T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/253
KARAR NO: 2023/1424
KARAR TARİHİ: 29/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/06/2020
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ... ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ... ...
Av. ...
Av. ... ...
Av. ... ...
DAVALI: ......
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 29/12/2023
YAZIM TARİHİ : 29/12/2023
.... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 23/06/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... Genel Müdürlüğü ile davalı arasında imzalanan sözleşme gereği sayaç okuma ve hizmetlerinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşme gereği davalı şirketin davacı kurumun kendi çalışanları ile su sayaca endeksi okuma ve faturaların tebliği hizmet işini yürüttüklerini dava dışı işçi ...'in davalı şirket tarafından 31/12/2014 tarihinde iş akdi sona erdirildiğini bunun üzerine ...'en tarafından kuruma ve davalı şirkete karşı .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile işe iade davası açtıkları yapılan yargılama sonunda mahkemenin vermiş olduğu karar ile işçinin işe iadesine karar verildiği verilen karar ile işçi vekili tarafından kuruma karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünde .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminatı yönünden icra takibi başlatıldığını kurum tarafından ilgili icra dosyalarına 19.851,13.TL ödeme yapıldığını bu nedenlerle dava dışı işçiye ödenen 17/09/2015 tarihinde 1.995,13.TL 01/06/2016 tarihinde 17.856,00.TL toplam 19.851,13.TL'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; ... Elektrik Şirketi'nin ...'nin 2014 yılı su sayaçları okuma ihalesini aldığını, ve 14/01/2014 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başladığını ve bu tarihte daha önce bu işi davacı kurum bünyesinde yapan işçileri devralarak ihalenin ve sözleşmenin sonlandırıldığı 31/12/2014 tarihine kadar işin devam ettiğini, ihalesi fesh edilmiş bulunması nedeniyle aynı çalışan işçileri ve tüm ekipmanları ... bünyesine devrettiğini, tazminatları ödenen işçinin iş aktinin başından itibaren ...'nin işçisi olduğunu ve ...'nin sorumlu olduğunu, tazminatı ödenen işçinin ... Elektrik şirketindeki çalışma süresinin 351 gün sürdüğünü ve devir alınan çalışanların aynı şekilde davalı kuruma devredildiğini, ... Elektirik'ten talep edilebilecek miktarın 14/01/2014 ile 31/12/2014 tarihleri arasındaki döneme ait ödenmemiş bir hakları varsa davacı ...'nin ancak bu döneme ilişkin rücu edebileceğini, bu sürenin bir yılı geçmediği için ... Elektrik'in kıdem tazminatından da sorumlu olmadığını, bu nedenlerle ... Elektrik hakkında açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 23/06/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacı ile davalılar arasında sözleşme imzalandığı, dava dışı işçi ... lehine verilen .... İş Mahkemesi'nin ... E ... E K kararının infazından olarak icra takibi ile birlikte davacı tarafından dava dışı ...'e yapılan ödemeler nedeni ile aradaki sözleşme gereği davalıların işçi ödemesi nedeni; hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan %50 sorumluluk oranına göre toplamda 9.925,56.TL asıl alacağının olacağı, bu alacağın 997,56.TL'sına ödeme tarihi olan 17/09/2015 tarihinden itibaren diger 8.928,00.TL ödeme tutarına da 01/06/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekeceğine dair görüş bildirilmesi karşısında davacı üst iş veren tarafından dava dışı işçiye işçilik hak ve alacakları yönü ile iş mahkemesi kararı uyarınca ve icra müdürlüğüne yapmış olduğu ödemelerden bilirkişi raporunda belirtilen oranlarda rücu hakkının bulunduğu belirlendiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile toplam 9.925,56.TL'nin 997,56.TL'si için 17/09/2015 gününden, 8.928,00.TL'si için 01/06/2016 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkeme kararının usul ve yasalara aykırı olduğunu, mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda her ne kadar yarı yarıya sorumluluktan bahsedilmiş olsa da dava dilekçesi ve rapora beyanlarınında da belirttikleri üzere Yargıtay kararları ışığında rücu ilişkisinin tam sorumluluk kapsamında değerlendilerek karar verilmesinin yarı yarıya sorumluluğa gidilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu olayda müvekkili kurum ile davalı şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevut olduğunu, davacı asıl işveren davalı alt işverinin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanunu'nda kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, burada kanundan kaynaklanan bi teselsül hali söz konusu olup asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle müteselsilen sorumlu olduğunu, hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi değişik yükleniciler tarafından da alınabileceğini, bu halde iş yeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplandığını, davalı yüklenici, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve onun eki niteliğindeki şartnameler uyarınca sorumluluğu kabul ettiğini ancak yerine getirmediğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki aleyhe hususları kabul etmemekle beraber dosya içinde eksiklikler mevcut olduğunu, eksik hususların yeteri kadar irdelenmediği bir raporun hükme esas alınarak karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle .... Asliye Ticaret Mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına, dava dilekçesinde bildirmiş oldukları emsal Yargıtay kararları ve talepleri doğrultusunda kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalı ile hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davalı şirket çalışanlarından olan dava dışı işçi ... tarafından, .... İş Mahkemesi'ne ait ... E. sayılı dosyası ile açtığı işe iade davası sonunda davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminatı yönünden icra takibi başlatıldığı, icra dosyalarına toplam 19.851,13.TL ödeme yapıldığı belirtilerek, bu miktarın davalıdan rucüen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, tazminatları ödenen işçinin davacının işçisi olduğu, tüm işçi alacaklarında davacının sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı, davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava dışı işçi ... tarafından, davacı ve davalı aleyhine, .... İş Mahkemesi'ne ait ... E. sayılı dosyası ile açılan işe iade davası sonucunda, mahkemece davanın kabulü ile feshin geçersizliğine, dava dışı işçinin işe iadesine, işçinin süresi içerisinde işe başlatılmaması halinde 4 aylık brüt ücretten oluşan tazminatın ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek 21/01/2016 tarihinde kesinleştiği, kararın dava dışı işçi tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğu, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasına toplam 17.856,00. TL .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasına toplam 1.995,13.TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. (Yargıtay 15 Hukuk Dairesi nin 23.06.2021 Tarih 2021/933E. 2021/2926K, Sayılı ilamıda benzer niteliktedir.)
Somut olayda, davacı tarafından dava dışı işçi ...'e işe iade davası kapsamında 4 aylık tazminat ve 4 aylık ücret alacağı nedeniyle ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi'nin 22. Maddesinde, çalışacak personele ilişkin sorumluluğun, mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ile Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunlara aynen uymakla yükümlü olduğunun düzenlendiği, ancak davaya esas teşkil eden işe iade, başlatma tazminatı ile işe iade davasının kesinleşmesine kadar geçen sürede ödenecek aylık ücret ve diğer hakların ödenmesi ile ilgili rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yükleniciden, işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere, ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, bu durumda mahkemece davalının yarı yarıya sorumlu olduğuna ilişkin kabulünün yerinde olmadığı, dosya kapsamından tam sorumluluk kabul edildiği takdirde, davacının toplam 19.851,13 tutarında alacağının olduğu anlaşılmakla bu nedenle mahkemece davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken, yarı oranında sorumluluk benimsenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı olup, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne 19.851,13.TL 'nin 1.995,13.TL'si için 17/09/2015 tarihinden 17.856,00.TL'si için 01.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-Davacı vekilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 23/06/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b/2. maddesi uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 23/06/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
4-DAVANIN KABULÜ İLE,
19.851,13.TL'nin 1.995,13.TL'si için 17/09/2015 tarihinden 17.856,00.TL'si için 01.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE
5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 1.356,03.TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 304,94.TL harcın mahsubu ile bakiye 1.051,09.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafından yatırılan 304,94.TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 29,20.TL başvurma harcı, 407,00.TL posta gideri ve 1.050,00.TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.486,20.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00.TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacıdan peşin alınan 54,40.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
2-6100 sayılı HMK'nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 148,60.TL istinaf başvuru harcı, 94,90.TL posta gideri olmak üzere toplam 243,50.TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 238.730,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 29/12/2023 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır