmadığını, dava şartları mevcut olmakla işbu davanın zamanaşımı itirazına uğranılmaması ve müvekkili bankanın herhangi bir hak kaybına uğramamasını teminen açıldığını, bu beyanlar kapsamında Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılabileceğini, usul ekonomisi gereğince de bu yönde işlem yapılması gerektiğini, mahkeme hükmünü kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili banka aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın ve dava konusu alacağın zamanaşımına uğramadığını, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının da usul ve yasaya aykırı olup, müvekkili bankanın davasında haklı olmakla davalının dava konusu alacağı müvekkili bankaya ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılarak yeniden yargılama yapılarak itirazlar doğrultusunda davanın kabulüne, ihtiyati haciz kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava "Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)" talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde ki BDDK’nın 09.07.2001 tarih 383 sayılı kararı ile ...’ın, 15.03.2001 tarih 198 sayılı kararı ile ... Bankası’nın yönetim ve denetimi TMSF’ye devredildiğini, ... Bankası'nın Adana Şubesi müşterisi olan davalının 19.02.2001-14.03.2001 tarihleri arasına ..., ..., ..., ..., ... A.Ş., ..., ... Ltd. Şti., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile birlikte bir mevduat havuzu oluşturarak bankada gecelik işlemler (O/N) yaparak fahiş oranda faiz geliri elde ettiklerini, ... Bankası TAŞ'nin fona devrinden sonra eski yöneticilerin yapmış oldukları bu dolanlı işlemlerin yasalara, kamu vicdanına, ahlaka aykırı olması nedeniyle İMKB faizleri esas alınarak müşterilere faiz ödemesi yapıldığını, bunun üzerinde kalan ve gabin teşkil eden kısımların TBK'nın 20.maddesi gereğince butlanla malul olduğu düşüncesi ile müşterilere ödenmediğini, davalının ... numaralı hesabına uygulanan fahiş miktardaki faiz oranları ile İMKB faiz oranları arasındaki farkın 2.317.144,65.TL olarak belirlendiğini, bu tutarın 1.333.676,60.TL'sinin hesaptan geri alındığını, hesapta bakiye olmadığı için alınamayan 983.468,05.TL'nin, dava dışı ...'un hesabından alındığını, bu kişi tarafından açılan davada, söz konusu bedelin ...'a iadesine karar verildiğini, banka tarafından ...'a ödeme yapıldığını belirterek 983.468,05.TL'nin 19/03/2001 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %169,90 oranındaki faiziyle, aksi halde avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilince derdestlik itirazında bulunulduğu ve ilk derece mahkemesince derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verildiği, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin istinaf sebepleri bakımından çözümlenmesi gereken sorun uyuşmazlık konusu bakımından derdestlik bulunup bulunmadığına ilişkindir.
Dava şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nun 114/1. maddesinin ı bendinde "aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" şeklinde ifade edilen derdestlik dava şartlarındandır. Açılmış olan bir davanın görülebilmesi için bulunması ya da bulunmaması gereken dava şartlarından biri olan derdestlikten söz edilebilmesi için, daha önce açılmış olan davanın tarafları ile konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerekmektedir. Dava şartı olan derdestlik nedeni ile davanın reddi için iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı karar ile; ... ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 983.468,05.TL’nin 19.03.2001 tarihinden itibaren uygulanacak %70 faiziyle birlikte ... ...’tan tahsiline karar verilmiştir. Hükme karşı taraflar temyiz yoluna başvurmuştur. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 28.03.2019 tarih ... sayılı kararla; ....... Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyadaki davanın kısmen kabulü ile 983.468,05.TL’nin 19.03.2001 tarihinden itibaren uygulanacak %70 faiziyle birlikte davalı ... ...’tan tahsiline ilişkin hükmün; ... ...’ın davacıya borçlu olduğu iddia edilen paranın, davacı banka tarafından asıl dava davacısı ... hesabından tahsil edilip, davanın açılış tarihi itibariyle henüz bu parayı ...’a iade etmemiş olduğundan ve dava tarihi itibariyle herhangi bir alacağı bulunmadığından davanın reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... EK sayılı dava dosyasının incelenmesinden, bu dosya kapsamında birleşen dosya olarak bakılan Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... EK sayılı dava dosyasında davacının ... ... Bankası A.Ş., davalını ise ... ... olduğu, birleşen dava dosyası bakımından ... ...’ın davacıya borçlu olduğu iddia edilen paranın, davacı banka tarafından asıl dava davacısı ... hesabından tahsil edilip, davanın açılış tarihi itibariyle henüz bu parayı ...’a iade etmemiş olduğundan ve dava tarihi itibariyle herhangi bir alacağı bulunmadığından bahisle birleşen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacının iş bu dava dosyasında yukarıda bahsi geçen dava dosyalarına atıfla daha önce açtıkları davanın yukarıda belirtilen sebeplerle red edilmesi üzerine ... hesabına ödeme yaptıkları gerekçesiyle iş bu davayı açtıklarını bildirdiği, somut uyuşmazlık bakımından he ne kadar davanın tarafları, tahsili istenen para ve miktarının aynı olduğu anlaşılmış ise de, davacının söz konusu paranın tahsili için yukarıda zikredilen dava dosyalarında bildirdiği farklı bir sebeple bu davayı açtığı dolayısıyla somut uyuşmazlık bakımından iş bu dava dosyası ile Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... EK sayılı dava dosyası arasında derdestlik bulunmadığı bu nedenlerle ilk derece mahkemesince gerektiğinde Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... EK sayılı dava dosyası sonucu beklenerek uyuşmazlığın esası bakımından bir karar verilmesi gerekirken derdestlik nedeniyle davanın reddi kararı doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın yeniden yargılama için mahkemesine gönderilmesine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 05/07/2022 tarihinde karar verildi.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır