T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/711
KARAR NO: 2024/780
KARAR TARİHİ: 13/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH : 21/02/2024
NUMARASI : ... ESAS
DAVACI : ... -
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI:...-
DAVA: Menfi Tespit (Bonoya Dayalı)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 13/05/2024
YAZIM TARİHİ : 13/05/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih, ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARINİDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili aleyhine .... Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını takibe dayanak gösterilen, 20/07/2023 tanzim tarihli, 20/09/2023 vade tarihli 48.500 USD bedelli senet müvekkillini tehdit edilmek suretiyle imza altına alındığını, müvekkili kendisi ve ailesine yönelik tehditleri bertaraf etmek adına takip konusu senedi imzaladığını, takibe konu senet alacaklısı müvekkilinin kardeşinin oğlu olduğunu ve aralarında hiçbir ticari ilişki olmadığı gibi davalının yaşı ve ekonomik durumu itibariyle müvekkiline böyle bir maddi karşılık sağladığı hayatın olağan akışı içerisinde de mümkün olmadığını belirterek İİK m.72 hükmü gereğince ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile müvekkilinin mağdur olmaması ve geri dönülmez zararlara uğramaması için, açıkça kötü niyetli olarak başlatılan icra takibinde ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 20/02/2024 tarihli dilekçesi ile; icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında mahkemenin tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar veremeyeceğini, ancak İİK 72/3 maddesi uyarınca borçlunun ihtiyati tedbir için yatırmış olduğu teminatın ödenmemesi yönünde tedbir kararı verebileceğini belirterek müvekkilinin banka hesaplarından ve taşınmaz satışlarından, araç satışlarından icra dosyasına gelecek paraların alacaklıya ödenmemesi için İİK 72/3 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2024 tarihli ara kararı ile; dava dilekçesinin ekinde, alacağın varlığı ve tedbir sebepleri hakkında kanaat getirecek deliller ibraz edilmediği gibi alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden açıklanan sebeplerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih, ... Esas sayılı ara kararı ile; mahkemenin 09/02/2024 tarihli ara kararı ile; "HMK 389 ve devamı maddelerine göre; Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hallerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Aynı kanunun 390/3 maddesi gereğince;tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. İİK'nın 257.maddesi gereğince; Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise: borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir. İİK'nın 258.maddesi gereğince; Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Dava dilekçesinin ekinde, alacağın varlığı ve tedbir sebepleri hakkında kanaat getirecek deliller ibraz edilmediği gibi alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden açıklanan sebeplerle ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar verildiği, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabileceği, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği, mahkemece verilen 09/02/2024 tarihli ara kararı ile red kararı verildiği ve karar karşı istinaf yasa yolunun açık olduğunun belirtildiği, ara karardan sonra davacı vekili tarafından sunulan 20/02/2024 tarihli dilekçesinde yeni ve kanaat getirici belgeler ibraz edilmediği anlaşıldığından açıklanan sebeplerle yeniden talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; davanın takip sonrası açılan menfi tespit davası mahiyetinde olduğunu, gösterilen delillerin değerlendirildiğini belirtir gerekçe bulunmadığını o halde, davalının istinaf talebinin "ara kararın ihtiyati tedbir yönünden gerekçesiz olması" nedeni ile H.M.K. 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulüne, İlk derece mahkemesi kararının münhasıran bu sebeple kaldırılmasına ve davanın yeniden görülerek ara kararın ihyiyati tedbir konusunda delillerin değerlendirilerek bu hususa ilişkin de gerekçe içerir bir karar verilmek üzere kararı verilen mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini, her dava açıldığı tarihteki delilleriyle değerlendirilmesi gerektiğini, yerel mahkemenin ara kararındaki işbu hususun kararın bozulmasını gerektirdiğini, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava, Menfi Tespit (Bonoya Dayalı) talebine ilişkindir.
Davanın hukuki niteliği itibariyle takipten sonra açılan menfi tespit davası olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesince talebin reddine karar verildiği ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
2004 sayılı İİK'nın 72/3 maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir", hükmü yer almaktadır.
2004 sayılı İİK.'nın 72/3 maddesi ile ilgili düzenlemenin gerekçesi "...Borçlu, takip konusu olan alacağın haddizatında mevcut olmadığı hakkında her zaman yani takibin her safhasında menfi tespit davası açabilecektir. Menfi tespit davası başlı başına takibin seyrine tesir etmez. Yalnız bunun zımmında borçlu alacaklıya paranın, ancak teminat mukabilinde ödenmesi hususunda, ihtiyati tedbir alabileceği gibi, alacaklı böyle bir teminat göstermeyeceğini beyan ederse, alacaklının hakkını almış bulunmaktan doğan zararlarını temin etmek şartı ile borçlu paranın alacaklıya icra dairesinde ödenmemesi hususunda tedbir kararı almaya yetkili kılınmıştır. Alacaklının, maruz kalacağı tedbirlerin kendisine verebileceği zararlar bu babta tedbir isteyen borçlu tarafından gösterilecek teminatla karşılanmış olacağından bu tanzim tarzı karşılıklı menfaatleri telif etmiş olacaktır..." şeklinde belirtilmiştir.
Bu maddede yer alan düzenleme 6100 Sayılı HMK'nın 389 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir ile ilgili düzenlemeye benzeyen ancak kendine özgü özellikleri de olan ve borçluya tanınan bir hak olduğu, borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece İİK'nun72/3 maddesi gereğince davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak İİK'nın 72/3 maddesi uyarınca %15 teminat karşılığında icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle :
1)-Davacı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih, ... Esas sayılı ara kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-2 maddesi gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih, ... Esas sayılı ARA KARARININ KALDIRILMASINA,
a)-2004 sayılı İİK.nun 72/3 maddesi gereğince ihtiyati tedbir isteyen davacı borçlu ileride haksız çıktığı taktirde alacaklının ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK.nun 84 vd. maddeleri gereğince dairemizce takdir edilen dava konusu alacağın 1.431.364,09.TL'nin %15'i olan 214.704,61.TL'nin ihtiyati tedbir isteyen davacı tarafından nakit veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun ilk derece mahkeme veznesine sunulduğu veya yatırıldığı takdirde;
b)-İİK'nın 72/3 maddesi gereğince .... Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası yönünden İCRA VEZNESİNDEKİ PARANIN ALACAKLIYA ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan istinaf karar harcı 427,60.TL'nin kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
2)-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi ile İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
3)-6100 Sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince oy birliğiyle kesin olarak 13/05/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır