T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/843
KARAR NO: 2023/862
KARAR TARİHİ: 24/.../2023
T Ü R K M İ L L E T İ ... D I N ...
B Ö L G E ... D L İ Y E M ... H K E M E S İ K ... R ... R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... ... ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 2. ASLİYE ... MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/03/2018
NUMARASI: 2009/... ESAS 2018/... KARAR
DAVACI:...-... ...
VEKİLİ: Av. ... ... Mah. ... Cad. No:... ... İş Merkezi Kat:... Daire:... .../ ...
DAVALI:... ...
VEKİLLERİ:Av. ... ...
Av. ... ...
KAYYIM:1 -...-... ...
KAYYIM:2 -...-... ...
DAVANIN KONUSU: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti-Tapu İptali ve Tescil
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 24/.../2023
YAZIM TARİHİ : ...
Dairemizin 09/02/2021 tarih, 2018/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararının temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 31/01/2023 tarih, 2021/... Esas, 20223/... Karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine duruşmalı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kooperatifin 03/01/2006 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında kooperatifin fazla dairelerinin 45.000,00.TL'den az olmamak üzere sayılarak yeni üye kaydı yapılmasına karar verildiğini, müvekkili ile kooperatifin .../06/2007 tarihinde yaptıkları anlaşma ile ... blok, Kat ..., ...-... numaralı dairelerin 92.000,00.TL bedelle satılması ve üye olarak kaydedilmesi konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkilinin daire bedeli olan 92.000,00.TL'yi nakden ve peşin olarak ödediğini, dairelerin müvekkiline teslim edildiğini ve müvekkilinin halen bu yerde ikamet ettiğini, kooperatifin müvekkilinin ortaklık payını karar defterine ve ortaklık defterine işlediğini, yönetim kurulunun 22/06/2007 tarihli kararı ile müvekkilinin üyeliğe kabul edildiğini, sözleşmeye göre 2 ay içinde tapunun verilmesi gerektiği halde 2 yıl geçmesine rağmen halen tapuların verilmediğini, müvekkilinin ... ve ... İl Müdürlüğü'nde yaptığı araştırmada üye listesinde adının olmadığını öğrendiğini, müvekkilinin üyeliğe engel bir durumunun olmadığını, bu nedenle müvekkilinin ortaklık kaydının yapılması ve tapusunun verilmesi gerektiğini, taraflar arasında protokolde, sözleşmeye aykırı davranılması halinde kooperatifin müvekkiline 150.000,00.TL ödemeyi taahhüt ettiğini belirterek öncelikle müvekkilinin kooperatif üye kaydının ve tapu tescilinin yapılmasına, olmaması durumunda fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydı ile 150.000,00.TL cezai şartın .../06/2007 tarihinden itibaren reeskont oranında ticari faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; Kooperatif defterlerinde satış ile ilgili bir anlaşma olmadığını, satış olmadığı gibi alınan para da olmadığını, davacının kooperatif defterlerinde herhangi bir kaydı bulunmadığını, davacının davasının temelden yersiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
... 2. Asliye ... Mahkemesi'nin 08/03/2018 tarih, 2009/... Esas, 2018/... Karar sayılı kararı ile; davacının kooperatife üyelik başvurusunda bulunduğu, üyeliğine 22/06/2007 tarihli yönetim kurulu kararı ile karar verildiği ancak bu kararın altında ismi bulunan müdür ... ... imza yetkisinin tescil ettirilmemiş olması nedeniyle davacının üyeliğinin kabulüne dair kararın olmadığı davacının üye kaydı yapılması ile ilgili talebinin reddine karar verildiği, davacının terditli olarak protokoldeki 150.000,00.TL'lik cezai şart talebinde bulunduğu, protokolün 9. maddesinde protokolün yapılacak ilk genel kurulda onaylatılacağının kararlaştırıldığını, 15/02/2007 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu asil üyelerinin seçildiği ve bu kişilerin kooperatifi temsil etmeye, bankalara para yatırma ve çekmeye, ve ahzu kabza yönelik olarak yetkilendirildikleri, sözleşmede cezai şart olarak belirlenen maddenin davalı ... sorumluluk altına sokması için yönetim kurulu üyelerinin buna ilişkin özel olarak yetkilendirilmeleri gerektiği, cezai şartın borç altına sokan bir işlem olduğu, yönetim kuruluna verilen yetkilere bakıldığında sadece ahzu kabz yetkisi bulunduğu, ayrıca taraflar arasında yapılan protokolün 9. maddesinde belirtildiği üzere genel kurula sunulmadığı ve onaylatılmadığı, bu nedenlerle davacı tarafça talep edilen cezai şartın davalı ... bağlamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kooperatif Genel Kurulu tarafından kooperatifle ilgili işlemlerin takibi ve yürütülmesi için yönetim kuruluna yetki verildiğini, bu yetkinin ... 4. Noterliği'nin 20/02/2007 tarih ve ... sayılı imza sirkülerinde de açıkça ifade edildiğini, kooperatif adına müvekkili ile protokol imzalayan yönetim kurulu üyelerinden ... ve ...'in protokolü aynen kabul ettiğini, Yerel Mahkeme tarafından aldırılan bilirkişi heyet raporlarında müvekkilinin terditli davasında haklı olduğunun belirtildiğini, Kooperatiften kaynaklanan usul eksikliklerinden dolayı müvekkilinin mağdur edilmesi ve davanın tümden reddedilmesinin hukuka ve adalet duygusuna aykırı olduğunu, müvekkilinin kendi üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini ve kooperatif üyeliğine hak kazandığını, ancak protokole aykırı davranılarak müvekkilinin kooperatife üye yapılmaması durumunda ise müvekkiline cezai şartın ödenmesi gerektiğini, yönetim kurulu haiz olduğu ahzu kabz yetkisine dayanarak müvekkilinden para tahsilatı yaptığını ancak davalının müvekkilini kooperatife üye yapmadığını, tapuları müvekkile vermediğini ve aldıkları parayı da iade etmediğini, kooperatifin tüzel kişiliğine haiz olduğunu ve tüm işlemlerini organları aracılığı ile yürüttüğünü, yönetim kurulunun da kooperatifin en önemli organlarından olduğunu, bu organ tarafından yapılmış olan haksız işlem bizzat kooperatif tarafından yapılmış sayılacağını, yerel mahkemenin yönetim kurulunu kooperatiften ayrı bir kişi gibi düşünerek cezai şartın yokluğuna hükmetmesinin hukuka aykırılık teşkil edeceğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairemizce 09/02/2021 tarih, 2018/... Esas, 2021/... Karar sayılı karar ile, davacı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, ... 2. Asliye ... Mahkemesi'nin 08/03/2018 tarih ve 2009/... Esas, 2018/... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacının, davalı Kooperatifin üyesi olduğunun tespitine, davacının Tapu İptali ve Tescil talebinin reddine, davacının tazminat talebinin kabulü ile, 150.000,00.TL'nin dava tarihi olan 27/.../2009 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, dairemiz kararına karşı taraflarca temyiz kanun yoluna başvurulduğu, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 31/01/2023 tarih, 2021/... Esas, 2023/... Karar sayılı ilamı ile, "... Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Kooperatiflerde kural üyelerin aynı statüde olmasıdır. Ancak genel kurul kararlarıyla bazı üyelerden toplu ödeme alınarak farklı statü yaratılabilir. Somut olay incelendiğinde kooperatifin 3.1.2006 tarihli genel kurulunun ... no.lu kararı ile özel statüde üye alınması kararlaştırılmış bu karara istinaden kararda belirlenen bedelden daha yüksek bedelle davacının da içlerinde bulunduğu bazı üyelere taşınmaz satılarak peşin bedelli üye kaydedildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca satım bedelinin peşin ödendiği de kooperatif tarafından imzalanan belge ile sabit hale gelmiştir. Bu durumda, davalı kooperatifçe davacıya verilecek bağımsız bölüm olmadığı, davacı tarafından ortaklık bedelinin peşin ödendiği gözetilerek, davaya konu bağımsız bölümlerin dava tarihi itibariyle rayiç bedelinin hüküm altına alınması gerekirken, ...’lı formüle göre hesap yapılarak yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir..." denilmek suretiyle dairemiz kararının bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dairemizce, Yargıtay bozma ilamı ve duruşma günü taraflara tebliğ edilmiş, Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılama yapılmıştır.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, kooperatife ait genel kurul tutanakları, tapu kayıtları, .../06/2007 tarihli protokol, kooperatif yönetim kurulunun 15/02/2007, 27/02/2007 ve 22/06/2007 tarihli kararları, .../06/2007 tarihli tutanakta imzası bulunan ... ... ve ...'in duruşmadaki beyanları, ilk derece mahkemesince alınan rapor ve ek raporlar, dairemizce alınan bilirkişi rapor ve ek raporlar, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 2021/... E., 2023/... K.sayılı bozma ilamı ve tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde .../06/2007 tarihli protokolde belirlenen cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Dairemizce alınan 14/.../2020 tarihli bilirkişi raporu, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 31/01/2023 tarih, 2021/... Esas, 2023/... Karar sayılı bozma ilamı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı kooperatifin 03/01/2016 tarihli genel kurulunun ... no.lu kararı ile özel statüde üye alınması kararlaştırılmış bu karara istinaden kararda belirlenen bedelden daha yüksek bedelle davacının da içlerinde bulunduğu bazı üyelere taşınmaz satılarak peşin bedelli üye kaydedildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca satım bedelinin peşin ödendiği de kooperatif tarafından imzalanan belge ile sabit hale gelmiştir. Bu durumda, davalı kooperatifçe davacıya verilecek bağımsız bölüm olmadığı, davacı tarafından ortaklık bedelinin peşin ödendiği gözetilerek, açık, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun bulunan 14/.../2020 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen davaya konu bağımsız bölümlerin dava tarihi itibariyle rayiç bedeli esas alınmak suretiyle, davacı tarafın davalı kooperatife üye olduğunun tespitine, tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat talebinin kabulü ile 234.923,44.TL'nin dava tarihi olan 27/.../2009 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1- Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 31/01/2023 tarih, 2021/... Esas, 20223/... Karar sayılı bozma ilamına uyulmak suretiyle HMK'nin 356. maddesi uyarınca yapılan yargılama sonucunda, esasa ilişkin aşağıdaki şekilde YENİ HÜKÜM TESİSİNE,
HMK'nin 356. maddesi uyarınca yapılan yargılama sonucunda, esasa ilişkin aşağıdaki şekilde YENİ HÜKÜM TESİSİNE,
2-Davacının, davalı Kooperatifin üyesi olduğunun TESPİTİNE,
3-Davacının Tapu İptali ve Tescil talebinin REDDİNE,
4-Davacının tazminat talebinin KABULÜ ile, 234.923,44.TL'nin dava tarihi olan 27/.../2009 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 16.047,62.TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 15,60.TL peşin harç, 2.546,02.TL tamamlama harcı ve dairemizce tamamlatılan 1.450,28.TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.011,90.TL harcın mahsubu ile bakiye ....035,72.TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
...-Dairemizin 23/06/2021 tarih ve 2018/... Esas, 2021/... Karar, 2021/44 Harç nolu Harç Tahsil Müzekkeresinin İPTALİNE,
İptaline karar verilen harç tahsil müzekkeresine göre yapılan bir tahsilat var ise bunun ....035,72.TL harçtan mahsubu ile eksik kalan kısmının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 15,60.TL peşin harç, 2.546,02.TL tamamlama harcı ve dairemizce tamamlatılan 1.450,28.TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.011,90.TL masrafın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 15,60.TL başvurma harcı, ...,00.TL tebligat gideri, 41,....TL müzekkere gideri, 600,00.TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 749,95.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ......Ü.T. uyarınca hesaplanan 37.238,52.TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
İstinaf yargılaması yönünden;
1-...)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacıdan alınan ...,90.TL istinaf karar harcı ile 59,30.TL temyiz karar harcı olmak üzere toplam 95,20.TL karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
b)6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan ...,....TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 292,....TL temyiz kanun yoluna başvurma harcı, 491,00.TL tebligat gideri, 219,80.TL müzekkere gideri, 562,60.TL talimat gideri, 2.000,00.TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 3.663,60.TL istinaf yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 17/c maddesi gereğince 20.400,00.TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce yapılmasına,
Dair, tarafların ve vekillerinin yokluğunda, istinaf duruşması sonucunda kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar usulen okunup açıkça anlatıldı.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
... ... ...
Katip
...
¸e-imzalıdır