T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1613 - 2023/1413
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1613
KARAR NO: 2023/1413
KARAR TARİHİ: 28/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/11/2022
NUMARASI: ... Esas, ... Karar
DAVACI: ... İÇ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ [... ] UETS
VEKİLİ: Av. ... UETS
DAVALI:... GIDA RESTORAN YATIRIMLARI SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ [... ] UETS
VEKİLLERİ: Av. ... UETS
Av. ... UETS
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
YAZIM TARİHİ : 28/12/2023
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı müvekkili ile davalı ... Gıda Restoran Yatırımları San. ve Ltd.Şti. arasında 01/04/2017 tarihinde Franchise sözleşme adı altında sözleşme imzalandığını, sözleşmeye istinaden davalı firmanın sözleşme kapsamında müvekkile tanımış olduğu korunmuş bölgelerin yine davalı tarafından ihlal edilmesi nedeni ile ve haklı olarak müvekkil firma tarafından .... Noterliği'nin 24/06/2020 tarihli ve ... yevmiye numarası ile franchise veren firmaya ihtarname gönderilerek feshedildiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle ihtiyati tedbir talebinin kabul ile ... ... şubesi faaliyette gibi sipariş vermek suret ile gerçekleştirdiği haksız fiilin tedbiren durdurulmasına, neticeten ... ... Şubesi faaliyette gibi sipariş vermek sureti ile gerçekleştirilen haksız fiilin tespiti ile sonlandırılmasına, fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak ve belirsiz alacak davası olmak kaydı ile fiilden kaynaklı maddi tazminat olarak şimdilik 25.000,00.TL maddi tazminatın dava tarihinden faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete talepli belirsiz alacak davası açmış olup iş bu davada derdestlik itirazını bulunduklarını, davacı tarafın iddiaları gerçek ve hukuk dışı olduğunu, taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesi, davacı tarafından haksız olarak feshedildiğini, açılan davanın derdestlik itirazın göz önünde bulundurularak usulden reddine karar verilmesini, dosyanın taraflar uyuşmazlık ve talep konuları aynı olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; taraflar arasındaki 01/04/2017 tarihinde Franchise Sözleşmesi düzenlendiği, "..." markasının ve ürünlerinin sözleşmede belirtilen adreste inhisari kullanımı davacıya bırakıldığından, korunmuş bölge sözleşme gereği davacıya bırakıldığından ihtilaf sözleşmesin feshinin haklı nedene dayanılarak feshedildiğinin tespiti halinde cezai şart ve tazminat taleplerine ilişkin olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 23/11/2011 tarih ve 2011/11-552 esas ve 2011/686 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere tek satıcılık sözleşmesi aynı zamanda marka hakkının kullanımını da kapsadığından, davaya bakma görevi Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesine ait olduğu, sonuç olarak dava dilekçesindeki açıklama, dilekçe ekindeki Franchise sözleşmesi hükümleri ve dava dosyası içerisindeki tarafların iddia ve savunmaları itibariyle davaya bakma görevinin Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesine ait olup, Görev hususu HMK 114/c maddesi gereğince dava şartı olup, her aşamada görevsizlik kararı verilmesi de HMK 115/1. maddeye göre mümkün olduğundan mahkememizin görevsizliğine dair karar verilmiştir. (Yargıtay 20 HK 2016/8316E, 2016/8296K)
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; davacı taraf, davalı müvekkil şirkete karşı .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... esas sayılı dosya ile tazminat talepli dava açmış olup bahsi geçen dosyada yargılamanın halen devam ettiğini, davacı tarafın iddialarının gerçek ve hukuk dışı olduğunu, davacı şirket, müvekkil şirketin Know-How tekniklerini ve müşteri portföyünü kullandığını, taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesi, davacı tarafından haksız olarak feshedildiğini, taraflar arasında İmzalanan 01.04.2017 tarihli Franchise Sözleşmesi Göz Önüne Alındığında Haksız Rekabet İddialarının asılsız olduğunun açıkça görüldüğünü, davacı taraf, Franchise Sözleşmesi'nin kendilerince haklı olarak feshedildiğini iddia etmişse de işbu iddia ve beyanların da gerçek dışı olduğunu, taraflar arasında imzalanan 01.04.2017 tarihli Franchise Sözleşmesi'nin Tanımlamalar başlıklı 4. maddesinin Korunmuş Bölge alt başlıklı 7. bendi; "Onaylanmış Bölge" olarak tahsis edilen alanın sadece "Franchise Alan" tarafın ticari faaliyet göstermesi için tahsis edilen alanı gösterdiğini, bu bölge dahilinde "..." ismi ile Restoran faaliyeti sadece bu sözleşmede "Franchise Alan" olarak anılan tarafa tahsis edildiğini, ancak bu sözleşmenin takip eden maddeleri bu duruma istisnalar gösterdiğini, "Franchise Alan" bu istisnaları bila kaydı şart kabul etmiştir." hükmünü içerdiğini, sözleşme maddeleri, davacı şirketin korunmuş bölgesine ilişkin düzenlemeleri ve istisnaları bariz olarak göstermekle birlikte, davacı tarafın iddialarında, sözleşmeyi feshinde ve işbu dava neticesinde taleplerinde haksız olduğunu açıkça gösterdiğini, Franchise Sözleşmesinin 6.3.1. Maddesi Davanın Haksızlığını Açıkça Gösterdiğini, taraflar arasında imzalanan Franchise Sözleşmesinin 6.3.1. maddesi; korunmuş bölge ve/veya onaylanmış yapıya yakın olan ama alan dışında bulunan bölgelerde Franchise alan tarafa ait restoranın satışlarını olumsuz etkilese bile yeni işletmeler açmak ve/veya Franchise vermeyi istisna olarak düzenlendiğini, Franchise Sözleşmesi gereğince şube açmak veya başka bir üçüncü kişiye franchise hakkı verme hakkına sahip olan müvekkil şirketin yersiz ifadelerle haksız rekabette bulunduğunun iddia edilmesinin kesinlikle kabul edilemez nitelikte olduğunu, taraflar arasında imzalanan Franchise Sözleşmesinin 6.3.4. maddesi, franchise verenin, korunmuş bölge dahilinde direkt ve/veya dolaylı yoldan, marketlere, perakende satış mağazalarına, uzaktan satış kanallarına, internet üzerinden verilen siparişler ile yapılan satışlara dayalı olarak ürün ve hizmet sunabileceğini istisna olarak kabul ettiğini, davacı tarafın açmış olduğu dava göz önüne alındığında, iddia ettikleri sözde fesih nedeninin çağrı merkezi üzerinden verilen siparişlere ilişkin korunmuş bölgenin ihlali ve sözde haksız rekabetin önlenmesi olduğunun görüldüğü, ancak davacı tarafın, çağrı merkezi üzerinden verilen siparişlere ilişkin iddialarında haklılığının kesinlikle bulunmadığını, sair sebeplerle yerel mahkemece verilen görevsizlik kararının ortadan kaldırılıp, yerel mahkemenin görevli olduğuna dair karar verilerek, esas incelemeye geçilmesi için dosyanın yerel mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE
Dava, haksız rekabetin tespiti ve maddi tazminat talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan 01/04/2017 tarihli Franchise sözleşmesinin, davalı firmanın sözleşme kapsamında davacıya tanımış olduğu korunmuş bölgelerin, davalı tarafından ihlal edilmesi nedeni ile ve haklı olarak feshedildiği, ancak davalının, ... ... Şubesi faaliyetteymiş gibi sipariş almak suretiyle haksız fiilde bulunduğu, bu hususun soruşturma dosyasında tespit edildiği iddia edilerek, gerçekleştirilen haksız fiilin tespiti ile sonlandırılması ve haksız fiilden kaynaklı 25.000,00.TL maddi tazminatın davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinin görev alanına girmesi sebebiyle ... . Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilerek davanın usulden reddine karar verililmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5'inci maddelerinde ticari dava düzenlenmiş olup, TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticarî dava sayılması için, ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gereklidir. Aynı Kanun'un 5'inci maddesinde ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanunun 4. maddesi uyarınca Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılmakta olup, TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca da ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. TTK'nın 5/3. maddesi "asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmünü haizdir.
Somut olayda, davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan 01/04/2017 tarihli Franchise sözleşmesinin feshedilmesinden sonra, davalı firmanın ... ... Şubesi faaliyetteymiş gibi sipariş almak suretiyle haksız fiilde bulunduğu, bu hususun soruşturma dosyasında tespit edildiği iddia edilerek, gerçekleştirilen haksız fiilin tespiti ile sonlandırılması ve haksız fiilden kaynaklı 25.000,00.TL maddi tazminatın davalıdan tahsilinin talep edildiği, davanın, haksız rekabetin düzenlendiği TTK.'nun 54. ve devamı maddeleri gereğince açıldığı anlaşılmıştır.Bu sebeple uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesince incelenip sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu gerekçeler doğrultusunda, somut uyşmazlığın ticari dava olduğu, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle, mahkemece, taraflarca dayanılan deliller toplanıp davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)- Davalı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyasının yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
5)- Taraflar tarafından yatırılan yargılama giderlerinin ilk derce mahkemesi tarafından esas hüküm ile birlikte DEĞERLENDİRİLMESİNE,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a-3 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 28/12/2023 tarihinde karar verildi.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır