T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1622
KARAR NO: 2023/515
KARAR TARİHİ: 18/07/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/10/2020
NUMARASI: 2011/... Esas, 2020/... Karar
DAVACI: ... LİMAN HİZMETLERİ DENİZCİLİK NAKLİYAT TİC. LTD. ŞTİ.
VEKİLİ: Av. ...,...
DAVALI: ... A.Ş. - ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit- Muarazanın Önlenmesi-Teminat Mektubunun İadesi (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DOSYA
(... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosyası, )
DAVACI: ... -...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI: ... LİMAN HİZMLETLERİ DENİZCİLİK NAK. TİC. LTD. ŞTİ. ...
VEKİLİ: Av. ...,...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DOSYA
( ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/... esas sayılı dosyası)
TEMLİK ALAN
DAVACI: ... - TCK NO:..., ...
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
TEMLİK EDEN DAVACI: ..., ...
DAVALI: ... .....
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 18/07/2023
YAZIM TARİHİ :...
... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas ve 2020/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 22/06/2010 tarihinde üç adet sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeleri temin etmek için 24/06/2011 tarihli 970.000,00.TL'lik ... Bankası Teminat Mektubunun davalı şirkete verildiğini, bu teminat mektubunun iş yapma taahhüdünü ilgili sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediğini bildiren ilk yazılı talep üzerine nakte çevrilerek ödemesinin yapılacağını, bu sözleşmelerin değişiklik, süre ve protokolünün feshi kısmında protokol 01/08/2010 tarihinden 31/08/2011 tarihine kadar bir süre için akdedildiğini, sözleşmelerin sürelerinin dolması ve yenilenmemesi nedeniyle sona eriğini, şimdiye kadar müvekkili şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve herhangi bir zarara sebep olmadığı için teminat mektubunun aleyhine tespit istenen tarafça çözdürülemediğini, davalı şirketin müvekkili taşeron şirket ile sözleşmelerini yenilemeyerek, taşeron müvekkil şirketi aradan çıkararak müvekkilinin yıllarca yetiştirdiği işçileri alarak direkt kendi işçisi olarak kendi bünyesinde çalıştırmak istediğini, müvekkilinin buna izin vermek istememesi nedeniyle davalı şirketin teminatı çözme tehdidinde bulunduğunu, oysa müvekkili şirketin bu tarihe kadar işini layıkıyla yaptığını ve hiç bir zarara sebebiyet vermediğini, bu sebeple de şimdiye kadar bu teminat mektubunun çözülmesinin gündeme gelmediğini, ilk iki sözleşmenin süresinin 31/08/2011 tarihinde dolduğunu, üçüncü sözleşmenin ise yeni yapılacak sözleşme ile yenileneceğini belirterek, ... Bağlama Hizmetleri Sözleşmesi, Konteyner İstif Sağlamlaştırma ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesine ek Ro-Ro yükleme ve boşaltma hizmetleri hakkında protokolden kaynaklı olarak hiç bir zarar verilmediği konusunda muarazanın meni, borçlu olmadıklarının tespiti ve teminat mektubunun iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl dava ile birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirket ile akdettiği 22/06/2011 tarihli ... Bağlama Hizmetleri Sözleşmesi, Konteyner İstif Sağlamlaştırma ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesi ve Konteyner İstif Sağlamlaştırma ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesi'ne ek RO-RO Yükleme ve Boşaltma Hizmetleri Hakkında Protokol'den kaynaklanan hakedişlerin şimdilik 10.000,00.TL'lik kısmı bakımından bir borcunun bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Asıl dava ile birleşen ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... Limanı'nda hizmet vermek üzere imzalanan16/09/2012 tarihi itibariyle sona ermiş 3 adet sözleşme bulunduğunu, sözleşmeler doğrultusunda davalının her ay davacının yaptığı iş karşılığında davacıya hak ediş ödediğini, işin faturalandırıldığını ve davalıya bildirildiğini, davalının davacıya bir mutabakat mektubu gönderdiğini, davacının ise miktar itibariyle mutabık olduğunu bildirerek kendisine ödeme yapıldığını, davacının üzerine düşen işi son çalıştığı ay olan 2011 yılı Ağustos ayında yerine getirildiğini, ancak davalının Ağustos ayı hakedişini ödemediğini, bu miktarın açık ve tartışmasız 5 adet faturaya bağlı olduğunu, belgelerden davalı ile ortak imzalarının bulunduğunu, davalının hakediş bedellerini kabul ettiğini ancak ödeme yapmadığını, bunun üzerine ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2012/... esas sayılı dosyasında takip başlattıklarını, takiben yapılan itiraz üzerine durduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar taznimatına hükmedilmesini talep ve dava olunmuştur.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin müvekkili şirkete sözleşmelerden doğan edimlerinin temini amacıyla ... Bankası tarafından düzenlenen 970.000,00.TL bedelli teminat mektubu verdiğini, davacı şirketin söz konusu sözleşmeler kapsamındaki edimlerinin ifa edilmesi kapsamında 200-250 civarı işçi istihdam ettiğini, ancak bu işçilerin maaş, kıdem tazminatı gibi çeşitli alacaklarını ödemediğini, bu kapsamda işçiler tarafından açılan davaların müvekkili şirketin asıl işveren olması sebebiyle müvekkili şirkete de yöneltildiğini, müvekkili şirketin asıl işveren sıfatıyla İş Kanunu çerçevesinde sorumluluğunun hasıl olduğunu, sözleşmeden doğan yükümlülükleri kapsamındaki edimlerini yerine getirmeyen ve bu konuda müvekkili şirketin büyük bir mali sorumluluk altına girmesine sebep olan davacı şirket tarafından teminat mektubu üzerine hukuka aykırı bir biçimde ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 18/08/2011 tarihinde ihtiyati tedbir konulduğunu ve ardından huzurdaki davanın açıldığını, davacı şirketin iddia ettiği gibi sözleşmelerin süresinin sona ermiş olması ve sözleşmelerin yenilenmemiş olmasının başlı başına teminat mektubunun iadesi için bir sebep oluşturamayacağını, teminat mektubunun üzerine ihtiyati tedbir konulması ile müvekkili şirketin sözleşmelerden kaynaklanan zararını tazmin etme olanağının ortadan kalktığını, davacı şirketin haksız el atmanın önlenmesi taleplerinin de yerinde olmadığını, müvekkili şirketin teminat mektubunu haksız olarak elinde bulundurmadığından haksız el atmanın önlenmesi yönündeki taleplerin ileri sürülebilmesi için gereken şartların oluşmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, teminat mektubu üzerindeki ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.
Birleşen ... ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacının müvekkiline 11/10/2011 tarihi itibariyle 579.270,73.TL'lik hakedişi olduğuna dair mutabakat belgesi olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmelere göre davacı MIP'in uğramış olduğu tüm zararların teminat mektubundan karşılanacağını, bu sebeple davacının hakedişi ödememesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı MIP'in doğmuş somut bir zararın mevcut olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... Limanı'nda gerçekleştirilecek liman hizmetlerinin yerine getirilmesinin temini amacıyla çeşitli sözleşmeler akdedildiğini, davacının bu sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkili şirket aleyhine birçok dava açılmasına ve davalının mali olarak büyük yükümlülük altına girmesine sebep olduğu, dava konusu itirazın iptalinin kaldırılması için davacı tarafça ... .... İcra Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosyasında dava açtıklarını yapılan yargılama ile davanın reddedildiğini ve temyiz üzerine davanın Yargıtay incelemesinde olduğunu, bu durumun kesinleşmeden iş bu davanın açılmasının haksız olduğunu, davalının davacıya takibe konu edilen faturalardan dolayı borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; taraflar arasında 22/06/2010 tarihinde ... Bağlama Hizmetleri Sözleşmesi, Konteyner İstif Sağlamlaştırma Ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesi, Konteyner İstif Sağlamlaştırma, Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesine ek RO-RO Yükleme Ve Boşaltma Hizmetleri Hakkında Protokol olmak üzere üç adet sözleşme düzenlendiği, bu sözleşmeleri temin etmek için 24/06/2011 tarih ... sayılı 970.000,00.TL tutarında ... Bankası teminat mektubunun ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nak. Hizm. Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş.'ye verildiği, taraflar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunduğu, ... 3. Noterliği'nin 29/07/2011 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı ... Hizmetleri şirketi tarafından davalı MIP'e sözleşmelerin yenilenip yenilenmeyeceği hususunda bilgi istendiği, ... 3. Noterliği'nin 04/08/2011 tarih ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamede sözleşmelerin yenilenmeyeceğinin ve ... bağlama sözleşmesi ve ek RO-RO yükleme ve boşaltma hizmetleri sözleşmelerine konu hizmetlerin yapılacak yeni bir sözleşme ile yürütüleceğinin bildirildiği ve bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmelerin yenilenmediği, dava dosyası içerisine MIP vekili tarafından karara çıkan İş Mahkemeleri dosyaları ile bu dosyalara ilişkin yapılan ödemelere ilişkin tabloların sunulduğu, mahkemece, açılan iş davalarının sonucunun beklendiği ve dosya arasına celp edildiği, MIP vekilinin 20/06/2012 tarihli dilekçesi ekinde mutabakat mektubu sunulduğu, davacı- birleşen dosya davalısı ... Liman Hizmetleri Şirketi tarafından hakedişlerinin 31/08/2011 tarih ... nolu faturadan kaynaklı 72.453,18.TL, 31/08/2011 tarih ... nolu faturadan kaynaklı 32.709,60.TL, 31/08/2011 tarih ... nolu faturadan kaynaklı 345.307,41.TL, 31/08/2011 tarih ... nolu faturadan kaynaklı 104.253,00.TL, 26/09/2011 tarih ... nolu faturadan kaynaklı 24.547,54.TL olmak üzere hakediş toplamının 579.270,73.TL olduğunun anlaşıldığı, davalı - birleşen dosya davacısı MIP tarafından verilen dilekçede belirtilen İş Mahkemesi dava dosyalarında iş akitlerinin asıl işverenin ihale bitiminde yeni bir iş yeri gösteremiyor olması halinde iş akdinin iş veren tarafından feshedildiği kabulüne göre 31/08/2011 tarihli sözleşmenin feshinden sonra asıl işverenin yanında çalışma olmadığının tespit edilerek 2011 yılı Ağustos ayı ücretlerinden de alt ve asıl işverenlerin birlikte sorumlu olduklarına karar verildiği, davalı - birleşen dosya davacısı MIP'in taraflar arasındaki düzenlenen sözleşme ve İş Kanunu uyarınca karşı taraf ile aralarındaki müteselsil sorumluluk gereği üst iş veren sıfatıyla dava dışı işçilere mahkeme ilamında yer alan işçilik alacaklarını ödemesi nedeniyle iş verenden işçiye karşı müteselsil sorumluluk ilkesi gereği birlikte sorumlu olsalar dahi iç ilişkide sorumluluğunun taraflar arasındaki yapılan sözleşme hükümleri çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği, borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun ödediği miktarı iş ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği, taraflar arasında düzenlenen konteyner, istif, sağlamlaştırma emniyet kilitleri takma sözleşmesinin 4.....9 " yüklenici yanında çalıştırdığı işçilerin İş kanunundan kaynaklanan tüm haklarından yani kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, hafta tatili, genel tatil ücretleri dahil ve fakat bunlarla sınırlı olmamak üzere vs her türlü haklarından ve SGK ya yapılması gereken tüm ödemelerden ve işlemlerden sorumludur. Bu sözleşme yüklenici personeline doğrudan veya dolaylı olarak MIP personeli haklarını kazandırmaz", 4.....12 " ... Bu düzenlemelerin gerektirdiği tüm vergileri ödeyeceğini, bu hükümlere uygun hareket etmemesi nedeniyle MIP e herhangi bir ceza uygulanırsa, tazminat talep edilirse veya MIP herhangi bir zarara uğrarsa bunun hakedişinden teminatından kesileceğini, hakediş-teminatın bu zararı karşılamaya yetmediği durumlarda zararı ayrıca tazmin edeceğini kabul ve taahhüt eder" 11.4 "MIP yüklenicinin sorumluluğundan kaynaklanan bir sebeple ödeme yapmak zorunda kalması, rücuen tazminat veya bir başka davaya muhatap olması ve ödemeye mahkum edilmesi halinde MIP tarafından yapılan bu ödemeler mahkeme masrafları, vekalet ücretleri ve faizleri ile birlikte yükleniciden tazmin edilir" ve 15.... " sözleşme tarihi itibariyle MIP tarafından kabul edilebilir şartlar içeren 970.000,00.TL tutarında olmak üzere düzenlenmiş bir banka teminat mektubu yüklenici tarafından MIP e sunulacaktır. İş bu teminat mektubu bu sözleşme ile birlikte yüklenicinin MIP ile 22/06/2011 tarihinde yaptığı diğer iki sözleşmeden kaynaklanan hak ve alacakları kapsamaktadır. " hükmü gereği MIP tarafından yapılan ödemeler nedeniyle teminat mektuplarına yönelmesinin ve tahsil etmesinin mümkün olduğu, sözleşmelerin tüm maddelerinin değerlendirilmesinde, davalı - birleşen dosya davacısı ... MIP'in söz konusu işçi ücret veya diğer iş sözleşmesi kaynaklı ödediği tazminatlardan davacı - birleşen dosya davalısı yüklenicinin sorumlu olduğu, sözleşmenin 15. maddesi uyarınca asıl iş verence ödenen ve ödenecek işçi ücretlerinin teminat mektubu kapsamında yer alıp teminat mektuplarından karşılanacağı sonucuna ulaşılması gerektiği, mahkemece alınan önceki raporlarda hukuki nitelendirme yapılmakla birlikte bilirkişi raporlarında teknik değerlendirmeler ve ayrıntılı hesap yönünden inceleme ve hesabın yer almadığı, hükme esas alınması için hesaplama açısından elverişli olmadığından mahkemece en son tevdii edilen ve yeterli görülerek hesaplama açısından hükme esas alınan ve bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 21/01/2020 tarihli rapor ile; " davalı şirket tarafından icra dosyalarına ve mahkeme veznesine harç ve sarf edilen giderler için yapılan ödemelerin "kabul edilebilir ödeme belge ve makbuzları sunulan" belgelerin incelenmesi neticesinde; davalı şirketin bu ödemelerden kaynaklı davacı şirketten toplam ....121.738,43.TL alacaklı olduğu, davacı şirketin davalı şirkete vermiş bulunduğu 970.000,00.TL teminat mektubu ile Ağustos 2011 dönemi için toplam 5 adet faturadan kaynaklanan 579.270,73.TL hak ediş alacağının bulunduğu, teminat mektubunun taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler doğrultusunda " MIP'in uğramış olduğu tüm zararları" kapsaması sebebiyle asıl işveren sıfatı ile aleyhine açılan iş davalarından kaynaklanan işçi alacaklarına karşılık ödenen miktarlarında teminatı olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı şirketin Ağustos 2011 dönemi için 5 adet fatura karşılığı toplam 579.270,73.TL alacağının sözleşmenin ödeme başlıklı 10. Maddesi gereğince yasal süre içerisinde tahsil edilememesi sebebiyle davalı şirket aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapmasının yasal olduğu, birleştirilen itirazın iptali yönündeki davanın kabulü ile icra takibi yapmasının yasal olduğu, birleştirilen itirazın iptali yönündeki davanın kabulü ile icra dosyasından yapılacak 579.270,73.TL nin tüm ferilerini kapsayacak şekilde kapak hesabı neticesinde belirlenecek toplam alacak miktarı ile teminat mektubu bedeli olan 970.000,00.TL toplamının MIP A.Ş. alacak miktarı olan ....121.738,43.TL hesabından mahsup edilmesi gerekeceği" nin belirtildiği, bu raporda MIP vekili tarafından dava dosyasına sunulan İş Mahkemesi davalarından kaynaklı işçiler lehine hüküm altına alınan kararlara yönelik icra dosyaları ve alacak kalemlerinin ecxel tablosu haline getirildiği, MIP tarafından İş Mahkemesi dosyalarına dayalı olarak yapılan ödemeler toplamının ....121.738,43.TL olduğu, birleşen dosya davacısı ... Liman Hizmetleri Şirketi'nin 5 adet faturadan kaynaklanan mutabakat belgesi de gözetilerek toplam 579.270,73.TL hakediş alacağı olduğu, birleşen dosya davacısı tarafından birleşen itirazın iptali dava dosyasındaki hakediş alacağının temlik alan ...'ya temlik edildiği, temlik alanın da hak ve borçları açısından temlik edenin hak ve borçlarına tabi olması nedeniyle yukarıda belirtilen sözleşme hükümlerinin temlik alanı da bağlayacağı, 970.000,00.TL teminat mektubunun taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler kapsamında MIP'in uğramış olduğu tüm zararları kapsaması nedeniyle asıl işveren sıfatı ile aleyhine açılan iş davalarından kaynaklana işçi alacaklarına karşılık ödenen miktarlardan teminat olarak kabul edilmesi gerektiğinden MIP'in alacak miktarı olan ....121.738,42.TL miktardan teminat mektubu toplamı ile itirazın iptali davasının dayanağı ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2012/... esas sayılı dosyası ile yapılan 579.270,73.TL alacağın tüm ferilerini kapsayacak şekilde belirlenecek alacak miktarı ile teminat mektubu olan 970.000,00.TL toplamından mahsup edilmesi gerekeceği, ... Liman Hizmetleri Şirketi tarafından savunma olarak takas hakkını ileri sürdüğü ve menfi tespit davasına konu ettiği anlaşılmış olup, takas ve mahsup savunması gözetilerek davacının mahkemece asıl dosyası olan 2011/... esas sayılı dava dosyasında davacının açtığı davanın reddi gerektiği, birleşen 2011/... esas sayılı dava dosyasında ise yukarıda belirtilen tespitler, takas ve mahsup savunması gözetilerek davacı ... Hizmetleri Şirketi'nin hakedişlerden kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin davasının kabulü gerektiği, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dava dosyasında ise temlik alan da temlik edenin hak ve borçları ile sözleşme hükümleri kapsamında bağlı olduğundan itirazın iptali davasının dayanağı 5 adet faturadan kaynaklı tüm alacak ve ferilerin takas ve mahsup kapsamında mahsup edileceğinden reddi gerektiği, davacının asıl davasının reddine karar verilmesi nedeniyle teminat mektubunun paraya çevrilmemesi konusunda konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.
ASIL DAVA VE BİRLEŞEN ADANA ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2012/... ESAS DOSYASINDA DAVACI BİRLEŞEN ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2011/... ESAS DOSYASINDA DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Asıl davada ve birleşen 2012/... esas sayılı davada davacı, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosyada davalı ... Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın dava dışı işçilere ödeme yapmasının bizzat davalının kusurundan kaynaklandığını, davalının müvekkilinin işçilerini ayarttığını, işçilerin kendilerini yarı yolda bıraktıklarını, işçilerin davalı ile aralarındaki sözleşmenin sona ereceğini bahane ederek iş akitlerini feshettiğini, ardından davalının yanında çalışmaya başladıklarını, işçilerin kıdem ve ihbar tazminatının yandığını, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin ödenmesinin söz konusu olduğunu, davalının ödediğini belirttiği zararların kendisinin haksız rekabetinden kaynaklandığını, kendilerinin bu konuda ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2016/... esas sayılı dosyası ile tazminat davası açtıklarını, ancak bu dosyaya karar verilirken o davanın dikkate alınmadığını, davalının kötü niyeti sonucu oluşan durumun müsebbibi davacı imiş gibi tüm dosyalardan sorumlu tutulduğunu, buna ilişkin dosyaya sunulan uzman görüşünü raporun mahkemece dikkate alınmadığını, Yargıtay kararlarına göre bu durumun adil yargılama hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, teminat mektubunun yalnızca verilmesine neden olan işten kaynaklı zarar halinde paraya çevrilmesinin mümkün olduğunu, başka ilişkiler kapsamında paraya çevrilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının müvekkilinin hak ediş alacağını ödememesi üzerine müvekkilinin alacağını ...'ya temlik etmek zorunda kaldığını, ... 8.Noterliği'nin 07/07/2011 tarihli temliknamesinin takip dosyasına konulduğunu MİP'e ihtarname ile 08/09/2011 tarihinde tebliğ edildiğini, MİP'in de buna ... 3. Noterliği'nin 13/09/2011 tarihli ihtarla cevap verdiğini, davalının ... 4. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/... esas sayılı dosyasının tarafı olduğunu, buna rağmen hala hak ediş alacağını dava konusu etmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, anılan dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
BİRLEŞEN ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2012/... ESAS DOSYASININ DAVACISI-TEMLİK ALANI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosya davacısı- temlik alanı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Liman Hizmetleri Denizcilik Ltd'nin davalı MİP'ten olan hak ediş alacaklarını ... 8. Noterliği'nin 07/07/2011 tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesi ile temlik aldığını, bu temliknamenin 08/09/2011 tarihinde davalı MİP'e tebliğ edildiğini, temlikin TBK'nin 183. maddesine uygun olduğunu, davalı ihtarname ve hakkında açılan ceza davası ile temlikten haberdar olduğu halde, müvekkilinin temlik alan sıfatından haberdar değilmiş gibi kötüniyetli olarak ... Liman Hizmetleri Denizcilik Ltd.hakkında hak edişlerden dolayı menfi tespit davası açtığını, diğer davacının hak edişler üzerinde herhangi bir hakkı bulunmayıp söz konusu hak edişler üzerinde müvekkilinin hak sahibi olduğunu, müvekkilinin alacağını tahsil etmek için icra takibi başlattığını, davalı MİP'e haciz ihbarnamesi yollandığını, davalının borcu olmadığını beyan etmesi üzerine ... 4. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/... esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, İcra Ceza dosyasının getirilmesi gerektiğini, mahkemece dosyanın görmezden gelindiğini, itirazlarına rağmen ek rapor alınmadan ya da uzman görüşü sunmak için süre talepleri dikkate alınmadan karar verilmesinin adil yargılama hakkına aykırılık teşkil ettiğini, mahkemenin taraflar arasındaki ilişkinin temlik alanı bağlayacağına dair tespitinin de hatalı olduğunu, davalı MİP'in temlikten önce meydana gelen zararları müvekkiline karşı ileri sürebileceğini, temlikten sonra yaşandığını iddia ettiği zararların müvekkili alacağından takas edilmesinin hakkaniyete ve mevzuata aykırı olduğunu, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2015/1583 esas sayılı ilamında belirtildiği üzere, temlik sırasındaki durumla devir sağlanacak olup, sonrasında temlik eden ile borçlu arasında meydana gelen başkaca durumlardan müvekkilinin sorumlu olmayacağını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Asıl ve birleşen davalarda taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, 22/06/2011 tarihli ... Bağlama Hizmetleri Sözleşmesi, Konteyner İstif Sağlamlaştırma ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesi ve Konteyner İstif Sağlamlaştırma ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesi'ne ek RO-RO Yükleme ve Boşaltma Hizmetleri Hakkında Protokol, ... 5.İcra Dairesi'nin 2012/... esas sayılı takip dosyası, ... 8.Noterliği'nin 07/09/2011 tarih ve ... yevmiye sayılı temlikname fotokopisi, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Asıl dava, taraflar arasında imzalanan 22/06/2011 tarihli ... Bağlama Hizmetleri Sözleşmesi, Konteyner İstif Sağlamlaştırma ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesi ve Konteyner İstif Sağlamlaştırma ve Emniyet Kilitleri Takma Sözleşmesi'ne ek RO-RO Yükleme ve Boşaltma Hizmetleri Hakkında Protokol'den dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti, bu sözleşmeler nedeniyle davalıya verilen teminat mektubu nedeniyle taraflar arasında meydana gelen muarazanın önlenmesi ve teminat mektubunun iadesi, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı davası, davacının davalıya hak edişler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, birleşen ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı davası, davalı tarafından ... 5. İcra Dairesi'nin 2012/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince asıl dava ve birleşen ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı davanın reddine, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. vekili ile temlik alan ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Taraflar arasında 3 ayrı sözleşme bulunduğu, bu sözleşme ilişkisi kapsamında davaya konu teminat mektubunun, ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.tarafından, ... A.Ş.'ye verildiği, sözleşmelerin yenilenmemesi ve sürelerinin bitmesi nedeniyle sözleşmelerin sona erdiği, ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. tarafından sözleşmelere konu işlerin ifası kapsamında çalıştırdığı işçiler tarafından işçilik alacakları için açılan davaların işçiler lehine sonuçlandığı ve ... A.Ş. tarafından işçilik ücretlerinin işçilere ödendiği hususlarında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmayıp, çekişme, teminat mektubunun iade edilmesinin gerekip gerekmediği, ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. tarafından ...'ya yapılan temlikin geçerli olup olmadığı, hak ediş alacağının işçilere yapılan ödemeden mahsubunun gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Asıl ve birleşen 2012/... esas sayılı dava davacısı, birleşen 2011/... esas sayılı dava davalısı ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. vekili dosyaya sunduğu 05/02/2020 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, müvekkilinin davalı ile yaptığı sözleşmeden doğmuş hak ediş alacaklarını ... 8.Noterliği'nin 07/07/2011 tarih ve ... yevmiye sayılı temliknamesi ile ...'ya temlik ettiğini, temlikin davalıya tebliğ edildiğini, davalının temlike ... 3. Noterliği'nin 13/09/2011 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile cevap verdiğini, davalının temliknamenin konu edildiği ... 4.İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/... esas sayılı dosyasının tarafı olduğunu ve yargılamanın da devam ettiğini, davalının temlikten haberdar olmasına rağmen hak ediş alacağını dava konusu ederek dürüstlük kuralına aykırı davrandığını buna rağmen bilirkişi raporunda temlikin dikkate alınmadığını belirtmiş ve temliknamenin bir fotokopisini de dosyaya sunmuştur.
Asıl ve birleşen 2012/... esas sayılı dosya davalısı, birleşen 2011/... esas sayılı dosya davacısı ... A.Ş.vekili 28/02/2020 tarihli dilekçesinde, taraflar arasındaki sözleşmelerde temlik yasağı bulunduğunu, bu nedenle alacağın temlik edilemeyeceğini, davacı tarafça 9 yıl süren yargılama boyunca ilk olarak yeni ileri sürülen bu duruma muvafakatlarının olmadığını beyan etmiştir.
İlk derece mahkemesince temlik belgesi ve tebliğine ilişkin evraklar, temlike cevaben gönderildiği belirtilen ihtarname ve ... 4.İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/... esas sayılı dosyası getirtilip incelenmeden ve tarafların temlike ilişkin iddia ve savunmaları üzerinde durulmadan hak ediş alacaklarına ilişkin olan birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı davanın kabulüne, birleşen ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Mahkemece, alacağın temlikine ilişkin ... 8.Noterliği'nin 07/07/2011 tarih ve ... yevmiye sayılı temliknamesi ile temliknamenin ... A.Ş.'ye tebliğine ilişkin belgeler ile yine davalının temlike cevaben gönderdiği ileri sürülen ... 3. Noterliği'nin 13/09/2011 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ve tebliğ evrakları ilgili Noterliklerden, icra ceza dosyası da mahkemesinden getirtilip incelenerek ve sözleşmelerdeki temlik yasağına ilişkin hükümlerde değerlendirilmek suretiyle temlikin davalı ... A.Ş.yönünden geçerli olup olmadığının belirlenmesi, temlikin geçerli olduğunun kabulü halinde, alacağın temlik edildiği tarih nazara alınıp birleşen davalar yönünden tarafların husumet ehliyetleri de değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken belirtilen hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
İlk Derece Mahkemesince, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle HMK'nin 353/...-a-6 maddesi uyarınca, asıl davada davacı, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosya davalısı ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. vekili ve birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosya davacısı -temlik alanı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dava dosyasının yeniden yargılama için mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
...-)Asıl davada davacı, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosya davalısı ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. vekili ve birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosya davacısı- temlik alanı ... vekilinin ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas ve 2020/... karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının KABULÜNE,
...-) ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas ve 2020/... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/...-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-)Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-)Kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA,
5)-a-Asıl davada davacı, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosya davalısı ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. tarafından peşin yatırılan 279,57.TL harcın kararın kesinleşmesi ile talep halinde Asıl davada davacı, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... esas sayılı dosya davalısı ... Liman Hizmetleri Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.'ne İADESİNE,
b-Birleşen .... ASliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosya davacısı, Temlik Alan ... tarafından peşin yatırılan 54,40.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde Birleşen .... ASliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosya davacısı, Temlik Alan ...'ya İADESİNE,
6)-İstinaf edenler tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
7)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
8)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
9)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/...-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere 18/07/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır