T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2305
KARAR NO: 2024/707
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/03/2022
NUMARASI: ... ESAS
DAVACILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ: Av. ... - [] UETS
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - [] UETS
Av. ... - ...
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 02/05/2024
YAZIM TARİHİ : 02/05/2024
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/03/2022 tarih, ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkillerinin icraya konu edilen senetler bakımından davalılara borçlu olmadığının tespitine, ... İcra Müdürlüğü'nün ..., ... Esas sayılı dosyalarının iptaline, müvekkillerinin icraya konulmayan senetler bakımından davalı ...'a borcun ödendiğinin ve borçlu olmadığının tespitine ve işbu senetlerin iptali ile müvekkiline iadesine, icraya konulan senetler bakımından davalıların kötü niyetli olmaları sebebiyle %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, icra dosyasının yürütülmesi ve icra dosyasına girecek paranın davalıya ödenmemesi için öncelikle takibe ve hacze devam olunması halinde müvekkillerinin haklarının ağır şekilde zedelenecek olması sebebiyle takibin tedbiren teminatsız yada mahkemece uygun görülecek bir teminatla durdurularak tedbir süresi içinde hacizlerin kaldırılmasına veya durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2021 tarih, ... Esas sayılı ara kararı ile; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, davalı tarafından davacı hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı takip dosyalarının davacı ... ve ... yönünden HMK'nın 389 vd.maddeleri uyarınca teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili 02/12/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararına itiraz dilekçesinde; müvekkili ... tarafından davacılar ve diğer davalı ... aleyhine, işbu davalı tarafından şahsına olan vadesi gelmiş borçların ödenememesi sebebiyle müvekkiline ciro edilen kambiyo senetlerine dayalı icra takipleri başlatıldığını, davacılar tarafından her ne kadar söz konusu kambiyo senetlerine dayalı başlatılan icra takiplerine ilişkin huzurdaki menfi tespit davası açılmış, dosyaya sunulan ibraname - ödeme makbuzu - alındı belgesi ile birlikte ... İcra Dairesi'nin ... esas ve ... esas sayılı takipleri açısından teminatsız tedbiren durdurma talep edilmiş ve bu talep üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09/11/2021 tarihli ara karar ile işbu talep kabul edilmişse de usul ve yasaya aykırı işbu kararın kaldırılması gerektiğini, ancak ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce hatalı bir değerlendirme yapılarak davacı tarafından sunulmuş, henüz sahte düzenlenmiş olup olmadığı araştırılmayan birtakım belgeler gözetilerek "ölçülük ilkesi" kisvesi altında HMK madde 389 gereğince takiplerin teminatsız tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, İşbu karar verilirken müvekkilinin tedbir talebine ilişkin beyanda bulunmasına fırsat verilmediğini, sunulan belgeler açısından sahtelik iddialarının araştırmasının yapılmadığını ve verilecek karar neticesinde teminatsız biçimde takiplerin durdurulması sonucunda müvekkilinin yüksek ihtimalle maddi kayba uğrayacağı ihtimalinin göz ardı edildiğini, açıklanan nedenlerle hukuka ve hakkaniyete aykırı ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı menfi tespit davasına ilişkin dosyasında verilen 09/11/2021 tarihli ... İcra Dairesi'nin ... esas ve ... esas sayılı takipleri açısından verilen teminatsız tedbiren durdurmaya ilişkin ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/03/2022 tarih, ... Esas sayılı ara kararı ile; uyuşmazlık konusu icra takip dosyasından sonra menfi tespit davası açılmış ise de yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen gerekçeler ile, ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarında ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğu kanaatine ulaşılarak davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, davalı tarafından davacı hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı takip dosyalarının davacı ... ve ... yönünden HMK'nın 389 vd. maddeleri uyarınca teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verildiği, açıklanan hususlar gereği kambiyo senedine dayanan ve icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemeyecek ise de ilgili senetlerin davalının imzasının bulunduğu ibranameye konu olması, ibranamedeki imzanın davalıya ait olduğunun ATK raporu ile anlaşılması karşısında dosyada mevcut belge ve evraklar ile davacının iddialarını yaklaşık olarak ispat etmiş olması nedeni ile tedbire itiraz nedenleri haklı bulunmadığı ve itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI ... TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... vekili istinaf talebi ile; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı menfi tespit davasına ilişkin dosyasında verilen 09/11/2021 tarihli ... İcra Dairesi'nin ... Esas ve ... Esas sayılı takipleri açısından verilen teminatsız tedbiren durdurmaya ilişkin ara kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibarıyla Menfi Tespit davası olup, istinaf konusu uyuşmazlık, mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılmasına yönelik yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması talebine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nun “ihtiyati tedbirin şartları” başlıklı 389. maddesi "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmünü içermektedir.Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.
Aynı Kanunun 390/3. maddesinde ise, "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır" hükmü bulunmaktadır.Burada sözü edilen ispatın ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır.
2004 sayılı İİK'nın 72/3.maddesinde icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası konusunda ihtiyati tedbirin özel bir şekline yer verilerek borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve "alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında" mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği belirtilmiştir.
Somut olayda, davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesiyle müvekkillerinin davalılardan ...'a vermiş olduğu bonoların bedelinin adıgeçen davalıya ödenerek ibraname alındığı ve fakat adıgeçen davalı tarafından zayi olduğundan bahsedilen senetlerin davacılara iade edilmediği, bedeli ödenmiş olan senetlerin ibraname veren davalı tarafından kötüniyetli olarak arkadaşı olan diğer davalı ...'a ciro edilerek onun tarafından ... İcra Dairesi'nin ... ve ... Esas sayılı icra takiplerine konu edildiği ileri sürülerek menfi tespite ve sözkonusu icra takiplerinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbire kararı verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesinin 09.11.2021 günlü ara kararında icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulamayacağına ilişkin 2004 sayılı İİK'nın 72/3.maddesindeki yasal düzenlemenin mevcut olduğu kabul edilmekle birlikte ölçülülük ilkesinden hareketle davacıların takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararının teminatsız olarak kabulüne karar verilmiş ise de, Kanun'un anılan maddesindeki takipten sonra açılan menfi tespit davalarında takibin tedbiren durdurulmasına karar verilemeyeceğine ve ancak talep halinde icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilebileceğine ilişkin açık düzenlemenin varlığı yanında, davacı yanın ödeme iddiasına dayanak ibraname hakkında henüz düzenlenmiş bir bilirkişi raporunun bulunmamasına ve yine ibranameyi veren kişi ile takip alacaklısının farklı kişiler olması karşısında icra takibinin tedbiren durdurulmasına yönelik yaklaşık ispat şartının mevcut delil durumuna göre henüz gerçekleşmemiş olduğu gözetilip, davalı ... vekilinin ihtiyati tedbire itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesi doğru olmamış, adıgeçen davalı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.
Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davalı ... vekilinin itirazının kabulü ile tedbir kararının kaldırılmasına karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde hüküm kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle :
1)-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davalı ... vekilinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/03/2022 tarih, ... Esas sayılı ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/03/2022 tarih, ... Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
3)-Davalı ... vekilinin İTİRAZININ KABULÜNE,
4)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2021 tarih, ... Esas sayılı,
"Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, davalı tarafından davacı hakkında ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı takip dosyalarının davacı ... ve ... yönünden HMK'nın 389 vd.maddeleri uyarınca teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına," şeklindeki ihtiyati tedbir kararının KALDIRILMASINA,
5)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalı ...'a İADESİNE,
6)-Davalı ... tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan harcamaların İlk Derece Mahkemesince esas hakkında hükümle birlikte DEĞERLENDİRİLMESİNE,
7)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından taraflar yönünden vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
9)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 02/05/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır