T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/2050
KARAR NO: 2021/1191
KARAR TARİHİ: 15/10/2021
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: ALACAK (Ticari Nitelikteki Sözleşmeden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 15/10/2021
YAZIM TARİHİ :
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili firmanın yeni ve kullanılmış kamyon, treyler, inşaat ekipmanları ve otobüs alım-satım işleri ile uğraştığını ve davalının devraldığı ... İnş. Makina Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti. ile 21 tır ve bir Caterpıllar inşaat makinesinin 962.000.Euro bedelle satılması konusunda anlaştığını ve ... tarihli sözleşme akdettiklerini, garantör sıfatıyla ... İnşaat yetkilisi ...'in yer aldığını, ... İnşaat ve ... İnşaat'ın arasında fiili ve organik bağ olduğunu ve şirket yetkililerinin aynı olduğunu, müvekkili ile sözleşme akdeden ... İnşaat'ın, bir takım aldatmacalarla sözleşmenin ifası ile ilgili gönderilen paraları bir takım cezai müeyyidelere de konu olacak şekilde ... İnşaat'ın komisyon alacağı olduğunu ileri sürerek kendi bünyesinde tuttuğunu, sözleşmeye aykırı bir takım söylemlerle sözleşmenin gereğini ifa etmediği gibi müvekkilinin yüz binlerce Euro parasını iade etmekten kaçındığını, sözleşme imzasından sonra 200.000.Euro'nun avans olarak ödendiğini, bu avansın yapılacak teslimatlara göre ödemelerde oransal olarak mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını, gönderimlerin ... tarihleri arasında olmasının kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki uzlaşmazlığın ikinci parti malın tesliminde yaşandığını, müvekkilinin 327.000.Euro ödeme yaptığını, davalı ... İnşaat'tan 327.000.Euro proforma fatura gönderildiğini, ödeme yapıldıktan sonra sözleşmede garantör olarak geçen ancak komisyoncu olarak yer almayan ve açıkca komisyon sözleşmesi yapılmayan ... İnşaat'ın müvekkili şirkete faks yolu ile 125.000.Euro tutarında komisyon ücreti istendiğini, müvekkili şirketin öncelikle sözlü daha sonra faks yoluyla taraflar arasında komisyon sözleşmesi olmadığını, derhal ödemesi yapılan ikinci parti malın gönderilmesini istediğini ancak davalı ... İnşaat'ın ikinci parti malın ödemesi gerçekleşmesine rağmen teslimini yapmadığını, davalının sözleşmeye aykırı davranarak müvekkilini zarar uğrattığını, ihtilaflı konuların bir kenara bırakılsa dahi karşı taraf ihtarname ile kabul ettiği ve iade edileceği belirtilen 83.150.Euro'yu iade etmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000.Euro'nun ihtar tarihi olan 30/10/2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte ödenmesini, sözleşme gereği ödemesi yapılmasına rağmen sözleşmeye aykırı olarak teslim edilmeyen araçların satış bedeli üzerinden %15 cezai şart uygulanmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile; iadesi gereken meblağlar yönünden 100.000.Euro olan dava değerinin 334.500.Euro daha arttırdıklarını ayrıca müvekkiline iade edilmesi gereken toplam 434.500.Euro'nun %15 sözleşme gereği cezai şartı karşılığı olan 65.175.Euro'nun yabancı mevduata uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; öncelikle 6100 sayılı HMK 6. madde gereği davaya bakmakla yetkili mahkemenin Adana Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava konusu alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, yapılan sözleşmelerin komisyon sözleşmesi niteliğinde olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesindeki iddiaların gerçekleri yansıtmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında komisyon sözleşmesi yapıldığını, davacı tarafın Almanya vergi mevzuatını aşabilmesi amacıyla sözleşmelerin ikiye bölündüğünü, davacı ile ... İnşaat arasında düzenlenen sözleşme konusu 22 aracın gerçek bedelinin 1.219.000,00.Euro olduğunu, davacı tarafın iş bu bedelin 962.000.Euro'luk kısmının satış bedeli olarak, 257.000.Euro'luk kısmının ise ... İnşaat Ltd. Şti.'ne komisyon bedeli olarak düzenlenmesini talep ettiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete 810.000.Euro'yu 2008 yılı Ekim ayına kadar sözleşmeye aykırı şekilde parça parça gönderdiğini, gönderilen bedel kadar araçların davacıya teslim edildiğini, sözleşmeye uygun davranılmadığını, davacı şirketin kötü niyetli tavır ve davranışları nedeniyle sözleşmeyi ... tarihinde feshettiklerini, belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davanın kabulü ile 434.500.Euro alacak, 65.175.Euro cezai şart olmak üzere toplam 499.675.Euro'nun 100.000.Euro'sunun dava tarihi olan ... tarihinden, 399.675.Euro'sunun ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkemece verilen kararın usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğunu şöyle ki; dava konusu sözleşme kurulduğu tarihte sözleşme konusu araçların müvekkili şirket mülkiyetinde olmadığını, müvekkili şirketin dava konusu araçları davacı ile akdedilen komisyon sözleşmesinden sonra kendi adına davacı nam ve hesabına satın aldığını, ... firması ile davacı arasında akdedilen sözleşme tarihinin ... olup, ... şirketinin ... Çimento firmasından araçları devralma tarihinin... olduğunu, araçların üçüncü şahıslardan yapılan satın alımına ilişkin noterden yapılan sözleşmelerin dosyada mevcut olduğunu, bu sözleşmeler incelendiğinde görüleceği üzere araçların satın alma tarihinin dava konusu sözleşme tarihinden sonra olduğunu, diğer hususun araçların üçüncü şahıs ... Çimento'dan satın alındığı sözleşmelerdeki kasko/satış bedelleri incelendiğinde davacı ile ... firması arasında akdedilen sözleşmedeki bedellerden daha yüksek bedelle satın alındığının görüldüğünü, davacı ile müvekkili şirket arasındaki hukuki ilişkinin komisyon sözleşmesi olup, müvekkilinin işbu satın almadaki hukuki konumunun alım satım komisyonculuğu olduğunu, tüm yargılama boyunca dosya muhteviyatında müvekkili şirket sözleşmesinin tarafı satıcı olarak nitelendirildiği ve uyuşmazlığın bu şekilde analiz edildiğini, taraflar arasındaki ilişkinin kuruluş ve gelişimi irdelendiğinde müvekkillerinin bu satın almadaki pozisyonunun aracılıktan ibaret olduğunu, mevzuatta komisyon sözleşmesi akdinin herhangi bir şekle bağlı olmadığını, izah edilen süreçlerde icap ve kabul ile müvekkili ile davacı arasında ... tarihli sözleşme akdedildiğini, salt davacının bu sözleşmeyi inkarı ile mahkemece bu delilin nazara alınmadığını, tamamen hukuka aykırı ve hatalı bir karar ile mahkemece nazara alınmayan dosya muhteviyatında mevcut ... tarihli sözleşme içeriği incelendiğinde görüleceği üzere müvekkilinin bahse konu satın almada alım-satım komisyoncusu rolünü üstlenmiş olup bu aracılık hizmetinin bedeli olarak davacı tarafça müvekkili şirkete 257.000 Avro ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, hiçbir şekilde davacı alacağının varlığını kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin bu alacağının davacı alacağından mahsubu gerektiğini, komisyon sözleşmelerinden kaynaklanan alacak taleplerinin 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan davacının sözleşmeden kaynaklı alacağı olduğunu kabul alamına gelmemek kaydıyla var ise alacakların zamanaşımına uğradığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda irdelenen davacı defterlerinin delil olarak kabulünün mümkün olmadığını, zira raporda davacı şirketin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulup tutulmadığı ve resmi olarak kabulünün mümkün olup olmadığı noktasında hiçbir açıklama yapılmamış olup, belirtilen nedenlerle hükme esas alınan raporun da denetime elverişliliğinin düşündürücü olduğunu, izah edilen nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Alacak (Ticari Nitelikteki Sözleşmeden Kaynaklanan)
" davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ve davalının devraldığı ... Ltd. Şti. arasında 21 adet tır ve 1 adet caterpiller inşaat makinasının 962.000 EURO bedel ile satışı konusunda ... tarihinde anlaşma yapıldığını, davalının söz konusu sözleşmede garantör olduğunu, davacı tarafça sözleşme uyarınca gönderilen bir kısım paralara karşılık mal gönderilmediğini ve bu paraların komisyon alacağı olduğundan bahisle iade edilmediğini, taraflar arasında komisyon sözleşmesi bulunmadığını, bu nedenlerle alacak ve cezai şart alacağı talebinde bulunulmuştur.
Davalı vekili savunmasında, davacının 810.000,00 EURO gönderdiğini ve gönderilen para kadar 9 aracın davalıya teslim edildiğini, sözleşme konusu araçların gerçek bedelinin 1.219,000 EURO olduğunu, davacının isteği ile bu bedelin 962.000,00 EUROLUK kısmı bakımından satış sözleşmesi düzenlendiğini, bakiye 257.000,00 EURO bedel bakımından ise komisyon sözleşmesi imzalandığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiş olup, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiği, iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Davanın İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... Esas sayılı dosyası ile açıldığı, mahkemece verilen yetkisizlik kararı üzerinde dosyanın Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği ve dosyanın Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ve davalının devraldığı ... Ltd. Şti. arasında satış sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme uyarınca davacının davalıya 962.000,00 EURO gönderdiği, bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere bu bedel karşılığı davacıya 528.000,00 EURO mal tesliminin yapıldığı, teslim edilmeyen makine bedelinin 434.500,00 EURO olduğu, sözleşmenin 16.maddesinde cezai şartın düzenlendiği ve teslim edilmeyen malın %15 oranında cezai şart miktarının 65.175,00 EURO olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafından taraflar arasında komisyon sözleşmesi olduğuna dair faks belgesi dışında dosyaya yazılı delil ibraz edilmediği gibi, faks belgedeki imzanın davacı tarafça kabul edilmediği, tüm bu nedenlerle davalı tarafça komisyon sözleşmesinin ispat edilemediği anlaşılmış olup, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin satım ilişkisi olduğu ve 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği anlaşılarak, taraflar arasındaki yazılı sözleşmenin aksine dava konusu araçların bedelinin daha yüksek olduğunun davalı tarafça yazılı belge ile ispat edilemediği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/4862 - 2021/283 EK sayılı kararı benzer mahiyettedir) anlaşılarak ilk derece mahkemesince verilen davanın kabulü kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 106.494,33.TL karar harcından peşin yatırılan 26.624,00.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 79.870,33.TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerine BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 15/10/2021 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır