T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/135
KARAR NO: 2023/894
KARAR TARİHİ: 26/10/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/11/2022
NUMARASI: ... ESAS
DAVACI:... -... ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI:... -... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 26/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/10/2023
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/11/2022 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ...'in maddi sıkıntılar çektiği dönemlerde davalı ...'dan almış olduğu borç para karşılığında davalının şart koşması üzerine icra takibine konu olan senetleri sadece imzalı olarak boş ve bedelsiz bir şekilde davalıya teslim ettiğini, müvekkilinin maddi durumunu biraz toparladıktan sonra davalıya olan borcunu taksitli bir şekilde ödemeye başladığını ve her taksit ödendiğinde müvekkilinin senet iadesi istediğini fakat davalının davacıyı oyalayarak senetleri müvekkiline iade etmediğini, müvekkilinin davalıya olan borcunu eksiksiz şekilde ödemiş olmasına rağmen davalının hem senetlerin iadesini bir türlü yapmadığını hem de müvekkilin boş ve bedelsiz olarak yalnızca imza karşılığı vermiş olduğu senetleri habersiz ve gerçek dışı tutarlarla dolduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu kalmamasına rağmen davalının elinde olan senetler nedeniyle müvekkile karşı icra takibi başlattığını, davalı müvekkili aleyhine Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 204.000,00.TL bedelli, Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından her biri 50.000,00.TL olmak üzere 6 senedin toplamı olarak 300.000,00.TL bedelli, Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından ise 50.000,00.TL bedelli senetlere faiz işletmek suretiyle icra takibine başladığını, bunun neticesinde icra prosedürleri uygulanarak, müvekkilinin mal varlığına haciz konulduğunu, müvekkilinin olmayan bir borç nedeniyle işini ve evini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya bırakıldığını, davalının bu alacakların dayanağını teşkil edecek bir iş potansiyeli bulunmadığını, davalının tacir olmadığını ve bir tane bile sigortalı çalışanı bulunmadığını, buna rağmen davalının hesaplarına son 10 yılda soruşturma dosyasından alınan MASAK raporuyla da sabit olmak üzere 1.161.361.249,31.TL para girişi olduğunu, müvekkil icra dosyalarının dayanağı olan senetleri davalının suç teşkil eden bir eylemi neticesinde yani ikrah altında imzaladığını, ekonomik olarak zor durumda bulunan müvekkiline karşı suç işleme kastıyla senet imzalattıran davalının bu senetleri icra takibine konu etmesinin tamamen hukuka aykırı olduğunu ve bu haseple senetlerin geçersizliğini de ön plana çıkardığını, bu nedenlerle Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, bekletici mesele kararı verilmeden evvel, tensip zaptıyla birlikte; davaya konu tüm takipler tefecilik suçunu teşkil ettiğinden teminatsız dairemizin aksi görüşteyse aynı teminat kabul edilmek suretiyle bu da mümkün değilse dava esas değerinin %15'si oranında teminat mukabilinde, bilgileri verilen tüm icra takiplerinin davanın kesinleşmesine kadar durdurulmasını ve bu yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, haklı ve hukuka uygun davanın kabulüne, haksız ve kötü niyetle açılmış bulunan icra takiplerin iptalini ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, davalının icra takibi yapmakta kötü niyetli olmasından dolayı takip konusu alacakların %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince 04.07.2022 tarihli ara karar ile; dava değerinin % 15 teminat mukabilinde İİK 72/3 maddesi gereği icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile, davacı vekilinin tedbir talebinin kabulü ile İİK 72/3 2. Cümlesi gereği Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... E, ... E, ... E sayılı icra takip dosyalarına yatan paranın dava değeri olan 646.505,97 TL nin %15'i teminat yatırıldığı takdirde icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili sunmuş olduğu 07/10/2022 tarihli dilekçesinde özetle; Davalı ... hakkında tefecilik yapmak suçundan yürütülen soruşturmanın sonuçlandığını ve iddianame düzenlenerek hakkında anılan suçtan Hatay 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, davalı hakkında yürütülen soruşturmada yeterli şüpheye ulaşıldığını, müvekkilinin cebri icra yoluyla satış tehdidi altında olduğunu, Mahkemenin İİK 72/3 uyarınca vermiş olduğu karara istinaden; Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına, evi ve ticarethanesinin cebren satış günü geldiğinden %100'lük teminat depo edebildiğini, diğer iki icra dosyasına teminat depo edemediğini, Bu sebeple de Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... E. Ve ... E. Sayılı dosyalarındaki cebri icra işlemlere Müvekkiline karşı devam ettiğini, Davalı, hakkında bu suçu işlediğine dair yeterli şüphe mevcut olduğunu, açıklanan tüm sebeplerden ötürü sayın mahkemenizin İİK Madde 72/3 uyarınca vermiş olduğu ihtiyati tedbir kararının, HMK Madde 389 uyarınca verilecek bir tedbir kararı ile değiştirilmesini, bu haseple, sayın mahkemeniz veznesine daha evvelden depo edilen, dava esas değerinin %15'i kıymetindeki teminatın yeterli sayılarak Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... E. ... E. ... E. Sayılı dosyalarında icra takiplerinin davanın devamı süresince tedbiren durdurulmasını ve bu dosyalarında uygulanan tüm hacizlerin ve yakalamaların fekkini, Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına depo etmiş olduğumuz dosya hesabının %100'ü değerindeki teminat bedelinin Müvekkil'line iadesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ :
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/11/2022 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile; davacı tarafın davalı hakkında tefecilik suçu kapsamında iddianame tanzim edildiğini ve davalı hakkında dava açıldığını beyan ederek yaklaşık ispat koşulunun sağlandığını iddia ettiği, ilgili mahkeme dosyasının getirtildiği, Hatay 7. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosya incelenmesinde; davalı hakkında tefecilik yapmak suçundan 25/08/2022 tarihli iddianame düzenlendiği, iddianame içeriğinde suç tarihlerinin 2015 ve 2016 yılı olarak belirtildiği, davanın açıldığı ve 19/01/2023 tarihine ilk duruşma gününün verildiği görüldüğü, güncel tedbir talebi tarihi itibari ile yaklaşık ispata elverişli olarak iddia edilen sahteciliği/ eylemi gösterir delil ve emarelerin veya herhangi bir raporun mevcut olmadığı davacının iddiasını destekler mahiyette herhangi bir yeni delil ileri sürmediği, senedin tefecilik yoluyla alındığı yönündeki iddiasının soyut kaldığı, ceza mahkemesince senedin tefecilik yoluyla elde edildiği yönünde bir kararın bulunmadığı , davacının iddialarının yaklaşık olarak ispat edilemediği bu sebeple ihtiyati tedbir şartlarının mevcut olmadığı gerekçesi ile HMK'nın 389 vd.maddeleri uyarınca takibin tedbiren durdurulmasına dair talebin reddine yine İİK'nun 72/3 gereği takibin tedbiren durdurulması talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nden 07.10.2022 tarihinde, davalı hakkında, işbu davaya konu senetlerin tefecilik yoluyla alındığı iddiasıyla, Hatay 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığından, HMK Madde 389 uyarınca, davaya konu icra takiplerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması talep edildiğini fakat sayın yerel mahkeme, herhangi bir somut gerekçe göstermeksizin taleplerinin, 24.11.2022 tarihli ara karar ile reddine karar verdiğini, yerel mahkemenin kararının hukuka aykırı olduğunu, davalı'nın işbu davaya konu senetleri ''tefecilik'' suçu neticesiyle temin ettiği Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca sabit bulunduğunu, bu gerekçeye dayanarak da müvekkilinin söz konusu iddianamede müşteki sıfatını aldığını ve davalı'ya suç isnadı müvekkiline karşı eylemlerinden dolayı yapıldığını, yerel mahkemenin işbu davasına konu senetlerin tefecilik neticesiyle aldığının yaklaşık ispatı bu aşamada somut olarak mümkün olduğunu, senet tanzim etmek bir hukuki işlem olduğunu ve bu işlem neticesinde senedin lehtarı hukuki bir alacağa sahip olduğunu ancak bu hukuki alacak, bir ceza soruşturmasına ve kovuşturmasına konu edilir ve alacağın suç teşkil eden bir eylem neticesinde ortaya çıktığı anlaşılırsa, bu hukuki alacak batıl hale geleceğini, nitekim, davalarını ikame ederken dayanak yapmış oldukları Yargıtay içtihatları da aynı minvalde olduğunu, davalının artık müvekkilin karşı işlediğinden bahisle, işbu davaya konu senetler sebebiyle, tefecilik suçundan yargılanan bir sanık olduğunu, hakkında bu suçu işlediğine dair yeterli şüphe mevcut olduğunu, protokolün cebri icra tehdidi altında imzalandığını, bu nedenlerle öncelikli olarak yerel mahkeme kararının bozulmasını, yerel mahkemenin İİK Madde 72/3 uyarınca vermiş olduğu ihtiyati tedbir kararının, HMK Madde 389 uyarınca verilecek bir tedbir kararı ile değiştirilmesini, bu haseple, sayın yerel mahkemenin veznesine daha evvelden depo edilen, dava esas değerinin %15'i kıymetindeki teminatın yeterli sayılarak Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... Esas, ... Esas sayılı dosyalarında icra takiplerinin davanın devamı süresince tedbiren durdurulmasını ve bu dosyalarında uygulanan tüm hacizlerin ve yakalamaların fekkini, Hatay İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına depo etmiş oldukları dosya hesabının %100'ü değerindeki teminat bedelinin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, istinafa konu olan uyuşmazlık, mahkemece, icra takiplerinin tedbiren durdurulması talebinin reddine dair verilen karara ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıdan borç para aldığını, davalının şart koşması üzerine icra takibine konu olan senetleri sadece imzalı olarak boş ve bedelsiz bir şekilde davalıya teslim ettiğini, borcun eksiksiz olarak ödenmiş olmasına rağmen davalının senetleri teslim etmediğini ve icra takibi başlattığını, davalının tefecilik suçundan yargılandığını, dava konusu senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince takiplerin durdurulması talebinin reddine karar verildiği ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389. ve devamı maddelerinde belirtilmiştir. Menfi tespit davasının icra takibine etkisi ise 2004 Sayılı İİK'nın 72. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. İİK'nın 72/3. uyarınca, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında özel düzenleme gereğince, ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, Mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.
İİK m. 72/2; icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir, İİK m.72/3; icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir hükmünü haizdir.
İhtiyati tedbirin şartları HMK m.389 " (1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. (2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır." hükmünü haizdir.
Davalı ... hakkında Hatay 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında tefecilik suçundan kamu davası açılmış olduğu, davacının bu dosyada müşteki olarak ifadesinin alındığı, ceza dosyasının derdest olduğu ilk duruşmanın 19.01.2023 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacı tarafından davalıdan borç para alındığı, karşılığında icra takibine konu olan senetlerin imzalı olarak boş ve bedelsiz olarak davalıya teslim edildiği borcun eksik olarak ödenmesine rağmen senetlerin icra takibine konulduğunu, davalının tefecilik suçundan yargılandığını bu nedenlerle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalının ise boş senet almadığını, senet karşılığı ödünç para verilmediğini, davacının yaptığı ortaklık ve satış vaadlerini yerine getirememesi nedeniyle senet verdiğini, davacı ile 05.04.2021 tarihinde protokol imzalandığını, davacının protokol ilkelerine aykırı davrandığını ileri sürdüğü, davanın icra takiplerinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu, davalı hakkında tefecilik suçundan dolayı kamu davası açılmış ise de, dosyanın derdest olduğu, takiplere konu senetlerin kanuna aykırı olarak suç teşkil eden fiil nedeniyle elde edilmiş olduğuna dair herhangi bir ceza mahkemesi kararının bulunmadığı, İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit davalarında takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği, eldeki davada tarafların iddia ve savunmalarının yargılamayı gerektirdiği, dosyaya sunulu bilgi, belge ve delillerden HMK 389 maddesi uyarınca da yaklaşık ispat şartlarının gerçekleşmediği, anlaşılarak ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1)- İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/11/2022 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 269,85.TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 189,15.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince taraflara İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 330. Maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 26/10/2023 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır