T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1684 - 2023/1105
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1684
KARAR NO: 2023/1105
KARAR TARİHİ: 24/11/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/06/2021
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: 1 -... ... -
VEKİLİ: Av...
DAVALI: 2 -...
VEKİLİ: Av...
DAVALI: 3 -...
4-... ... -
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 24/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/11/2023
Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili, davacının ülke çapında tanınan, yurtdışına yüzden fazla ülkeye ihracat yapan, bitkisel yağ başta olmak üzere üretim gösterdiği sektörlerde başat konumunda olan bir şirket olduğu, ... ... Dış Ticaret isimli firma yetkilisi Davalı ... ... aracılığıyla, kendisini ... Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ("... A.Ş.") yetkilisi olarak tanıtan ... ... ve oğlu olarak tanıtan ... ... ..., davacı ile bağlantıya geçerek yurtdışına yağ satışı işlerinde aracılık yapmak istediklerini bildirdiklerini, yapılan ticari görüşmelerden sonra Mayıs 2018’de ...’daki ... ... ... ... firması ile; Haziran 2018’de ise ... ... ... ... ... ... firması ile davalılar ... ... ve ... A.Ş.'nin komisyonculuğunda müvekkili şirket tarafından ticaret gerçekleştirildiğini, Mayıs 2018’de ...’daki ... ... ... ... şirketine yapılan satışın 2.800 USD tutarındaki ödemesi ile Haziran 2018’de Irak’taki şirkete yapılan satışın 10.000 USD tutarındaki ödemesi davalı ... A.Ş. firması hesabından müvekkili şirket hesabına yapıldığını, davalı ... ..., ...’da daha önce yağ satışı yapılmış olan ... ... ... ... şirketine bu sefer tek seferde ve büyük çaplı bir satış işlemi ayarladıklarını söylediğini, bu şirkete 306.256,16 USD değerinde ayçiçek yağı satışı yapılması için Ağustos 2018’de davacı şirket ile irtibata geçtiğini, işlemlerin başlatılabilmesi için davacı şirket tarafından, 35.000 USD tutarında ön ödeme yapılması hususunda Davalılar ... ... ve ... A.Ş. ve davacı şirketi tanıştıran ... ... isimli şahsa e-posta gönderildiğini, bunun üzerine Davalı ... ...’nun hesabından davacı şirket hesabına zamanında yapıldığı, malların ...’ya FOB satış olarak gönderildiğini, ... Uluslararası Taşımacılık Anonim Şirketi ("... A.Ş.") ...’daki alıcı firmanın forwarder’ı yani nakliye aracısı olarak davacı şirket ile irtibata geçtiğini, ... şirketi ise taşıyıcı/armatör olarak uluslararası bir şirket olan ... ... isimli şirketle anlaşarak taşıma işini bu şirkete yüklediği, bir süre sonra malların ...’daki Valencia limanına vardığı ve gümrüğe çekildiği mallar ...'ya varmış olmasına rağmen alıcı ... ... ... ... şirketi tarafından teslim alınmadığını, ... A.Ş.'den hiç kimse davacı şirket ile irtibat sağlamadığı, bu nedenle açılan davanın kabulü ile ıslah edilmek üzere şimdilik; davacı şirket nezdinde oluşan 1.000 USD (bin Amerikan Doları), 1.000 EUR (bin Avro) ve 1.000 TL (bin Türk Lirası) tutarındaki zararın Davalılar'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 1.000 USD (bin Amerikan Doları) ile şimdilik 1.000 EUR (bin Avro) taleplerimiz hakkında Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının dava tarihinden itibaren uygulanmasına ve şimdilik 1.000,00.TL (bin Türk Lirası) talebimiz hakkında TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranının dava tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile;" 28.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5136 sayılı Yasa ile 6762 sayılı TTK’nun 4. maddesine eklenen fıkrada, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun olumlu görüşü ve Adalet Bakanlığı’nca, bu Yasa’nın dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulacağı, bu mahkemelerin yargı çevresinin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Anılan yasal düzeleme doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararıyla da bu tür davalara Denizcilik İhtisas Mahkemesi bulunmayan yerlerde birden fazla Ticaret Mahkemesi bulunması halinde (1) numaralı Ticaret Mahkemesinin bakacağı belirlenmiştir. Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla Ticaret Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekeceğinden, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine" şeklinde karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; deniz ticaretine ilişkin hükümlerin düzenleme alanına giren bir ihtilaf kesinlikle olmadığını, davanın ticari nitelikteki komisyonculuk sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkin olduğunu, sırf gemi ile taşınan bir emtia bedelinin talebi mevzuu bahis diye davada deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini ileri sürerek görevsizlik kararı verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, deniz taşımacılığına konu olan emtianın teslim alınmamasından kaynaklanan zararın tazmini talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalılardan ... A.Ş tarafından, diğer davalı ... taşıyıcı şirketi aracılığıyla düzenlenen konişmento ile dava dışı ... ... ... ... ... şirketine satılan emtianın, limandan limana taşınması konusunda anlaşma yapıldığı, emtia için 35.000 USD ön ödeme yapılmasına rağmen, kalan ödemenin davalı ... A.Ş hesabına yapılamaması nedeniyle malların alıcı şirketi tarafından teslim alınmadığı, malların kendi çabalarıyla ve demuraj bedeli de ödenmek suretiyle getirtilip, başka alıcılara satıldığı iddia edilerek, uğranılan zararın tazmini talep edilmiş, mahkemece, davaya bakma görevinin Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6762 sayılı TTK'nun 4.maddesi, son fıkra hükmü ile bu kanunun Deniz Ticaret Kitabında düzenlenen uyuşmazlıklardan kaynaklanan hukuk davalarını görmek üzere Deniz İhtisas Mahkemelerinin kurulması hususu düzenlenmiştir.
6762 sayılı TTK'nun 5136 sayılı kanunun 1.maddesi ile eklenen son fıkrası hükmü (20/04/2004-5136 S.K. 1.mad) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca, bu Kanunun dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir" düzenlemesini içermektedir.
Bu düzenleme gereği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca 01.04.2005 tarih ve 188 sayılı karar ile "... II-Denizcilik ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde,
a)-Ticaret mahkemesi bulunan yerlerde;
1-Bir ticaret mahkemesi bulunan yerlerde bu mahkemenin,
2-Birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinde,
b)Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde;
1)Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,
2)Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına,..." düzenlemesini içeren ilke kararı yayınlanmıştır.
6762 sayılı TTK'nun 4/son maddesi ve HSYK'nun 01.04.2005 tarih ve 188 sayılı kararı gereği Ankara'da Deniz İhtisas Mahkemesi kurulmadığı için 01.04.2005 tarihinden bu yana 6762 sayılı Kanunun Dördüncü Kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin ihtilaflara Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmaktadır. Ancak, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe geren 6102 sayılı TTK'nun 4.maddesinde Deniz İhtisas Mahkemelerine ilişkin bir düzenleme yer almamakta olup, 6102 sayılı kanun ile Deniz İhtisas Mahkemelerinin lav edildiği anlaşılmaktadır. Bu düzenleme dikkate alınarak 6103 sayılı TTK Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8.maddesi ile kanunun yürürlüğe girmesinden sonra TTK'nun, Deniz Ticaretine ilişkin uyuşmazlıkların hangi mahkemelerde görüleceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
6103 sayılı TTK'nun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8.maddesi aynen "Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları MADDE 8-(1) 6762 sayılı Kanunun 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından, Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan ... deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.
(2)Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarını görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler." düzenlemesini içermektedir.
6103 sayılı kanunun 8.maddesi gereğince HSYK'ca İstanbul ve İzmir illerinde TTK'nun Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli mahkemeler belirlenmiş, bu illerin dışında ise böyle bir görevlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 sayılı kanunun Deniz Ticaret Kitabından ... uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi gereğince Ticaret Mahkemelerince görülecektir.
Somut olayda, davanın 29/11/2019 tarihinde Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açıldığı, mahkemece, Denizcilik İhtisas Mahkemeleri lağvedildiği halde, bu sebeple geçerliliği bulunmayan HSYK'nun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı gerekçe gösterilerek, olmayan Denizcilik İhtisas Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinini, görev ilişkisi olmayıp iş bölümü ilişkisi olması nedeniyle, görevsizlik kararı verilerek aynı seviyedeki diğer mahkemenin görevli kılınmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görüşülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)- Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/06/2021 tarih ve ... Esas, ... kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyasının yeniden yargılama için Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 24/11/2023 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır