T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1911
KARAR NO: 2024/222
KARAR TARİHİ: 19/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/11/2023
NUMARASI: ... ESAS
DAVACI: ... ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 19/02/2024
YAZIM TARİHİ : 19/02/2024
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/11/2023 tarih, ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARINİDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkili şirketin ticaret ile iştigal etmekte olup alım-satım işlerinin bir kısmında çek kullandığını, bu kapsamda müvekkili şirketin, lehtarı ve yetkili hamili olduğu ... ... Bankası Adana Şubesi'nin ... seri numaralı, 30.11.2023 düzenleme tarihli, 500.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı, 31.12.2023 düzenleme tarihli, 585.000,00 TL bedelli iki adet çeki ... Metal Asansör Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye göndermek üzere ... Kargo Şirketi Şehitlik Şubesine (Adana) 22.05.2023 tarihinde teslim ettiğini fakat söz konusu çekler her nasılsa kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen bu çekin bulunamadığını, söz konusu olayla ilgili Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na UYAP sistemi üzerinden ... iş emir numarası ile suç duyurusunda bulunduklarını, çeklerin bugüne kadar bulunmadığından ve zayi olması sebebiyle müvekkili şirketin mağduriyet yaşadığından bu davanın açılması zaruriyeti doğduğunu, bu nedenlerle ... ... Bankası Adana Şubesi'nin ... seri numaralı, 30.11.2023 düzenleme tarihli, 500.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı, 31.12.2023 düzenleme tarihli, 585.000,00 TL bedelli iki adet çekin ibrazı halinde ödenmemesi amacıyla 6102 sayılı TTK'nın 757'nci maddesi gereği ödeme yasağı konulmasına, söz konusu çeklerin 6102 sayılı TTK'nın 757'nci ila 764'üncü maddeleri gereği iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/11/2023 tarih, ... Esas sayılı ara kararı ile; TTK 757.maddesi uyarınca ödemeden men yönünde tedbir kararı istenebilmesi için talepte bulunanın, çek'in yetkili hamili olduğunu yaklaşık düzeyde ispatlaması gerektiği, somut olayda iptal istemine konu 2 adet çekin, dosyaya sunulan fotokopilerine göre iptal isteminde bulunan şirket yetkili hamil olduğu yaklaşık düzeyde ispatlanmadığı anlaşıldığından tedbir isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; ihtiyati tedbire konu çeklerin vadesinin 30/11/2023 ve 31/12/2023 olması ve çek miktarlarının yüksek meblağlı olması nedeniyle mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen kararın kaldırılarak davaya konu ... ... Bankası Adana Şubesi'nin ... seri numaralı, 30.11.2023 düzenleme tarihli, 500.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı, 31.12.2023 düzenleme tarihli, 585.000,00 TL bedelli iki adet çekin ibrazı halinde ödenmemesi amacıyla ihtiyati tedbir olarak 6102 sayılı TTK'nın 757'nci maddesi gereği ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava hukuki niteliği itibarıyla Zayi Nedeniyle Çek iptali (Hasımsız) talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin hamili olduğu ... ... Bankası Adana Şubesi'ne ait 0.11.2023 düzenleme tarihli, 500.000,00 TL bedelli ... seri numaralı ve ... seri numaralı, 31.12.2023 düzenleme tarihli, 585.000,00 TL bedelli ... seri numaralı iki adet çekin ... Metal Asansör Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye göndermek üzere ... Kargo Şirketi Şehitlik Şubesine (Adana) 22.05.2023 tarihinde teslim ettiğini, fakat çeklerin kargoda kaybolduğunu, bulunamayan çeklerin ödenmesini önlemek amacıyla ödeme yasağı konulması ile söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesince talebin reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelmesi, 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir (e TTK. m. 672, YTTK. m. 760). Davacı tarafça, iptali talep edilen çeklerin verildiği banka ve şubesini, hesap ve çek numaralarını ve çek tutarlarını mahkemeye bildirilmiş olduğu, dava dilekçesi ekinde de çek suretleri ile kargo şirketinin gönderinin alıcısına telim edilemeyip kayıp duruma düştüğüne dair yazısının ibraz edildiği anlaşılmakla davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Bu sebeple, ilk derece mahkemesince davacının ödeme yasağı kararı verilmesi şeklindeki ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeple kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davacının tedbir talebinin kabulü ile dava konusu çekler bakımından %15 teminat karşılığı ödeme yasağı kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle :
1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/11/2023 tarih, ... Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
3)-HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
4)-Davacı vekilinin İhtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile,
a)... ... Bankası Adana Şubesi'ne ait, keşide yeri Adana, 30/11/2023 tarihli, ... ... Asansörleri Ltd. Şti., keşidecisi ... ... İnş. Gıda ve Tar. Ü. Yapı Malz. San. Tic., ... seri nolu, 500.000,00 TL meblağlı çek,
b)... ... Bankası Adana Şubesi'ne ait, keşide yeri Adana, 30/12/2023 tarihli, ... ... Asansörleri Ltd. Şti., keşidecisi ... ... İnş. Gıda ve Tar. Ü. Yapı Malz. San. Tic., ... seri nolu, 585.000,00 TL meblağlı çek,
Çekler üzerine HMK'nın 389. maddesi uyarınca ihtiyati tedbiren üçüncü kişilerce ibrazı halinde ÖDEME YASAĞI KONULMASINA,
5)-HMK 392. maddesi uyarınca, ödeme yasağı konulan toplam 1.085.000,00.TL çek tutarının %15'i oranında olmak üzere (Teminat bedeli 162.750,00.TL) nakit veya teminat mektubunun, davacı tarafça ilk derece mahkemesi veznesine teminat olarak depo edilmesine,
6)-İhtiyati tedbire ilişkin karar uygulanmasının İlk Derece Mahkemesince YAPILMASINA,
İstinaf incelemesi yönünden;
1)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 269,85.TL maktu istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
2)-6100 sayılı HMK'nın 326/1. maddesi gereğince davacı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan harcamaların ilk derece mahkemesince esas hakkında hükümle DEĞERLENDİRİLMESİNE,
3)-6100 sayılı HMK.333 maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
4)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince TEBLİĞİNE,
Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 19/02/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır